Tíminn - 11.06.1996, Blaðsíða 4

Tíminn - 11.06.1996, Blaðsíða 4
9ftwfK9t Þriðjudagur 11. júní 1996 Wftflt STOFNAÐUR 1 7. MARS 1 91 7 Útgáfufélag: Tímamót hf. Ritstjóri: Ritstjórnarfulltrúi: Fréttastjóri: Ritstjórn og auglýsingar: Sími: Símbréf: Pósthólf 5210, Setning og umbrot: Mynda-, plötugerö/prentun: Jón Kristjánsson Oddur Ólafsson Birgir Guömundsson Brautarholti 1, 105 Reykjavík 563 1600 55 16270 125 Reykjavík Tæknideild Tímans ísafoldarprentsmibja hf. Mánabaráskrift 1700 kr. m/vsk. Verb í lausasölu 150 kr. m/vsk. Framorðinn framboösfundur Fótbolti og forsetakjör Ríkissjónvarpib hefur sérstökum skyldum að gegna við lands- menn alla, og lengst af uppfyllir það þessar skyldur með við- unandi hætti. Almennust og viðamest er sú skylda sjónvarps- ins að halda uppi innlendri dagskrárgerð og stuðla að fram- gangi íslensks sjónvarps almennt, þannig að í því mikla fram- boði sjónvarpsefnis, í formi gervihnattarása og vídeóefnis hvers konar, sé til staðar styrk innlend stoð. Þessu hlutverki hefur Ríkissjónvarpið reynt að sinna, þó sitt sýnist hverjum um árangurinn. Margir eru meira að segja tilbúnir að ganga svo langt að segja að Stöð 2 hafi sinnt þessu hlutverki af engu minni kostgæfni en Ríkissjónvarpið, sem er í sjálfu sér um- hugsunarefni - - ekki síst í ljósi umræðna um menningarlega nauðsyn ríkisrekinnar stöðvar. Þessa dagana fer fram Evrópukeppni landsliða í knatt- spyrnu, sem vissulega er stórviðburður á sviði íþrótta. Ríkis- sjónvarpið getur státað af því að fjalla ítarlegast og mest um þessa atburði af öllum fjölmiðlum landsins og sýnir beint frá vel flestum leikjum. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Ríkissjón- varpið gerir þetta, og hefur þessi stefna mælst misjafnlega fyr- ir. Nú virðist stefna í að hefðbundin dagskrá sjónvarpsins muni meira og minna ganga úr skorðum og heilu efnisflokk- arnir ýmist færast langt aftur eða hreinlega falla niður, til þess eins að unnt sé að sýna beint frá keppninni. Sjálft hefur sjónvarpið réttlætt þessar útsendingar með því að birta skoðanakannanir, sem sýna að fjölmargir áhorfendur hefur áhuga á að sjá kappleikina í sjónvarpi. Ekki hefur þó verið sýnt fram á að einhver önnur tilhögun á útsendingum geti ekki þjónað sama tilgangi án þess að valda þeirri röskun sem verður á annarri dagskrá. Spurningin er einfaldlega sú hvort það er í raun eðlilegt að ríkissjónvarp gangi svona langt sem raun ber vitni í því að sinna áhugamálum afmarkaðs hóps áhorfendanna, jafnvel þó um sé að ræða háværan kröfu- hóp. Auðveldlega væri hægt að sýna þá leiki beint sem ekki raska annarri dagskrá, en hina leikina má sýna á eftir eða á undan hefðbundinni dagskrá. Hámark einkennilegrar dagskrárstefnu var þó sl. sunnu- dag, þegar nánast öllu venjulegu sjónvarpsefni var ýtt til hlið- ar og dagskrá seinkað vegna þriggja beinna útsendinga frá knattspyrnukappleikjum erlendra liða í Evrópukeppni. Meðal þeirra dagskrárliða, sem ekki komust að á kristilegum tíma vegna knattspyrnuleikjanna, var fyrsti sameiginlegi kynning- arfundur forsetaframbjóðendanna í Ríkissjónvarpinu. Þáttur- inn byrjaði um hálfellefu um kvöldið og stóð fram á aöfara- nótt mánudags. Þó þátturinn sem slíkur hafi verið ágætur, er ljóst að þessi útsendingartími er vægast sagt stórfurðulegur, enda kominn háttatími hjá stórum hluta þjóðarinnar. For- setaframbjóðendur hafa einmitt haft uppi nokkra gagnrýni á hversu lítilfjörleg sjónvarpskynningin á Ríkissjónvarpinu á að vera og hversu seint hún fór af stað. Ekki væri ástæða til að taka undir slíkar áhyggjur nema vegna þess að kynningar, þegar þær koma, eru sendar út að næturlagi — m.a. að því er virðist til þess að hægt sé að sýna knattspyrnuleiki í beinni út- sendingu! Eðlilegt er að menn staldii vib og velti fyrir sér þeim áherslum, sem koma fram í útsendingum þennan sunnudag. Frambjóðendakynningar, sem ætla hefði mátt að teldust til þeirra verkefna sem ríkissjónvarpsstöð bæri sérstök skylda til að sinna, fá sess hornkerlingarinnar. Á sama tíma setja erlendir íþróttakappleikir alla dagskrá úr skorðum vegna beinna útsendinga. Það er sjálfsagt að sinna íþróttaumfjöllun vel, en menn verða að kunna sér hóf og gæta þess að ríkis- sjónvarp hefur fleiri skyldum að gegna en að sjá afmörkuðum áhugahópum fyrir skemmtiefni. Jæja, loksins fengu landsmenn að sjá alla forseta- frambjóðenduma í einu lagi á fótboltarás allra landsmanna og var