Tíminn - 03.05.1996, Blaðsíða 5

Tíminn - 03.05.1996, Blaðsíða 5
Föstudagur 3. maí 1996 Helgi Jóhannesson: Hnefahöggið Síðastliðinn miðvikudag rit- aði tryggingayfirlæknir, Sigurður Thorlacius, grein í Tímann í framhaldi af frétt blaðsins um ályktun aðalfundar Samtaka psoriasis- og exemsjúk- linga frá 11. apríl sl. „að skora á heilbrigðisráðherra að taka til endurskoðunar ákvörðun Tryggingaráðs um ab leggja af loftlagsmeöferðir á vegum Tryggingastofnunar ríkisins. Ákvörðun Tryggingaráðs um framtíð þessarar meðferðar er ekki reist á faglegum grunni, hefur ekki stoð í lögum og hefur ekki í för með sér sparnað fyrir almannatryggingar að okkar mati. Ákvörðun um að legggja þessa meðferð af er hnefahögg í andlit psoriasissjúklinga og mesta skerðing á heibrigðis- þjónustu sem þessi hópur hefur sætt." Fyrir það fyrsta er rétt að leið- rétta þann misskilning trygg- ingayfirlæknis að um sé að ræba hefðbundnar hópferðir ferða- manna til sólarlanda. Þeir ís- lensku psoriasissjúklingar sem átt hafa þess kost að fara í lofts- lagsmeðferð til Kanaríeyja hafa dvalið þar í þrjár vikur á nor- rænni heilsustöð, en þar dvelja eingöngu psoriasissjúklingar frá Noregi, Svíþjób, íslandi og Finnlandi. Frá morgni til kvölds eru sjúklingarnir í meðferð við erfiðum húbsjúkdómi. Árangur af þessari mebferb hefur verið ómetanlegur fyrir þessa sjúk- linga, bæbi líkamlega og and- lega, og hafa margir verib ein- kennalausir svo mánuöum og jafnvel árum skiptir að meðferð íokinni. Tryggingayfirlæknir heldur því fram að ekki hafi verið sýnt fram á ab „sólarlandaferbir" fyr- ir psoriasissjúklinga beri um- talsverban eba langvarandi ár- angur. Þetta er ekki rétt. Finnsk- ur læknir hefur gert rannsókn um áhrif loftlagsmeðferbar og var niöurstaba hennar sú að ár- angur af meðferðinni væri mjög góbur. Ef tryggingayfirlæknir vill fræbast um þá rannsókn var hún birt í læknablabinu JEADV árib 1993, bls 172. Um áratuga- skeib hafa psoriasissjúklingar VETTVANCUR frá Norðurlöndunum átt þess kost að fara á samnorræna heilsustöð á Kanaríeyjum og hafa sjúklingar talið að lofts- lagsmeðferb sé ein sú besta mebferb sem völ er á í dag. Heilsustööin sjálf hefur mjög ít- arlegar upplýsingar um árangur meðferðarinnar. Það hefur stað- ið Tryggingastofnun ríkisins (TR) næst að óska eftir því að gerðar yrðu ítarlegri rannsóknir á árangri þessarar mebferðar. Slíkt frumkvæði hefur ekki komið frá TR. Samtök psoriasis- félaga á Norðurlöndunum hafa lagt mikla áherslu á að efla þessa meðferð, enda hefur ekk- ert komið fram enn sem komið er sem gæti leyst þessa mebferb af hólmi. í grein tryggingayfirlæknis er fullyrt ab SPOEX hafi síbastliðið haust óskað eftir að abeins 25 sjúklingar færu í mebferb þá um haustib í stab 30 sjúklinga eins og Tryggingaráb hafbi sam- þykkt. Telur tryggingayfirlækn- ir þetta sýna ab samtökin telji það ekki brábnauðsynlegt ab gefa sem flestum kost á þessari mebferb. Fyrsta og eina ástæða þess að aðeins 25 sjúklingar fóru var