Tíminn - 04.06.1996, Blaðsíða 4

Tíminn - 04.06.1996, Blaðsíða 4
Þribjudagur 4. júní 1996 wmn 5TOFNAÐUR 1 7. MARS 1 91 7 Útgáfufélag: Ritstjóri: Ritstjórnarfulltrúi: Fréttastjóri: Ritstjórn og auglýsingar: Sími: Símbréf: Pósthólf 5210, Setning og umbrot: Mynda-, plötugerb/prentun: Tímamót hf. Jón Kristjánsson Oddur Olafsson Birgir Gubmundsson Brautarhólti 1, 105 Reykjavík 563 1600 55 16270 125 Reykjavík Tæknideild Tímans ísafoldarprentsmibja hf. Mánabaráskrift 1700 kr. m/vsk. Verb í lausasölu 150 kr. m/vsk. Aödáun smáþjóðar Hagræðing sem hetur táknrænt innihald Saga Evrópu þessa öld er mörkuð af stórátökum milli stór- velda í álfunni. Þessi átök leiddu af sér tvær heimsstyrjald- ir, sem hafa öðru fremur mótað heimsmyndina í þessum heimshluta allt fram á þennan dag. Það er ekki ofsögum sagt að Bretar og Þjóðverjar hafi verið pólarnir í þessum átökum, auk þess sem þriðja stór- veldið Frakkar hafa komið mjög við sögu. Eftir hildarleik síðari heimsstyrjaldarinnar var Evrópa í sárum, og allir þekkja máltækið um að erfiðara sé að vinna friðinn heldur en styrjaldir. Heimsmynd eftirstríðsáranna byggðist á skiptingu Evrópu, milli gjörólíkra hugmynda- kerfa. Jafnframt leituðust stjórnmálamenn í Vestur-Evr- ópu við að fóta sig í nýjum veruleika. Eftir fyrri heimsstyrj- öldina beindust friðarsamningarnir að því að þjarma að þeim sigraða með stríðsskaðabótum, en eftir síðari heims- styrjöldina hafði blóðug og bitur reynsla kennt að slíkt kann ekki góðri lukku að stýra og hafist var handa um stuðning við þau ríki, sem illa höfðu orðið úti, jafnframt því sem efnt var til náinnar samvinnu á efnahagssviðinu sem leiddi til Evrópusambandsins eins og það er í dag. Þór Whitehead sagnfræðingur hefur rannsakað sérstak- lega atburði fjórða og fimmta áratugs aldarinnar hér á landi, aðdraganda heimsstyrjaldarinnar síðari og styrjald- arárin og þann jafnvægisdans sem íslendingar urðu að stíga fyrstu árin sem hlutlaus þjóð. Hann hefur gefið út einkar fróðlegar bækur um þetta efni. Þær fjalla um umsvif Breta og Þjóðverja hér á landi og umsvif þýska sendiráðs- ins hér og tengsl ráðamanna frá báðum ríkjunum inn í ís- lenska stjórnkerfið. Öll diplómatísk samskipti við þessar þjóðir á þeim árum voru spennu hlaðin, en þáttaskil urðu með innrás Breta. Hermenn þeirra höfðu ekki fyrr lagst að landi í Reykjavík, en haldið var að þýska sendiráðinu til þess að handtaka þá sem þar stýrðu málum. Meira en hálf öld er síðan þessi saga gerðist og mikið vatn er runnið til sjávar. íslendingar hafa átt afar góð sam- skipti við Breta og Þjóðverja í hinni nýju Evrópu, sem reis upp úr rústum styrjaldarinnar. Sendiráð okkar í þessum tveimur löndum hafa gegnt mikilvægu hlutverki í utanrík- isþjónustunni og báðar þjóðirnár hafa alla tíð haft sendi- herra hér á landi, sem hafa gegnt þýðingarmiklu hlutverki í samskiptum við þessar nágranna- og vinaþjóðir. Nú hefur sá atburður gerst að Bretar og Þjóðverjar hafa sameinast um sendiráðsbyggingu hér í Reykjavík og var hún opnuð um síðustu helgi. Þó fyrir þessu kunni að vera hagrænar ástæður, getur fyrir okkur íslendinga í ljósi sög- unnar varla betra tákn um þann breytta heim sem við lif- um í. Átök milli Þjóðverja og Breta eru fólki svo fjarlæg í dag sem þau voru nálægur og ógnvænlegur raunveruleiki á fyrri hluta aldarinnar. Samstarf um sendiráð er ekki algengt, en að sögn Malc- olms Rifkind, utanríkisráðherra Bretlands, er opnun sendi- ráðsins í Reykjavík söguleg stund og gæti verið vísir að því sem koma skal í þessum efnum. Þjóðir innan Evrópusambandsins skortir ekki ágrein- ingsefni, eins og dæmin sanna. Hins vegar er náið