Tíminn - 19.04.1996, Blaðsíða 6

Tíminn - 19.04.1996, Blaðsíða 6
Föstudagur 19. apríl 1996 „Vib stefnum aö samþætt- ingu þeirrar þjónustu sem nú fer fram á fræösluskrif- stofu Austurlands, hefö- bundinni félagsþjónustu sveitarfélaga og þjónustu svæoisskrifstofu málefna fatlabra í einni stofnun," segir Hallur Magnússon, fé- lagsmálastjóri á Höfh í Hornaflrbi, en sveitarfélögin í Austur-Skaftafellssýslu og í Djúpavogshreppi ákvábu ab taka ekki þátt í samstarfi vib önnur sveitarfélög á Austur- landi um rekstur einnar fræbsluskrifstofu, en hingab til hefur Fræbsluskrifstofa Austurlands verib stabsett á Reybarfirbi. Fræbsluskrif stofur haf a verib reknar af ríkinu í hverju kjör- dæmi og verða þær lagðar nið- ur, eins og kunnugt er, við yf- irfærslu grunnskólans í ágúst komanda. Við yfirtökuna er sveitarfélögunum gert skylt að veita þá þjónustu, sem fræðsluskrifstofur hafa hingað til veitt, og er misjafnt hvernig þau hafa ráðgert að sinna hlut- verki fræðsluskrifstofa. Á Suð- urlandi munu t.d. sveitarfélög kjördæmisins taka sig saman um rekstur einnar skrifstofu. í Austur- og Vestur-Húnavatns- sýslu er einnig stefnt að rekstri einnar skólaskrifstofu, sem muni líklega taka yfir al- menna félagsþjónustu. Að sögn Halls mun þessi Frá Höfn í Hornafirbi. Sveitarfélög á Subausturlandi undirbúa ab samþœtta starf skólaskrif- stofu og félagsþjónustu í einni skrifstofu: Stóraukin þjónusta við litlu sveitarfélögin samvinna mismunandi aðila leiða til heildstæðari þjónustu. „Við töldum okkur geta veitt grunnskólum á Suðaustur- landi betri þjónustu með því að koma á fót skólaskrifstofu á Hornafirði, sem rekin yrði í tengslum við félagsþjónustu sveitarfélaganna, heldur en að sækja þjónustu alla leið til Reyðarfjarðar. Með rekstri einnar fræðslu- og fjölskyldu- skrifstofu hæst betri nýting á því fjármagni, sem renna mun til þessara málaflokka frá sveit- arfélögunum, og því hægt að veita meiri og markvissari þjónustu en ella," segir Hallur. Ætlunin er að Hornafjarðar- bær reki skrifstofuna á sína ábyrgð, en hin sveitarfélögin — Hofshreppur, Borgarhafnar- hreppur, Bæjarhreppur og Djúpavogshreppur — greiði fyrir þá þjónustu sem þau óska eftir. „Það gerir það að verkum að sveitarfélögin litlu, eins og Hofshreppur og Borgarhafnar- hreppur, fá aðgang að félags- þjónustu sem þau hafa hingað til ekki haft bolmagn til að veita." Fimm stöðugildi verða á skrifstofunni, sem tekur til starfa 1. júní: kennsluráðgjafi og sérkennsluráðgjafi, félags- málastjóri og félagsráðgjafi og svæðisstjóri um málefni fatl- aðra. Auk þess eykst þjónusta sálfræðings um helming og keypt verður þjónusta af leik- skólaráðgjafa. Þar sem málefni fatlaðra eru nú. á könnu ríkisvaldsins, verður Hornafjarðarbær að semja við félagsmálaráðuneyt- ið um yfirtöku þess mála- flokks, en Hornafjarðarbær hafði óskað eftir viðræðum við ráðuneytið um það efni áður en hugmyndin að stofnun Fræðslu- og fjölskylduskrif- stofu Suðausturlands vaknaði. Þess má geta að um áramót- in tók Hornafjarðarbær einnig að sér rekstur allrar heilbrigð- is- og öldrunarþjónustu í Aust- ur-Skaftafellssýslu til reynslu fram til ársins 2000 gegn rammafjárveitingum frá ríkis- valdinu. LÓA Sólvallagata dregur nafn sitt af Sólvöll- um. Hún liggur á