sú að þegar niðurstaða Tryggingaráðs lá fyrir abeins 3 vikum fyrir brottför hópsins var ekki unnt ab útvega pláss á heilsustöbinni eba flugfar fyrir fleiri sjúklinga meb svo skömm- um fyrirvara. Þetta mál hefbi mátt leysa ef ákvörðun Trygg- inaráðs hefði legið fyrir fyrr, enda er heilsustöðin fullbókuö þá 8 mánubi á ári sem hún er rekin og panta þarf þar pláss með löngum fyrirvara. í grein sinni telur Sigurbur ab miklar framfarir hafi orðib í mebferb sjúkdómsins hér inn- anlands, bæði innan og utan sjúkrahúsa, og þab réttlæti þab ab þessi mebferðarkostur psori- asissjúklinga sé lagður nibur. Framfarir í mebferb sjúkdóms- ins hafa því mibur ekki verib miklar undanfarin ár, t.d. er tjörumebferbin ein abalmeð- ferðin á húðlækningadeildum og hefur svo verið um áratugi. í þessu sambandi ber einungis ab líta til þess hvaða breytingar hafi orbib á annarri sjúkrahús- þjónustu, enda er gert ráb fyrir því í lögum ab einungis þeir sem þurfa á sjúkrahúsvist að halda geti farib í loftslagsmeb- ferb á vegum TR. Stabreyndin er sú ab þjónusta húblækninga- deildarinnar á Vífilsstöbum hef- ur verib skert verulega á undan- förnum árum, legurúm þar eru nú 9 í stab 13 og deildin er nú lokuð um helgar, jól og páska og svo mánuðum skiptir yfir sumarib, þrátt fyrir að deildinni sé ætlað ab sinna öllum húb- sjúklingum. í lögum um almannatrygg- ingar er kvebib á um ab psorias- issjúklingar skuli eiga kost á loftslagsmeðferð og er Trygg- ingaráði falib ab setja nánari reglur um fjölda sjúklinga og skipulag slíkra ferða. Ákvæbi laganna eru skýr að þessu leyti og því ljóst ab Tryggingaráð tók ákvörbun sem það hafbi ekki ab lögum heimild til ab taka. I grein tryggingayfirlæknis kemur fram ab sparnabur vaki ekki fyrir TR meb því ab fella niður loftslagsmebferðina. Ef til vill telur tryggingayfirlæknir það vænlegra ab auka legurými á húblækningadeildinni á Vífil- stöbum með margföldum þeim kostnabi sem TR ber af loftslags- mebferbinni. I þessu samhengi verður ekki hjá því komist að menn velti fyrir sér hlutverki TR almennt. Á Tryggingaráð, skip- að pólitískum fulltrúum kosn- um af Alþingi, að ákveða hvaða meðferð sjúklingum er fyrir bestu? í þessu máli hefur það verib gert. Enn einkennilegra verbur málib þegar tryggingayf- irlæknir fullyrbir ab Trygginga- ráb hafi ekki haft sparnab í huga og þab liggur ljóst fyrir ab gengib var þvert gegn vilja sjúk- linganna sjálfra og ab ekki var leitab álits sérfræbings í húb- sjúkdómum. Hvab býr hér ab baki? Heilbrigbisráðherra rúinn öllu trausti Þegar Ingibjörg Pálmadóttir heiibrigðisráðherra tók vib þvi starfi gerbu menn sér vonir um ab ekki yrbi eins hart gengib fram í því að brjóta nibur vel- ferbarkerfib meb því m.a. að skerða heilbrigbisþjónustu gagnvart sjúklingum sem haldnir eru ólæknandi sjúk- dómi. í svari við fyrirspurn sem borin var fram á Alþingi hefur heilbrigbisrábherra lýst þeirri skobun ab hún væri sammála þeirri ákvörbun Tryggingarábs ab leggja þessa meðferð niður