Tíminn - 22.11.1994, Blaðsíða 4

Tíminn - 22.11.1994, Blaðsíða 4
Þribjudagur 22. nóvember 1994 ®9f$1fSlf STOFNAÐUR 1 7. MARS 1 91 7 Útgáfufélag: Tímamót hf. Ritstjóri: Jón Kristjánsson Ritstjórn og auglýsingar: Stakkholti 4, 105 Reykjavík Inngangur frá Brautarholti. Sfmi: 631600 Símbréf: 16270 • Pósthólf 5210, 125 Reykjavfk Sétning og umbrot: Jæknideild Tímans Mynda-, plötugerð/prentun: ísafoldarprentsmiðja hf. Mánaöaráskrift 1550 kr. m/vsk. Vero í lausasölu 150 kr. m/vsk. Hryggbrotinn vonbibill Fjarfestingar og atvinnustig Það er óumdeilt að fjárfestingar í þjóðfélaginu eru í sögulegu lágmarki um þessar mundir. Þessi staðreynd hefur áhrif á atvinnustigið hvort sem litið er til langs eða skamms tíma. Fjárfestingar liðinna ára hafa ekki síst verið í byggingum og verklegum framkvæmdum, en hafa ekki í jafn ríkum mæli beinst að tæknivæð- ingu eða viðhaldi mannvirkja. Því liggur beinast við að áherslan sé færð yfir á það svið, ekki síst viðhaldsþáttinn. Sú vinna skapar mikla at- vinnu. Fyrirtæki, sem ekki huga að fjárfestingu til þess að mæta tækniframförum og viðhaldi, hljóta að dragast aftur úr, ekki síst í því samkeppnisþjóð- félagi sem nú er. íslensk fyrirtæki eiga að meiri- hluta til í harðvítugri aíþjóðlegri samkeppni, sem harðnar með hverju árinu sem líður. Það veldur hins vegar miklum áhyggjum að framleiðni íslenskra fyrirtækja er miklu lægri en í nágrannalöndunum og er í mörgum fyrirtækj- um á núlli. Stjómendur þeirra atvinnufyrir- tækja, sem svo er komið fyrir, eru ekki í fjárfest- ingarhugleiðingum og lenda í vítahring. Atvinnuleysi er nú um 5% og reiknað er með að það verði óbreytt á næsta ári. Eigi að síður halda atvinnurekendur því fram að nú séu að koma ný störf á vinnumarkaði, en þá frekar í láglaunastörfum. Um 1700 manns koma inn á vinnumarkaðinn árlega og atvinnulífið þarf að taka við þessu fólki. Þetta er sá mikli vandi sem við blasir. Það virðist vanbúið til þess. Hina litlu framleiðni í íslenskum fyrirtækjum er ekki hægt að skýra með háum launakostnaði. Það er viðurkennt að ísland er láglaunasvæði miðað við nágrannalöndin. Eigi að síður er launahlutfallið hátt hérlendis, miðað við tekjur fyrirtækja. Það er verk að vinna fyrir stjórnendur í þessu landi að kryfja þessa þversögn til mergjar. Hvað veldur því að svona er komið? Er það léleg stjórnun, minni afköst eða lakari tækniþróun og minni rannsóknir heldur en atvinnulíf erlendis byggist á? íslenskum stjórnendum hættir oft til að benda á launakostnaðinn einan, en vissulega geta allir þessir þættir haft áhrif á slaka fram- leiðni fyrirtækja á íslandi. Þegar litið er til atvinnuþróunarinnar til lengri tíma, er þessi þróun í fjárfestingarmálum mjög alvarleg. Hún getur hæglega orðið til þess að at- vinnuleysi vaxi, og þó er það ærið fyrir og í raun óþolandi fyrir þjóðfélag eins og það íslenska. Öflugt og samkeppnisfært atvinnulíf hlýtur að byggjast á öflugri tækniþróun, og ekki síst mark- vissu skipulagi og aðferðum við stjórnun. Það hlýtur einnig að byggja á rannsóknarþættinum á þessu sviði og þeim nýjungum sem öflug rann- sóknarstarfsemi fæðir af sér, ef hún er téngd at- vinntriífinu með þeim hætti að hún nýtist þar. Það fer ekki mikið fyrir þessum þætti mála í stjórnmálaumræðunni og forustumennirnir stinga höfðinu í sandinn, aflýsa kreppunni á góðum degi og segja að allt sé í lagi. Er von að vel fari? Verulega er nú farið að halla undan fæti hjá formanni Al- þýðubandalagsins í tilraunum hans við það að tryggja