Tíminn - 19.04.1996, Blaðsíða 9

Tíminn - 19.04.1996, Blaðsíða 9
Föstudagur19. apríl 1996 13 UTLÖND . . . UTLÖND . . . UTLÖND . . . UTLÖND . . . UTLÖND . . . UTLÖND . . . UTLÓND . . . UTLOND Refsiabgerbir Sameinubu þjóbanna vegna Persaflóastríbsins hafa haft geigvœnlegar afleibingar: Hörmungarástand í írak Fimm ár eru libin frá því refsiabgerbir Sameinubu þjóbanna á hendur írak tóku gildi, og ástandib í landinu er orbib vægast sagt skelfi- legt. Samkvæmt upplýsing- um frá SÞ lifir um helmingur þeirra 20 milljóna, sem búa í Irak, vib fátæktarmörk, og fjöldinn allur er undir þeim, þar á mebal um þrjár millj- ónir í höfubborginni einni. Klaus Slavensky, upplýsinga- stjóri hjá Dönsku mannrétt- indamiðstöbinni, var í nor- rænni sendinefnd sem fór til íraks í síðasta mánuði til þess að kynna sér ástandið þar í landi. „Þetta var skelfileg upp- lifun," segir hann. „Sérstaklega vegna þess að maður kemur sem fulltrúi lands sem fyrir fimm árum tók þátt í að sam- þykkja efnahagslegu refsiað- gerðirnar sem hafa valdið allri eymdinni." Slavensky kom meðal annars á barnasjúkrahús þar sem ung börn dóu fyrir augunum á honum vegna þess að starfs- fólkið hefur ekki þau lyf sem þarf til að veita nauðsynlega meðferð. Og raunar var starfs- fólkið jafn veiklulegt í útliti og sjúklingarnir sem það er að reyna að sinna. Hann kom einnig í fátækra- hverfi þar sem flæðir út úr opnum skolpræsum vegna þess að endurnýjun og viðhald skolpræsakerfisins hefur verið í lamasessi árum saman. Einnig kom hann inn á einkaheimili þar sem engin búslóð var, ekkert nema þunn teppi á gólfunum vegna þess að íbúarnir höfðu þurft að selja allar sínar eigur til þess að svelta ekki í hel. Sama ástæða lá einnig fyrir því að stór göt voru á veggjum margra húsa: Loftræstikerfið hafði einfald- lega verið tekið burt og selt í skiptum fyrir mat og lyf. Það er fyrst og fremst alþjóð- lega viðskiptabanninu á írak sem kenna má um að ástandið Staba Saddams Husseins innan-- lands hefur ekki bebib neinn hnekki er eins skelfilegt og það er. Þeg- ar olíutekjunum er kippt burt eru fáar bjargir eftir, og þegar írökum er þar ab auki bannað ab framleiða ýmsar nauðsynja- vörur fyrir landbúnað og iðn- starfsemi á þeim forsendum að þær geti nýst til hergagnafram- leiðslu þá er ekki að sökum að spyrja. Til að mynda er óheimilt að framleiða áburb vegna þess ab hægt er ab nota hann til fram- leiðslu á hergögnum, og sama er að segja um áliðnaðinn sem auk annars gegnir lykilhlut- verki við framleiðslu á ýmsum nauðsynlegum útbúnabi fyrir sjúkrahúsin. Á meban þessu fer fram er líknaraðstoð Sameinuðu þjóð- anna til íraka miklu minni en þörf er á. Að sögn starfsmanna SÞ í Bagdað er talið að írakar þurfi á matvælum að halda fyr- ir um 1,7 milljarða dollara á ári, að ónefndum öðrum nauð- þurftum, en á síðasta ári fengu þeir um 80 milljónir dollara í aðstoð þegar allt er talið. Klaus Slavensky heldur því þar að auki fram að þeirri hjálp sem veitt er sé ekki dreift á rétt- an og sanngjarnan hátt til landsmanna: „Meira en helm- ingurinn fer til þeirra þriggja milljóna Kúrda sem búa á ör- yggissvæbunum í Norður-írak, því það eru þeir sem alþjóöa- samfélagið hefur mesta samúð með. Allt þangað til fyrir tveim árum var líka mest þörfin fyrir aðstoð í Norður-írak, en nú hefur það snúist við. Það þýðir að hörmungarnar eru mestar í þeim hluta íraks sem Saddam Hussein hefur yfirráð yfir." Slavensky viíl meina að eina lausnin á þessu vandamáli sé að aflétta viðskiptabanninu. í því sambandi bendir hann á ab starfsmenn SÞ í írak segja að búast megi við gífurlegri hung- ursneyð og jafnvel blóðugri borgarastyrjöld í landinu ef ekki finnst einhver lausn inn- an árs. Hann heldur því einnig fram að ríki heims séu í raun að gera sjálfum sér bjarnargreiða með því að halda uppi viðskipta- banninu. „Ekkert bendir til þess að refsiaðgerðimar hafi veikt stöðu Saddams Hussein. Þvert á móti hafa írakar beint hatri sínu að Vesturlöndum, og það get ég vel skilið. Því við berum í aðalatriðum ábyrgð á hörmungarástandinu þar," sagði hann. Samningaviöræöur í gangi Þessa dagana