milli Kirkjugarðsstígs að sunnan og Ánanausta að norðan. Gatan var sameinuð Sellandsstíg um 1940. Sellandsstígur náði frá Framnes- vegi að Bræðraborgarstíg. Á mótum Hofsvallagötu og Sólvallagötu liggur gatan í boga fram með húsunum Hofi og Ási, sem eru elstu byggingar við göt- una. í júlí 1906 fær séra Lárus Halldórsson leyfi fyrir að byggja hús á Melstúni, 14 1/8 x 12 1/8 álnir og skúr 3x4 1/8 áln- ir. Þau skilyrði voru sett að húsinu fylgdi lóð, að minnsta kosti 1000 feráln- ir, og að lóðinni yrði breytt í byggingar- lóð. Séra Lárusi Halldórssyni var úthlut- að stærri lóð eða 1750 ferálnir. Húsið nefndi hann Hof eftir æskuheimili sínu í Vopnafirði. í fyrstu brunavirðingu á húsinu, sem var gerð í október 1906, segir að séra Lárus Halldórsson hafi byggt einlyft hús með 5 1/4 álna risi á lóð sinni á Meln- um. Húsið er byggt af bindingi, klætt ut- an með plægðum 1" borðum, pappa, listum og járni yfir, og með járnþaki á plægðri 1" súð. Innan á bindingi er pappi og millihólf í báðum bitalögum. Niðri eru 3 íbúðarherbergi, eldhús, búr og tveir gangar, allt þiljað og herbergin með striga, pappa á veggjum og loftum, og máluð. Þar eru tveir ofnar og ein eldavél. " Uppi eru fjögur íbúðarherbergi, gangur og geymsluklefi, sem allt er þilj- að og málað. Herbergin og gangurinn með striga og pappa á veggjum, súð og loftum, þar er einn ofn. Á skammbitum er gólf úr plægðum 1" boröum. Kjallari er undir öllu húsinu, 3 1/2 alin á hæð. í honum er skilveggur úr steyptum steini, sem skiptir kjallaranum í tvennt að endilöngu. Við vesturgafl er inn- og uppgöngu- skúr, með þaksvölum og kjallara, sem er byggður eins og húsið. Séra Lárus Halldórsson var fæddur 10. janúar 1851 að Hofi á Vopnafirði. Hann varð stúdent í Reykjavík 1870. Cand.theol. Prsk. 27. ág. 1873. Hann var mikill fræðimaður og sinnti mörg- um embættisstörfum bæði í Reykjavík og úti á landi. Stundakennari í kristnum fræðum við Lærða skólann í Reykjavík veturinn 1873 til 1874. Biskupsskrifari frá 1874 til 1877, þá var honum veittur Valþjófsstaður og vígður í maí 1877. Settur próf. í Norður-Múlaprófastsdæmi 1878. Var prestur fríkirkjusafnaðarins í Reyðarfirði 1885. Settur kennari við Sólvallagata 25 (Hof) Lærða skólann í Reykjavík 1904. Al- þingismaður Sunn- mýlinga 1886 til 1891. Hann var af-_______________ kastamikill rithöf- undur, eftir hann liggur mikið af frum- sömdum sögum, kristilegs efnis og sálmum. Hann þýddi bækur og ljóð. Kona hans var Kirstín Katrín Pétursdótt- ir, fædd 6. maí 1850. Börn þetrra: Sigríð- ur, fædd 6. júlí 1877; Halldór, fæddur 2. september 1878; Gubrún, fædd 8. janú- ar 1880, kona séra Sigurbjarnar í Ási Gíslasonar alþingismanns; Halldór, fæddur 4. febrúar 1881, hraðritari; Pét- ur, fæddur 4. maí 1882, fulltrúi á skrif- stofu Alþingis; Valgerður, fædd 12. október 1885, kona séra Þorsteins Bri- em; Gunnþórunn, fædd 7. maí 1890. Séra Lárus Halldórsson andaðist 24. júlí 1908, langt fyrir aldur fram. Eftirlifandi kona hans bjó áfram í húsinu ásamt niðjum þeirra og var hús- ið í eigu ættarinnar allt til ársins 1986. í nokkur ár leigði Kirstín Katrín hluta af húsinu, fólki sem hún þekkti til. Flest af þessu fólki var úr kirkjusóknum sem maður hennar hafði þjónað. Sagt er að HUSIN I BÆNUM