flokki sínum sæti í næstu ríkisstjórn. Eftir að hafa átt í pólitísku til- hugalífi við Björn Bjarnason all- an síðasta vetur um myndun nýrrar ríkisstjórnar eftir kosning- ar, sneri hann algjörlega við blaðinu eftir að Jóhanna Sigurð- ardóttir sagði af sér sem félags- málaráðherra og yfirgaf Alþýðu- flokkinn. Frá og með þeim degi gleymdi Ólafur Ragnar öllum þeim fögru fyrirheitum sem hann og Björn Bjarnason höfðu séð fyrir sér, en það var ríkis- stjórn Sjálfstæðisflokks og Al- þýðuba.ndalags þar sem Sjálf- stæöisflokkurinn fengi bæbi for- sætis- og utanríkisráðuneytið. Blindur af ást Já, hinar bjortu vornætur blind- uðu alveg hinn áhrifagjarna og metnaðarfulla Alþýðubandalags- formann. Blindaður af kvöldsól- inni gekk hann með grasið í skónum á eftir Jóhönnu Sigurð- ardóttur með þá von í hjarta að þau saman gætu myndað sam- eiginlegan stórkrataflokk, sem yrði eins og „one big happy family". Saman myndu þau að sjálfsögðu vera ættmóðirin og ættfaðirinn. Með brjóstið þrútið af sjóbheitum tilfinningum taldi hinn gamli flokkaflakkari að æskudraumar hans væru að ræt- ast, alveg búinn að steingleyma framtíðarsýn þeirra Björns. Hann var tilbúinn að leggja allt í söl- urnar fyrirÞetta nýja tilfinninga- samband. I hans huga var ekkert vandamál að leggja niður Alþýðubandalagið, allt var mögulegt til að vinna hjarta hinnar „hreinu meyjar". Forsíbumynd Morgunpóstsins mánudaginn 21. nóvember. Draumur breytist í martröb En nú virðist eins og draumur eldhugans sé að breytast í martröð. Jóhanna treystir ekki pólitískum daðrara eins og hon- um til að mynda með sér hreyf- GARRI ingu. Hún vill frekar alla aðra í Alþýðubandalaginu meö sér í flokk en formanninn. Ólafur Ragnar" hefur nú brugðist ó- kvæða við og segir Jóhönnu beita lágkúrulegum vinnubrögð- um og baktjaldamakki vib að veiða fólk til sín með því að lofa þeim freistandi sætum á Jó- hönnulistanum. Hann lýsti því yfir og gaf í skyn að margt væri líkt með skyldum, þegar hann sagði Jóhönnu beita sömu ^innubrögðum og Jón Baldvin hefði beitt á árunum 1990-1991, en þá hefði Jón Baldvin tælt til sín þau Margréti Björnsdóttur og Össur Skarphéðinsson. Ótrúverbugur dabrari Þessa atburðarás hefði Garri get- að sagt Ólafi Ragnari fyrir löngu, ef hann hefði leitað eftir því. For- maöur Alþýðubandalagsins á ab vita það að ef maður reynir við fleiri en eina konu á sama ball- inu, þá eru allar líkur á því að sami maður fari einn heim. Aftur á móti ef trúverðugur séntilmað- ur einbeitir sér að sömu konunni og sýnir henni alla þá athygli og virðingu sem hún vill að sér sé sýnd, þá aukast möguleikar hans verulega. Það er því pólitískt lauslæti O- lafs Ragnars sem komib hefur í veg fyrir sameiningu flokka á ís- landi. Og það er alveg sama hvað formaður Alþýðubandalagsins segir um lágkúruleg vinnubrögð Jóhönnu nú eftir að hún hrygg- braut hann. Því það er hann sem ber hina raunverulegu ábyrgb á því hvernig fór, með ótímabæru pólitísku daðri við Björn Bjarna- son. Garri Tviatta stefna Krataráðherrarnir hans Davíðs Oddssonar eru orðnir átta, þótt aldrei sitji nema fjórir samtímis. Ráðherrasessumar hafa verið þeim brotthlaupnu misnotaleg hægindi og voru starfslok þeirra með ýmsum hætti, en aldrei hljóðlátum. I hvert sinn, sem krataráðherra hefur horfið til örlaga sinna, hef- ur forsætisrábherra gefið út yfir- lýsingar um ab eftirsjá væri að svo góðum starfskrafti. Þó voru á honum einhverjar vomur, þegar sá síðasti yfirgaf selskapið. En sá krataráðherra, sem Davíð