Tíminn - 08.03.1996, Blaðsíða 11

Tíminn - 08.03.1996, Blaðsíða 11
Föstudagur 8. mars 1996 11 Hversvegna fá Danir meira í launaumslaginu sínu en íslendingar? Forsœtisráöherra beöinn aö kanna mikinn launamun: Lágum launum er mót mælt með brottflutningi Þingmenn Alþýöubanda- lagsins hafa óskab eftir aö Davíö Oddsson forsætisráb- herra láti gera ítarlega og kostnaðarsama skýrslu um muninn á laununi og lífs- kjörum á íslandi í Dan- mörku. En hvers vegna Dan- mörku? Margrét Frímannsdóttir seg- ir að Danmörk sé hefbbundib samanburbarland fyrir okkur, en auk þess hafi íslenskt verka- fólk sótt til Danmerkur í aukn- um mæli á síðustu misserum. Eins og fram hefur komið ab undanförnu er launamunur- inn hér á landi og í nágranna- löndum okkar afar óhagstæb- ur íslensku verkafólki. Dæmi eru um allt ab 170% mun á dagvinnulaunum verkafólks innan sömu starfsgreina. „Þar sem vinnumarkaburinn er orbinn opnari og alþjóð- legri en áður var, mótmæla stöðugt fleiri íslendingar lág- um launum og lélegum lífs- kjörum með því að flytja til annarra landa. Mikilvægt er að tryggja sambærileg lífskjör hér og í nálægum löndum. Undir- staða þess er að skoða í hverju munurinn er fólginn og leita síðan.leiða til úrbóta," segir í greinargerð meö beiðninni um skýrslu úr hendi forsætis- ráðherra, sem honum barst í gær. -JBP Oskab eftir abstob til endurreisnar barnaheimilis í Krajina í Króatíu: Frjáls framlög, efni eða sjálfboðavinna „Meb þessu hjálparstarfi í Króatíu er meiningin ab endurreisa barnaheimilib í Druis," segir í hjálparbeibni sem íslenskir félagar alþjób- legra trúarsamtaka, Religio- us Youth Service, hafa sent frá sér. Verkib felst í því ab lagfæra þak heimilisins, hreinsa, lagfæra og/eba end- ursmíba veggi, glugga og hurbir, lagfæra gólf, mála og lagfæra húsgögn og snyrti- herbergi. Öll frjáls framlög svo og málning og málning- íslenskur rafmagns„hundur" til Hollands enn í umrœöunni hjá lcenet: Ingibjörg Sólrún slær alla varnagla Hugmyndir um íslenskt raf- magn í hollenskum borgum er enn til skobunar. Einnig stofnun fyrirtækis sem mundi framleiba rafmagnskapla í hina löngu raflínu til Hol- lands. Stjórnarnefnd Icenet hittist í Reykjavík í síðustu viku. Fyrirtækib er stofnab af hollenskum abilum, Reykja- víkurborg og Landsvirkjun. Á fundinum var lögb fram skýrsla um málið. Lagt er til að enn frekari athuganir fari fram og niðurstöbur lagbar fyrir stjórnarnefndina í júní næstkomandi. Minnisblað Icenet var lagt fram í borgarráði í fyrradag. Þar kemur fram að athuga skal á næstunni lagningu eins sæ- strengs, sem getur borið 600 megavött; ennfremur markað fyrir „grænt rafmagn" í Hol- landi. Þá skal endurmeta áhrif framkvæmdar sem þessarar á efnahag íslands. „Ég vil ekkert segja um málið á þessu stigi. Reykjavíkurborg fór inn í þétta 1992 og gerði samning um þetta verkefni og er bundin af honum þangað til niðurstaða liggur fyrir í þessari könnun á hagkvæmni," sagði Ingibjörg Sólrún Gísladóttir borgarstjóri í gær. Ingibjörg Sólrún sagði að á síðasta stjórnarfundi Icenet hefði hún slegið alla varnagla. Nánast öll umræða hér innan- lands um slíkt stórfyrirtæki ætti eftir að fara fram. „Við vitum ekki hvort þjóðin eða stjómmálamenn vilja þetta fyrirtæki. Eins er þetta spurning um stærðina á verkefninu. Eins og þetta hefði þróast og hefur verið að þróast frá upphafi var þetta orðið allt of stórt í snið- um. Við skoðum þetta nánar í byrjun júní," sagði Ingibjörg Sólrún Gísladóttir í gær. -JBP aráhöld eru vel þegin, svo og sjálfbobavinna. Meiningin er ab hafa snarar hendur og takast á við þetta verkefni dagana 28. mars til 7. apríl n.k. Þeir, sem hafa áhuga á að styðja þetta verkefni á einhvern hátt, eru vinsamlega bebnir ab hafa samband við einhvern eftirtalinna: Þorstein