og taldi hún Tryggingaráð hafa fylgt lögum. Vitnabi ráðherr- ann til þess ab nú væru komnar miklu meiri og betri meðferðir en loftlagsmeðferðin. Þetta full- yrðir ráðherrann þrátt fyrir að engar samanburbarrannsóknir hafi verib gerbar sem gera mögulegt ab álykta á þennan veg. Því mibur er raunin sú ab ráðherrann hefur kosib ab standa á bak við ólöglega og órökstudda ákvörbun Trygg- ingaráðs. Þessi afstaða heil- brigðisráðherra varð okkur ákaf- lega mikil vonbrigbi og má segja ab allt traust á rábherran- um í okkar málum sé nú fokib út í vebur og vind. Höfundur er formabur Samtaka psorias- is- og exemsjúklinga og Samtaka psorias- isfélaga á Norourlöndunum. Á rölti um Laugaveg Reykjavík er ekki einhöm borg, heldur þríhöm. Hún er ung stúlka, sem skynjar en skilur lítt vaknandi líf, meb unabi þess og þrautum. Hún er þroskub kona, sem naumast má vera ab því ab lifa, því allur tíminn fer í ab vinna fyrir lífinu. Og loks er hún hvíthærb ekkja, sem bíbur sólseturs á bekk upp vib hús þar sem fólki er ætlab ab kvebja líf- ib án þess að vera fyrir þeim, sem gefa sér ekki tíma til að lifa því. Þetta þrískipta eðli borgarinn- ar hefur orbið til þess ab margt fer forgörbum, sem betur væri varbveitt. Raunar er borg abeins sá hluti þéttbýlis sem kallast Mibbær. Þar ibar mannlífib í sínum fjölbreytilegustu mynd- um. Aðrir hlutar borgarinnar eru abeins úthverfi þangab sem menn eiga vart annab erindi en ab koma þangab og fara þaban. Ekki svo ab skilja ab þar sé engu lífi lifað. En fólk getur sofið og borbab hvar sem vera skal. Sömuleibis elskab og hatab. Ein þeirra gatna í Reykjavík sem meb sanni geta talist til borgargatna, er Laugavegur. Hann var upphaflega lagbur inn að þvottalaugunum í Laugardal á síðustu öld, svo sem nafn hans ber með sér. Síðan hefur hann tekið miklum breytingum. Þegar Ellibaár voru brúabar á níunda áratug 19. aldar, varð Laugavegur þjóðbraut til Reykjavíkur. Ábur höfbu menn komib til bæjarins yfir Bústabal- andib og Öskjuhlíb. Yfir Ellibaár fóru þeir á vabi, sem er gegnt þeim stab þar sem rafstöbin stendur nú. Hver sá, sem býr í Reykjavík án þess ab honum verði Mib- SPJALL Pjetur Hafstein Lárusson bærinn ab yrkisefni, er annab af tvennu, laus vib alla skáldlega þanka eba ólæknandi úthverfis- búi. Til þess ab hvorugt verbi á mig borib læt ég hér fylgja ljóð um þá merku götu Laugaveg: Laugavegur Ormurinn langi, hvað erþér á höndum, œtlarðu inn íLaugar eða niður í bœ? Roguðust forðum bakveikar konur og mœddar með óhreinan þvott þessa bœjar á bakinu inníLaugar og tandurhreint lín til baka. Þeirra varstu þrautagöngustígur. Nú ertu allur annar, elsku karlinn, hellum lagður og malbikaður á milli, fráleitt að for og leðja hefti för, kvenna á rölti milli þinna búða. Kínverskur ertu núna íannan endann, hinn ervíst orðinn eineygt sjónarsþil og sendir óllum landslýð stofumyndir af misjafnlega myrtu fólki úti um allar jarðir. Já, bernsku minnar fráu ilja gata, aldrei mun hattur minn lyftast ofhátt