alþjóð- legt samstarf stjórnvalda á hvaða sviði sem er líklegast til þess að tryggja frið og framfarir. Sameiginlegt sendiráð Breta og Þjóðverja hér á landi er tákn um árangur í slíkri viðleitni. Þab verður ekki ofsögum sagt af drifkrafti og ár- angri íslendinga þegar þeir taka sig til. Fáar þjóbir státa af öbrum eins afrekum á hvaba svibi sem hægt er ab taka til, sé mibab vib höfbatölu. Nú er meira ab segja svo komib ab árangurinn er orbinn slíkur ab þab ab nota höfbatöluna vib samanburb og vibmibun er beinlínis orbib ósanngjarnt — ekki gagnvart íslendingum — heldur öllum hin- um. Islendingar eru nefnilega orbnir svo skolli magnabir. í popptónlistarbransanum hefur fulltrúi íslend- inga slegib rækilega í gegn og verib eitt heitasta átrúnabargob unglinga í hinum __________________ vestræna heimi undanfarin ár. Hér f ADDI er ab sjálfsögbu átt vib Björk Gub- _______\lMf%HI mundsdóttur, hina gebþekku Bábir þessir einstaklingar hafa rutt veginn fyrir abra sem á eftir koma. Ungir íslenskir popptón- listarmenn eru ab gera garbinn frægan á erlendri grund í kjölfar gegnumbrots Bjarkar og nú hafa meira ab segja tveir íslendingar sungib í sömu sýningu á Scala. Þar slógu íslendingar fjandvinum sínum Norbmönnum örugglega ref fyrir rass. Þab er meira ab segja stutt í þab ab íslendingar geti státab af þremur stórtenórum, þab vantar bara einn tenór upp á. Vib höfum átt Kristján og á dög- unum var Jón Rúnar Arason ab bætast í hópinn — nú vantar bara einn stórtenór til ab búa til hóp ____________ sem getur tekib vib af þeim þremur stóru sem hingab til hafa einokab toppinn — Pava- rotti, Domingo og Carreras. Sá er Reykjavíkurmær sem heillar fólk meb sakleysis- legri framkomu. Þeir sem draga þá ályktun af framkomunni ab stúlkan sú sé barnaleg eba telja hana einhvern kjána hafa rækilega rangt fyrir sér eins og hún hefur sjálf sýnt og sannab undanfar- ib. Þarna fer hæfileikaríkur og eldklár einstakling- ur sem sameinar í sjálfum sér lista- og bisness- manninn. Bifvélavirkinn frá Akureyri í klassíkinni eiga íslendingar líka fulltrúa sem þeir geta litib til meb stolti. Þab er ab sjálfsögbu hetjutenórinn Kristján Jóhannsson, bifvélavirk- irin frá Akureyri, sem fann sér nýjan starfsvett- vang. Þar fer mabur sem trúir á sjálfan sig, mátt sinn og megin, og hefur náb árangri í samræmi vib þab. Hann hefur m.a. verib fyrsti íslendingur- inn til ab syngja í mörgum af stærstu og frægustu óperuhúsum heims. sennilega ab mjólka kýr eba gefa fé í borgfirskum dal eba skagfirskri sveit. Aö vera brimbrjótur En þab er ekki heiglum hent ab vera brimbrjót- ur eins og þau Kristján og Björk. Einhvernveginn hefbi mátt ætla að sporgöngumennirnir fögnubu þeim sem ryddu veginn og landinn gleddist al- mennt yfir listasigrunum, en þab er öbru nær. Menn sjá vart útúr augum af öfund og illgirni. Líkingar eins og „þokulúbur" og „smástelpa" eba abrar verri ganga milli manna í daglegu tali um þá sem skara frammúr. Smámenni smáþjóbarinn- ar sýna abdáun sína á afreksmönnum nefnilega oft á ansi sérkennilegan hátt. í raun og veru er þab merkilegt ab nokkur íslendingur skuli láta sér detta í hug ab ná árangri nokkursstabar. Garrí Karlremban og herra Nan Fullyrt er ab kosningabarátt- an fyrir forsetakosningarnar sé komin á fullt. í fréttum ljósvakans um helgina og í blöbum var talsverb umfjöll- un um kosningarnar og- á Stöb 2 voru forsetakosningar burbarfrétt í a.m.k. tveimur fréttatímum, hvorki meira né minna. Þab vekur sérstaka ánægju ab fylgjast meb því á hversu háu píani og hversu málefnaleg kosningabaráttan virbist ætla ab verba. Gott dæmi um þetta ris baráttunn- ar eru