Tíminn - 25.01.1996, Blaðsíða 10

Tíminn - 25.01.1996, Blaðsíða 10
10 Fimmtudagur 25. janúar 1996 W Framsóknarflokkurinn Framsóknarvíst — Mosfellsbær Spilum íHáholti 14, föstudagskvöldin 26. janúar kl. 20.30 og 2. og 9. febrúar. Mos- fellingar! Mætum og tökum me6 okkur gesti. » Framsóknarfélag Kjósarsýslu Framsóknarvist Félagsvist ver&ur spiluö í Hvoli sunnudagskvöldio 27. janúar nk. kl. 21. Vegleg kvöldver&laun. Næstu spilakvöld ver&a si&an 28. jan., 4. febrúar og 11. febrúar. Geymiö auglýsinguna. Framsóknarfélag Rangœinga Strandasýsla Cubmundur Almennir stjórnmálafundir verða haldnir á eftirtöldum stö&um í Strandasýslu sunnudaginn 28. janúar 1996: Sævangikl. 14.00 Grunnskólanum Bor&eyri kl. 21.00 Frummælendur ver&a: Gu&mundur Bjarnason, landbúna&ar- og umhverfisráðherra. Gunnlaugur M. Sigmundsson alþingisma&ur. Umræ&ur og fyrirspurnir. Allir velkomnir. Gunnlaugur Þorrablót 10. febrúar Þorrablót framsóknarfélaganna í Reykjavík ver&ur haldio laugardaginn 10. febrúar. Sta&setning: l&na&armannasalur, Skipholti 70. Heiöursgestur: Steingrímur Hermannsson. Veislustjóri: ólafur Örn Haraldsson. Ver& kr. 2.600 (matur, ball). Bara ball: kr. 1.000. Húsift opnar kl. 19.30, en boröhald hefst kl. 20.00. Teki& er á móti mi&apöntunum á skrifstofu Framsóknarflokksi'ns í síma 562-4480 e&a hjá Ingibjörgu í síma 560-5548. Ýmis skemmtiatri&i ver&a og svo au&vita& hljómsveit. Öll umsjón er í hrjndum FUF í Reykjavík. Allir velkomnir. Stjórn FUF Reykjavík Aðsendar greinar sem birtast eiga í blabinu þurfa ab vera tölvusettar og vistaöar á diskling sem texti, hvort sem er í DOS eða Macintosh umhverfi. Vélrit- abar eöa skrifabar greinar Ö^^^^A^rSr^tv^xv geta þurft aö bíöa Birtingar $M,MUMÍWÍ vegna anna vib innslátt. ^sr\srwswvyvsw»sw * Eiginma&ur minn, fabir, tengdafabir, afi og langafi Bergsteinn Kristjónsson frá Laugarvatni andabist þann 20. jan. Útför hans fer fram frá Selfosskirkju laugardaginn 27. jan.kl. 13.30. ]ar&sett verður ab Laugarvatni. Sigrún Gu&mundsdóttir Sigríour Bergsteinsdóttir Björn Jakobsson Hör&ur Bergsteinsson Elín Bachmann Haraldsdóttir Kristín Bergsteinsdóttir Áslaug Bergsteinsdóttir Ari Bergsteinsson Sigrún Skúladóttir barnabörn og barnabarnabörn If Móðir okkar, tengdamóðir og amma Una Jóhannesdóttir frá Gaul lést á sjúkrahúsinu Akranesi 21. janúar. Útförin verður gerð frá Akranés- kirkju föstudaginn 26. janúar kl. 14.00. Börn, tengdabörn og barnabörn Sigurjón Gubmundsson: Á hvaða leib eru dóm stólar þessa lands? Þá er komið að ööru atriði í sambandi við áðurnefnda dómsniðurstöðu. í við- aukasamningi við Blöndu- samning, sem er undirritaður 22. febrúar 1988 (oft nefndur grái samningurinn), í 4. grein þess samnings sem ber yfir- skriftina Meðferð vatnsrétt- indamála, þar er samið um að Landsvirkjun yfirtaki öll vatns- réttindi (virkjunarréttindi) við Blöndu og Gilsá er nýta þarf, -vegna Blönduvirkjunar, gegn greiðslu í formi fébóta, er ákveðnar verði og greiddar í eitt skipti fyriv öll. Hafi fullt samkomulag ekki náðst um þau efni innan þriggja mánaða frá samningi, skal matsnefnd úr- skurða bætur. í framhaldi af þessu segir orðrétt: „Ef Lands- virkjun vill vefengja meint vatnsréttindi (virkjunarrétt- indi) einhverra gagnaðila sinna, skal hún lýsa því á þeim þriggja mánaða fresti sem að ofan getur." Þetta gerði Landsvirkjun ekki, og er það eins og fleira í þessu máli óskiljanlegt, miðað við þá fyrirvara sem gerðir voru í Blöndusamningi. I 11. grein Blöndusamnings, Réttindi á heiðum, segir orðrétt í síðustu málsgrein: „Fari svo að til dómsmála komi um ágreining milli virkjunaraðila og hrepp- anna um réttindi á heiðum, mun virkjunaraðili beita sér fyrir því, að hrepparnir fái gjaf- sókn eða vörn slíkra réttinda- mála, eða taki þátt í kostnaði þeirra eftir nánara samkomu- lagi." Svo kemur Héraðsdómur og sýknar Landsvirkjun af öll- um kröfum. Hvers virði eru slíkir samningar, ef þannig er með þá farið? Þar til kvödd matsnefnd kvað upp sinn úrskurð 10. ágúst 1992. Þar eru landeigendum í Blöndudal, beggja megin ár, dæmdar