frá höfði, er heilsa égþér aftilhlýðilegri virðing. FOSTUDACS PISTILL ASGEIR HANNES BARIST TIL BOKAR Einhvern tíma á lífsleibinni bjuggu íslendingar um sig í skjóli bókar- innar og urbu ein þjób frá þeim degi. Skáld Heimastjórnar skildu betur en abrir menn gildi bókar- innar fyrir sjálfstæbib og létu verba sitt fyrsta verk ab reisa fagurt Landsbókasafn yfir bókina. Glæsi- legt húsib vib Hverfisgötu kostabi stóran hluta af reibufé landsstjórn- arinnar, en mönnum datt ekki í hug ab verbleggja húsib frekar en Þingvelli vib Öxará. Heimastjórnar- menn voru stórir menn í snibum. Meb Landsbókasafninu tóku ís- lendingar af skarib og umheimin- um mátti vera Ijóst ab landsmenn byggbu hérvist sína á bókum. Bæbi þorskur og saubkind voru eingöngu til ab halda lífi í þjóbinni á meban hún lifbi sjálf fyrir bókina. Svo einfalt var þab mál. Flestir ís- lendingar sjá móta fyrir bókinni á bakvib ríkisfang þjóbarinnar. Abrir eru blindir á bókina og ríkisfangs- lausir fyrir bragbib. Til skamms tíma var bókin veb- bandalaust lesmál fyrir alla ab njóta og alltaf. Meb vaxandi skatt- heimtu óx hins vegar úr grasi sér- stakur rasi tollheimtumanna og annars konar syndara án ríkisfangs. Litlir menn í snibum og andhverfa Heimastjórnarmanna á velli. Blindir og bóklausir hafa þeir hreibrab um sig í endilangri stjómsýslunni og náb steinbítstaki á bókinni meb virbisaukaskattinum sínum. Bókin erhneppt ífjötra. En andskotum bókarinnar virbist ekkert heilagt innan stokks og ut- an. Bækur hafa komiö vib sögu ab undanförnu og bæbi var haldib upp á Dag bókarinnar og aldar- fjórbung frá því handritin komu loks heim. Á sjálfum Degi bókar- innar birta tolíheimtumenn sam- antekna tölfræbi um stöbuga sókn bókarinnar eftir ab virbisaukinn var lagbur ofan á lesmálib eins og ekk- ert hafi ískorist. Segja ab bóka- skatturinn hafi engin áhrif á bóka- útgáfu og fyrirtækjum í bókafög- um hafi fjölgab en ekki fækkab eft- ir skattinn. ja hérna! Skattmönnum hefbi dugab ab fletta upp í Lögbirtingi til ab hitta fórnarlömb virbisaukans og tvö eba þrjú símtöl til ab heyra um versnandi afkomu forleggjara. Bókasölur og prentverk ýmist leggja upp laupana eba safnast á færri hendur. Tollheimtumenn þjóbarinnar kalla ekki allt ömmu sína og sitja gráir fyrir járnum á skrifstofunni. En þeir hafa ekki ábur sagt ab skatturinn létti þolandanum byrb- arnar og frelsib búi ífjötrunum. Meb þessari nýju kenningu blómstrar útgerbin meb nýjum aublindaskatti, bifreibaeigendur meb hækkandi bensíngjaldi og heimilin meb bölvubum matar- skatti. Loks erfundin heildarlausn á efnahagsvanda þjóbarinnar og hins vestræna heims ef því er ab skipta: Hækka öll gjöld og skatta og búa til nýjar álögur á allt nema eldhúsvaskinn. Þó ab Lýbveldib hafi séb dags- Ijósib á Þingvöllum árib 1944, er sjálfstæbisbaráttu þjóbarinnar hvergi lokib á meban bókin er í fjötrum. íslendingar verba ab berj- ast áfram til bókar uns yfir lýkur.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.