spurningarnar um karl- rembuframbob annars vegar og herra Nan hins vegar. Bragi Bergmann, blaba- mabur og knattspyrnudómari á Akureyri, sem jafnframt er yfirlýstur stubnings- mabur Péturs Hafsteins og leikari í aúglýsingum fyrir hann, tjábi sig um þab í vibtali ab hann teldi ab slagurinn stæbi milli Péturs og Ólafs. Bragi gaf þá skýringu m.a. ab almenningur vildi ekki konu sem forseta, vegna þess ab fólk treysti ekki konu til ab feta í fótspor Vigdísar og því vildi fólk fá karl í embættib. Þessi röksemda- -------¦¦----------- færsla Braga getur ab vísu varla flokkast meb því djúphugsab- asta eba spaklegasta sem frá Hvenær hitti Olafur herra Nan? honum hefur komib, enda kannski erfitt ab sjóba saman skotheldar kenningar í beinni útsendingu, þó svo að menn vilji ná sém bestri vígstöbu fyrir sinn mann. En Adam var ekki lengi í Paradís, því þó svo ab engin karlrembuframbob léku lausum hala, var ljóst af fréttum og blabaskrifum helgarinnar að mjög alvarleg álitamál voru uppi í tengslum vib frambob Ólafs Ragnars Grímssonar. Spurning ~ helgarinnar var nefnilega hvort Á VlðclVclllClÍ Ólafur Ragnar hafi bitt herra Nan og konu hans ábur en hann varb ræbismabur íslendinga í Indlandi „Hörö viöbrögb" Og þó alþýban hafi kannski ekki skilib ab hug- leibing Braga var stórfrétt, þá skildu þeir Stöbvar- menn mikilvægi hennar í fréttaleysi helgarinnar. Og svo virbist sem forsetaframbjóbendurnir hafi líka skilib þetta mikilvægi, því kvöldib eftir kom framhaldsfrétt um „hörb vibbrögb" þeirra vib um- mælum Braga. í framhaldsfréttinni var Guðrún- unum mikib nibri fyrir þegar þær stillu Braga upp sem úreltri karlrembu og gáfu þar meb til kynna ab frambob Péturs væri gamaldags karlrembu- frambob, sem væri auðvitað eitthvab annab en þeirra framboð sem væru nútíma jafnréttisfram- bob. Pétur sjálfur kom svo fram fyrir myndavél- arnar til ab bera af sér sakir um að vera í forsvari karlrembuframbobs og sór af sér og frambobinu skobanir Braga Bergmann og tilkynnti ab hann teldi forsetakosningarnar ekki snúast um kynhlut- verk. Og þegar hér var komib í framvindunni í málefnabaráttu kosningaslagsins, var ljóst, kjós- endum eflaust til mikils léttis ab þab voru engin karlrembuframbob í gangi ab þessu sinni. eba hvort Ólafur hafi abeins hitt herra Nan eftir ab hann varð ræbismabur. Tengt því er spurning- in um það hvort Sigurður Helgason, fyrrverandi forstjóri Flugleiða, var einn ábyrgur fyrir því ab herra Nan varb ræbismabur eða hvort Ólafur Ragnar átti þar einhvern hlut ab máli líka. Þessi mikla spurning varb sem betur fer ekki út- undan í fréttum helgarinnar, þó ekki hafi nábst niburstaba í málib svo öruggt sé, og enn stendur orb gegn orbi. Sigurbur Helgason fullyrbir nefni- lega ab Ólafur hafi ekki hitt herra Nan fyrr en eft- ir ab hann varb ræbismabur, en Ólafur Ragnar segist þvert á móti hafa hitt herra Nan og konu hans einu sinni og bundist þeim miklum vináttu- böndum ábur en herra Nan varb ræbismabur ís- lendinga í Indlandi. Aukinheldur hefur Ólafur Ragnar upplýst ab hann talabi um herra Nan í bobi á heimili sínu, ab Sigurbi Helgasyni vib- stöddum, þar sem hann þakkabi Sigurði fyrir framlag hans og hjálp við ab gera herra Nan ab ræbismanni. Því miður hefur ekki fengist úr því skorið svo óyggjandi sé hvenær Ólafur Ragnar hitti herra Nan og hlýtur þab ab teljast til brýn- ustu verkefna í þessari kosningabaráttu ab eyba óvissu um þetta mál. Ekki er að efa að niburstaba fáist um þetta fljótlega, enda ljóst ab menn munu leggja sig alla fram vib að halda kosningabarátt- unni á sem hæstu plani. -BG

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.