FREYJA JÓNSDÓTTIR frúin hafi leigt ódýrt og leigan borguð eftir minni. _____________Árið 1910 eru skráð til heimilis að Sólvallagötu 25 (Hofi), Kirstín Katrín Pétursdóttir, ekkja Lárusar Halldórsson- ar, sonur þeirra, Pétur Lárusson, fæddur 4. maí 1882 í Valþjófsstaðarsókn, Hólm- fríður Guðjónsdóttir, fædd 20. apríl 1892 í Hólasókn í Skagafirði, Kristín Helgadóttir, fædd 21. apríl 1888 í Snóksdalssókn, Ingiríður Helgadóttir, fædd 28. júní 1890 í Snóksdalssókn, Þórunn Þórarinsdóttir, fædd 18. desem- ber 1891 í Skeggjastaðasókn, og Sigurð- ur Vigfússon, fæddur 21. júní 1867 á Reyðarfirði. Eftir að Hof var byggt stóð það ásamt húsinu Ási nokkuð utan þéttbýliskjarn- ans, á erfðafestulandi sem í daglegu tali var kallað „á Melnum". Þegar Hofsvalla- gata, sem heitin er eftir húsinu Hofi, var lögð, var þrengt þab að húsinu að farið var undir inn- og uppgönguskúrinn. Eftir það var fallist á viðbygginguna við húsið, sem sagt verður frá síðar. Guð- rún, dóttir séra Lárusar og Kirstínar Katrínar konu hans, og maöur hennar Sigurbjörn Ástvaldur Gíslason byggðu húsið Ás, sem fjallað verður um í næstu grein. Þegar Sólvallagata var lögð, varð Hof númer 25 við götuna. í mati, sem fram- kvæmt var 10. febrúar 1957, kemur fram að búið er að byggja vib húsið, en það mun hafa verið gert 1954. Viðbygg- ingin er úr timbri einangruð með gosull, bárujárnsklædd að utan. Þakið er úr timbri, pappa og bárujárni með tveimur gluggakvistum. A fyrstu hæð eru fjögur íbúðarher- bergi, eldhús og snyrting, anddyri og innri forstofa. Allt ýmist veggfóðrað eða málað og dúklagt. Á annarri hæð eru fjögur íbúðarherbergi, baöherbergi með kerlaug og snyrting, stigahús og gangur. Allt málað og dúklagt. Þakhæð er notuð sem geymsla. Kjall- ari er óbreyttur frá síðasta mati 21. febrúar 1936. Kirstín Ka'trín Pétursdóttir lést 28. september 1940. Hún var eigandi að húsinu, en bjó þar ásamt Pétri syni sín- um og konu hans Ólafíu Hólmfríði Ein- arsdóttur og börnum þeirra. Kirstín Katrín var oft langdvölum á heimili dóttur sinnar, Valgerðar, konu séra Þor- steins Briem. Valgerður var um tíma heilsulítil og var langdvölum á sjúkra- húsi. Á meðan hugsaði móðir hennar um heimilið. Gluggar hússins eru stórir mibað við það sem venja er á húsum, sem byggð voru á þessum tíma, og húsið bjart og hlýlegt. Frá vesturgluggum á efri hæð sést vestur á Hringbraut og Mela. Vel hirtur og fallegur garður er í kringum húsið. Ólafía Einarsdóttir, kona Péturs Lárussonar, gróðursetti þar sýrenu og gullregn. Sýrenuna lét hún sérstaklega flytja inn frá Hollandi til ræktunar í garðinum við heimili sitt, Hof. Ólafía Einarsdóttir stofnsetti og rak til margra ára verslunina Blóm & ávexti, ásamt Astu frá Reykjum. Árið 1986 var Sólvallagata 25 (Hof) selt. Þá kaupa Ingimundur Sigfússon og kona hans Hrafnhildur Óskarsdóttir. Verið er að gera húsið húsið upp af mik- illi smekkvísi. Breytingar hafa verið gerðar á herbergjaskipan frá því húsið var byggt, en upphaflegur stíll hússins verið látinn halda sér. Búið er að gera pláss í kjallara að íbúð og verslun. Þar er Postulínshúsið, verslun fyrir postulíns- málara, sem Hrafnhildur Óskarsdóttir rekur. Heimildir: Árbæjarsafn og Landsbókasafn.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.