bráðliggur hvað mest á að losna við, situr sem fastast og mótar stefnu ríkisstjórnarinnar í mikil- vægustu málum sem íslensk stjórnmál fást við um þessar mundir og í framtíðinni. Jón Baldvin, flokksformaður í stjórnarflokki og utanríkisráð- herra, hefur allt abra stefnu í Evr- ópumálum en formaður Sjálf- stæðisflokksins og forsætisráð- herra, sem farinn er að láta vita upp á hvern dag aö aðildarum- sókn að ESB sé ekki á dagskrá og veröi ekki. fyrr en um aldamót. Út og suður Allir ráðherrar kratanna styðja foringja sinn, en ráðherrar Sjálf- stæðisflokksins fara með veggjum þegar á málib er minnst og vilja ekkert af því vita. Þegar Davíð heimtar að há- skóladeildir gefi sér og utanríkis- málanefnd skýrslur um kosti og galla aðildar, fer Háskólinn á kratafund meö Jóni Baldvini, þar sem prófessorar buna út úr sér leynilegum álitsgerðum um efnið og utanríkisrábherra túlkar þær og mótar ab eigin skobunum. Sama dag kemur forsætisráð- herra ítrekað fram í fjölmiðlum og segir rök Háskólans vera leyn- dó, enda eigi ekkert ab kjósa um þær í vor. Jón Baldvin ætlar hins Á víftavangi vegar ekki að láta kjósa um neitt annað og hlustar ekki á rövlið í Davíð og hefur orð hans og fyrir- skipanir að engu. Ef Ieikreglur þingræðis væru í heiðri hafðar, mundi forsætisráð- herra víkja utanríkisráðherra um- svifalaust úr stjórn sinni. En hann hefur ekki burbi til annars en ab taka undir fleyg orö karlaum- ingja: Skipað gæti ég, væri mér hlýtt. Norbur og nibur Fleiri eru þeir en Jón Baldvin sem eru Davíö örðugir í afstöð- unni til Evrópusamrunans. Þungaviktarmenn í Sjálfstæðis- flokki og athafnalífi eru farnir að mynda klíkur um það áhugamál sitt að sækja um ESB-aðild. Styðj- ast þeir m.a. við háskólaálitin, sem formaður Sjálfstæðisflokks vill helst ekki ab komi fyrir ann- arra augu en hans eigin og svo kannski utanríkismálanefndar, sem ekki er ætlast til ab kjafti frá leyndarmálunum sem henni ber- ast, yfirleitt löngu á eftir f jölmibl- um, eins og dæmin frá helginni sanna. Nú standa málin þannig ab rík- isstjómin hefur tvær stefnur í máíinu og Sjálfstæbisflokkurinn tvær. Álitlegur fjöldi arma kol- krabbans er á sama máli og Jón Baldvin. Verslunarráb og Vinnu- veitendasambandib og iðnrek- endur daðra við hugsjónir for- manns Alþýðuflokksins og hlusta ekki á múðrib í Davíð Oddssyni, sem ekki hefur komið sa'man neinni kosningastefnuskrá, en kunngerir ótt og títt, hátt og snjallt um hvað ekki eigi að kjósa. Sama gildir um stjórnarstefn- una. Um hana er Davíö tíðrætt og þá um hvað ekki er á dagskrá, en ekki á hvað kúrsinn er settur. Jón Baldvin er aftur á móti hárviss um hver stefnan er. Sama gildir um Sjálfstæðis- flokkinn. Formaðurinn segir flokksmönnum sínum hvert hann stefnir ekki, en ótilgreindur fjöldi þeirra vill elta staðfestu Jóns Baldvins. Samt munu þeir ekki söðla yfir í flokk hans. En svona er ísland í dag. Tvíátta ríkisstjórn og hagsmunahópur- inn, sem kallaður er Sjálfstæðis- flokkur í daglegu tali, stefnir í tvær áttir samtímis. Jóhanna farin ab stela flokksmönnum frá Ólafi Ragnari, í staö þess að treysta hann í sessi, og forystusauður sauðfjárbænda loks farinn að uppdaga ágæti sósíalismans og blessunarrík áhrif hans á búskap. Enginn verbur hissa þegar þeir Davíð og Ólafur Ragnar ná saman eftir kosningar og gera með sér sögulegar sættir. Hitt mun vekja furðu, ef einhverjir vibhlægjend- ur verba eftir til ab fylgja þeim að málum. OÓ

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.