Sch. Thorsteinsson, formann Samstarfsnefndar trúfélaga fyrir heimsfriði (s. 552-4225), Þormar Jónsson (s. 552-8405) og/eða Marshall de Souza hjá RYS-hreyfingunni í London (s. 00171 262- 3362 eða fax 00171 724-2262). Að sögn þeirra tókst hreyf- ingin á viö áþekkt verkefni um svipað leyti í fyrra. Það fólst í því að gera fólki í flótta- mannabúbunum kringum Vanaadin í Króatíu lífið bæri- legra með því að lagfæra hús- næði þess og færa því ný föt, lyf og snyrtivörur. Þeir, sem sameinast um þessi verkefni, koma víðs vegar að úr heiminum og þess er vænst að þátttakan komi bæði þeim og íbúum viðkomandi svæða til góða. Markmið RYS er að verkefnin stuðli að sjálfshjálp við að korha upp skólum, barnaheimilúm og félagsmið- stöðvum. Hönnun mannvirkja i. Lengi vel, eftir torfhúsatímabilið, var hönnun mannvirkja að langmestu leyti í höndum útlendinga. Má þar nefna til dæmis Bessastaðastofu, hús í Viðey, Þjórsárbrú, fyrstu stóru vatnsvirkjanirn- ar og hafnarmannvirkin. Þegar íslenskir arkitektar og verkfræðingar komu til sögunnar varb til íslensk hönnun mannvirkja; fyrst einstök hús, en smám saman æ fleiri mannvirki annarrar gerö- ar. II. Áratugum saman einkenndist íslensk hönnun mannvirkja af eins konar ein- sýni, þ.e. hönnuðir litu fyrst og fremst á verk sitt einangrað frá umhverfinu, og af skorti á að tillit væri tekið til náttúru- fars og annarra mannvirkja. Á þessu tímabili risu engu að síður allmörg vel hönnuð mannvirki og fögur og alloft réð tilviljun því (eða augngotur til næsta nágrennis) að mannvirkin falla vel áð umhverfinu og eru traust. Frá þeim tíma eru mörg dæmi um að menn reyndu að nota íslensk byggingarefni eins og steinmulning á útveggi (stein- ingu). En þegar landinn komst í álnir eftir síbari heimsstyrjöldina og alveg fram undir 1970, er eins og hönnun taki UM- HVERFI Ari Trausti Guðmundsson jaroeðlisfræðingur að skiptast í tvö horn. Enn voru þeir til sem unnu heildstæða hönnun og mundu eftir náttúrufarinu, en miklu fleiri líkt og geröu út á þá áráttu íslend- inga að vaöa yfir allra tær hið næsta sér, kasta öllu sem eldra er en áratugur og bjóða náttúrunni byrginn. Flötu þökin, dreifð byggð, óhæf efni í útveggjum, flennirúbur og endalaus stílbrot vitna um þetta. Á þessum tíma var mibbær Reykjavíkur og margra annarra bæja í landinu eyöilagöur, kassalaga skólar, sniðnir að miðevrópuloftslagi, risu í sumum sveitum og hönnun burðar- virkja tók of lítil miö af atriðum eins og örum skiptum frosts og þíöu og t.d. jarðskjálftum. Mörg mannvirki þessa tímabils eru í æpandi mótsögn við um- hverfið, t.d. verksmiöjan í Gufunesi og mörg fiskiðjuveranna. III. Á síðustu tveimur áratugum hafa mörg viðhorf hönnuða breyst mikið. Menn skoða byggöasögu og náttúrufar, og hyggja að umhverfisvernd. Haldin eru námskeið fyrir nýútskrifaða arki- tekta, m.a. um jarbfræöi, veöurfar og húsgerbarsögu á íslandi. Aftur taka að sjást torf- og grjóthleðslur, steining og klæbningar meb sögubu grjóti. Ab vísu er enn verib ab rífa, brenna og mölva nibur hús helstu frumherja íslenskrar mannvirkjahönnunar og enn láta menn sér detta í hug ab búa til þarfan leikskóla úr menningarminjum, augnstinga 19. aldar hús undir fatabúb meb neonljós- um og brjóta nibur allar gamlar brýr sem ekki eru notabar undir bílaumferb. Sem betur fer er þó æ minna um slíkar aöfarir að menningu, sögu og rótum manna. Vissulega er hönnun mann- virkja einn helsti vitnisburbur um mannlíf í landinu. Heibarleiki gagnvart fortíbinni á hverjum tíma og virðing fyrir hugverkum og handverki hverrar kynslóðar er öllum sæmandi; og þá helst Islendingum sem hafa þó reynt að hirða um sinn miðaldaarf; skruddur með rætur í meitlaðri hugsun; og fjári vel hannaðar! ¦

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.