standa einmitt yfir samningaviðræður á milli Iraks og Sameinuðu þjóðanna um að heimiluð verði tak- mörkuð olíusala frá írak að uppfylltum ákveðnum skilyrð- um. Alls er óvíst um hvort ár- angur næst af þessum viðræð- um, enda ganga þær treglega, en frá því 8. apríl hefur staðið yfir þriðja samningalotan á þessu ári. Meiningin er sú að írökum verði gert heimilt að selja olíu fyrir tvo milljarða dollara, eða sem svarar um 130 milljörðum íslenskra króna, og verði fénu Geislavirkni mœld Maburinn á myndinni getur varla talist öfundsverbur af hlut- verki sínu, en hann er staddur inni í „grafhvelfingunni", sem svo hefur verib nefnd, sem byggb var utan um kjarnakljúf nr. 4 í Tsjernóbyl kjarnorkuverinu þar sem sprenging varb og eldur braust út fyrír þvísem næst 10 ár- um. Myndin var tekin á sunnudaginn var, meban verib var ab mœla geislavirkni þarna inni. Ceislunin mældist þarna 800 röntgen á mfnútu, sem er tíu sinnum minna en vib „fílsfótinn" svokallaba sem sést til hægrí á mynd- innr,-errhanrrersambland af kjarnakteyfu eíni, sleinsteypirog stáli sem brábnabi íslysinu. Reuter Refsiabgerbir Sameinubu þjóbanna hafa komib hvab harbast nibur á börnum og ungmennum íírak. varið til þess að kaupa mat- væli, lyf og aðrar nauðsynjar sem brýn þörf er á. Samkomu- lag hefur hingab til einkum strandab á því hvernig dreif- ingu þessara brýnu naubsynja til landsmanna verbur háttað, en í ályktun SÞ er gert ráð fyrir að milli 13 og 15 prósent þeirra verði dreift til Kúrdanna í norðurhluta íraks. Kúrdar í Norður-írak hafa í raun verið lausir undan yfir- ráðum stjórnar Saddams Hus- sein frá því að þeir gerðu upp- reisn við lok Persaflóastríðsins 1991, en írösk stjórnvöld hafa ekki haldið uppi neinni stjórn- valdsskrifstofum í Kúrda- héröðunum, að því er Abdul Amir al-Anbari, sendihera ír- aks hjá SÞ segir. írakar vilja engu að síður að dreifingin um allt landið verði á þeirra hönd- um, en SÞ hafa krafist þess að dreifingin til Kúrdahéröðanna verði á vegum starfsfólks Sam- einuðu þjóðanna. í gær kom einnig til íraks Rolf Ekeus, formaður þeirrar nefndar Sameinuðu þjóðanna sem fylgst hefur með því að af- vopnun íraks eigi sér stað eins og ráð var fyrir gert í ályktun Sameinuðu þjóðanna. Meðal annars stóð til að hann ræddi við háttsetta ráðamenn í írak. Talið er að hann ætli að gera þeim grein fyrir nýlegri skýrslu nefndarinnar þar sem fram komi að stjórnin í Bagdað hafi ekki enn komið með nægar sannanir fyhrir því að hún hafi ekki lengur yfir að ráða nein- um þeim vopnum og hergögn- um sem bönnuð eru. Skilyrði SÞ fyrir því að banninu verði aflétt hefur verið það að nefnd- in gefi út yfirlýsingu um að ír- akar hafi fullnægt þeim skil- yrðum sem sett voru í kjölfar Persaflóastríðsins. írakar sjálfir halda því hins vegar fram að þeir hafi uppfyllt öll þau skil- yrði og gott betur en þab. Brýtur gegn mannrétt- indahugsjón SÞ Skobanir manna á því hversu hart skuli ganga fram í því ab krefjast þess ab skilyrb- unum verbi fullnægt, eru þó skiptar, enda gefi ástandið í landinu ekki tilefni til þess að málið verði þæft lengur. „Frá því seinni heimsstyrjöldinni lauk hafa hvergi verið í gangi alþjóðlegar aðgerðir þar sem heilli þjóð hefur verið refsað," segir Klaus Slavensky. „Jafnvel í Suður-Afríku fór meirihluti íbúanna fram á refsiaðgerðir og viðskiptabann. Engir óbreyttir írakar óska eftir þessu banni. Refsiabgerbir þjóna aldrei neinum mannúbar- markmiðum og eru um leið í hróplegri mótsögn við þær hugmyndir sem liggja að baki mannréttindum Sameinubu þjóðanna. Það getur ekki verið svona sem við byggjum upp nýja skipan í heimsmálum." -GB/Politiken, Reuter áffiiT'K'M VINNINGSTÖLUR BÓNUSTÖLUR ó ) (47) (48) Vinningar Fjöidi vinnlnga Vinnlngs-upphaeð 1. 6af6 1 45.470.000 Q S íif 6 C-. * BÖNUS 1 1.619.280 3. s" 1 221.020 4. 4b"> 184 1.910 r- 3al6 O. t liilNII!. 662 220 Samlais: 849 47.807.380 Hotovrringsupftod: A btaui: 47.807.380 2.337.380 Upplísingar um vinningstölur fást einnig í simsvara 566-1511 eða Grænu númeri 8006511 og í textavarpi a sftu 453

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.