verulegar fébætur vegna fallréttinda. Bætur vegna Eyvindarstaðaheiðar og Auð- kúluheiðar voru líka ákvarðað- ar. Hins vegar ákvað matsnefnd að fresta greiðslu bótanna vegna heiöarlandanna, vegna fyrirvara Landsvirkjunar um eignarrétt hreppanna að áður- nefndum heiðarlöndum. Lögmaður hreppanna, Jónat- an Sveinsson, lagði mjög þunga áherslu á þetta atriði og sagði að Landsvirkjunarmenn hefðu fallið á tíma. Þeir hefðu ekki gætt þess að gera þá fyrirvara, sem þeir sjálfir gerðu, gildandi fyrr en seint og síðar meir. Þess vegna er með ólíkindum að í dómsniðurstöðu er þessa hvergi getið. Það læðist að manni sá grunur að dómstólar þori ekki að dæma ríkisvaldinu í óhag. Þetta er orðið alllangt mál, en mitt álit er það sem leikmanns, að rík ástæða sé til þess að opna umræðu um þennan dómsúr- skurð, og það hvað af honum leiðir. Fljótt á litið sýnist að þarna sé vegið allfast að eignarrétti eins og hann er skilgreindur í stjórnarskrá. Er þetta byrjunin á því að ríkið geti tekið lönd og jarðir án þess að verða bóta- skylt? Ekkert sveitarfélag á landinu mun nokkru sinni láta sér til hugar koma að semja við Landsvirkjun eða ríkisvaldið um framsal lands, eða afsal þeirra réttinda er slíkt leiðir af sér. Þetta þýðir væntanlega það að taka verður öll slík réttindi eignarnámi. Hvort svo nokkrar vettvancur" SEINNI HLUtT „Ekkert sveitarfélag á landinu mun nokkru sinni láta sér til hugar koma að semja við Landsvirkjun eða ríkisvaldið um fram- sal lands, eða afsalþeirra réttinda er slíkt leiðir af sér. Þetta þýðir vœntanlega það að taka verður öll slík réttindi eignarnámi. Hvort svo nokkrar bœtur fást fyr- ir yfirtöku slíkra réttinda er eftir að sjá. Áður um- roeddur dómur bendir ekki til slíks/' bætur fást fyrir yfirtöku slíkra réttinda er eftir að sjá. Áður umræddur dómur bendir ekki til slíks. í lok þessara réttarhalda kom fram skýr krafa ríkislögmanns að ef hrepparnir töpubu þessu máli, krefðist ríkið bótanna úr hendi Landsvirkjunar. Hvernig á að rökstyðja slika kröfu fæ ég ekki skilið. Ég fæ ekki betur séb en ríkið verði þá jafnframt að yfirtaka allar þær skyldur, er nú hvíla á eigendum og umráðamönnum afrétta. Nú er rétt einu sinni komin af stað umræða um stóriðju á íslandi. Stækkun og bygging nýrra álvera virðist á næsta leiti. Verði af slíku, rjúka í gang margskonar virkjunarfram- kvæmdir á hálendinu. • Stækkun Blönduvirkjunar er þar efst á blaði. Eftir því sem mig minnir átti sú stækkun að hljóta samþykki Alþingis. Þeir verða varla í vandræðum með það, blessaðir stjórnarherrarnir. Og hvað er svo líklegt að geti gerst uppi á Eyvindarstaðaheiöi um 20. ágúst næsta sumar? Þar eru nú að verða einhverjar mestu varpstöðvar heiðargæs- arinnar (þökk sé allri upp- græðslunni). Þangað munu flykkjast byssuglaðir brjálæð- ingar, sem a.m.k. sumir hverjir ættu engan veginn að hafa byssuleyfi, skjótandi allt kvikt sem hreyfist. Það var ekki und- arlegt þótt lögmabur Lands- virkjunar kæmi fram í sjón- varpi strax kvöldið eftir að dómur var birtur og taldi það einn af aðalplúsum dómsins að nú væri ekki hægt að banna fuglaveiðar á þessum eða öðr- um afréttum. Alþingi íslendinga hefur sam- þykkt að sama sem friða tófuna á öllu miðhálendi landsins, en leyfir jafnframt eftir þessu óheftar fuglaveiðar á sömu svæðum. Það má því með sanni segja að því verri séu ráðin þar sem fleiri koma saman. Að lokum þetta: Ég veit ekki hvort hrepparnir austan Blöndu eru búnir að ráða með sér hvort þeir áfrýja áðurnefnd- um dómi til Hæstaréttar. Tel þó líklegt að það verði gert. Mönn- um er þó full vorkunn, mála- ferli af þessu tagi eru dýr og tímafrek og ekki séð um árang- ur. Færi svo að Hæstiréttur, sem er efsta dómstig þessa lands, kæmist að sömu niðurstöðu og Héraðsdómur, tel ég einsýnt að vísa eigi þessu máli til Mann- réttindadómstóls Evrópu. Ég held að eigendur lands á íslandi geti engan veginn unað þeirri niðurstöðu, sem fram kemur í áðurnefndum dómi. Höfundur er bóndi á Fossum í Austur- Húnavatnssýslu.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.