það sannarlega tímabært. Það er bara verst að Garri steinsvaf yfir seinni hluta þáttarins, en það verður líklega að virða það við ríkisfótboltarásina þó hún gefi yfirmanni Iþrótta- deildarinnar alræðisvald varðandi útsendingar- tíma og tilfærslu einstakra dagskrárliða. Enda er hann sennilega eini íslendingurinn sem hlaupiö hefur með ólympíueldinn og örugglega eini ís- lendingurinn sem á ólympíueldskyndil uppi í skáp hjá sér. Þar að auki hefur mikib vatn runnið til sjávar síðan hann sem strák- __________________ pjakkur í bæ úti á landi pissaði, /" A DDI ásamt félögum sínum, í saltkjöts- V*/\KKI tunnuna hjá nágrannanum og var refsað með því ab vera látinn borba saltkjötib í eitt mál. Nóg um þab. Framboosfundur á mánudags- morgni Frambjóðendurnir voru í sjónvarpinu á sunnu- dagskvöld, eða kannski ætti frekar að segja mánu- dagsmorgun. Það var gaman að fylgjast með þeim í beinni útsendingu og ábyggilegt að einhverjir þeirra, sem áður voru óákveðnir, hafa nú tekib skýrari afstöbu. Þab á þó ekki vib um Garra, en hann sá greinilega hvab fyrri reynsla frambjób- endanna er misjöfn og nýtist þeim þ.a.l. misjafn- lega. Þab má eiginlega segja ab þeir sem tölubu minnst hafi í rauninni komib best út úr þessum þætti. Gubrún Pétursdóttir hefur um nokkurt skeib varab fólk vib ab taka of mikið mark á skoð- anakönnunum og bíða eftir því að allir frambjóð- endurnir sjáist í einu á sjónvarpsskjánum. Hafi væntingar hennar og stubningsmanna hennar til frammistöbunnar í þættinum verib miklar, hafa þær líklega heldur brugbist. Gubrúnarnar bábar féllu í þá gildru ab mála sig út í horn, m.a. er talib barst ab utanríkismálum og sjálfstæbri utanríkis- stefnu forsetans gagnvart utanríkisstefnu ríkis- stjórnarinnar. Ástþór virbist trúr þeim yfirlýsing- um sínum ab hann sé í þessari baráttu málefn- anna vegna en ekki embættisins, því varla gerir hann sér miklar vonir um ab hljóta kosningu. Það kom einnig greinilega fram mikill munur á fribar- bobskap Ástþórs annars vegar og Gubrúnar Agn- arsdóttur og Ólafs Ragnars hins vegar, segja má að þar hafi komið fram hinn skýri munur sem er á viðskiptum og pólitík. Ástþór er maður aðgerða og framkvæmda, en Ólafur Ragnar og þó sérstak- lega Guðrún orba og umræbna. Hvor abferbin er vænlegri til árangurs veit Garri ekki. Pétur gætti þess að segja sem minnst og ekkert sem orkað gæti tvímælis, enda var það greinilega skynsam- leg afstaða. Ólafur Ragnar sagði einnig lítið, sé _______v^ miðað við hinn venjulega Olaf Ragnar, og sýndi það og sannaði enn einu sinni að hann er bráð- snjall að snúa sig undan erfiðum spurningum. Það var reyndar athyglisvert að sjá hvernig hann varbi breytta og jákvæðari afstöðu sína til NATO — það væri orðib afvopnunar- bandalag. Á alþjóðlegum vettvangi er skýr grein- armunur gerður á varnar- og afvopnunarbanda- lögum, á þeim vettvangi telst NATO varnarbanda- lag, nú eins og ætíb ábur. Hins vegar leggur NATO áherslu á samdrátt í vopnavæbingu, sérstaklega hjá mögulegum andstæðingum. Þab gæti verið einhvers konar tilvísun til hugtaksins afvopnun- arbandalags. Aukiö forskot En þab sem stób upp úr eftir þáttinn, þ.e. þann hluta hans sem landsmenn vöktu yfir, eru áhersl- ur fyrirspyrjenda og stjórnandans. Höfubáhersla virtist vera lögb á ab ganga hart ab þeim fram- bjóbendum sem, samkvæmt skobanakönnunum, eiga hverfandi möguleika á því ab ná kjöri. Þeir tveir, sem eiga besta möguleika samkvæmt skbb- anakönnunum, sluppu hins vegar tiltölulega létt frá annars snörpum og beinskeyttum spurningum og athugasemdum. Ef eitthvab er, þá hefur þáttur- inn sennilega enn aukið forskot þeirra tveggja sem hingaö til hafa talist líklegastir, ekki vegna skínandi frammistöðu þeirra í þættinum, heldur vegna þess að fyrirspyrjendur leyfðu þeim að halda sig til hlés. Garri í sólfari við Markarfljót í síðustu viku var ég á ferðinni í Rangárvallasýslu á hraðferð austur í Öræfi. Vegurinn er beinn og breiður vestan Markar- fljóts, og tækifæri gefst til þess að litast um, og þab er ómaksins vert. Þennan dag var þarna fag- urt um ab litast. Seljalandshlíðin í austri og sér inn til Þórsmerkur og Eyjafjallajökuls, og á vinstri hlið blasir Fljótshlíðin við. Það var sólfar og bæirnir blöstu við í grænum túnum sem halla á móti subri, en bak vib sveitina gnæfbi Þríhyrningur í dimmblá- um skugga. Söguslóoir Þannig er umhorfs austur þar á góbum degi í hinu söguríka héraði. Þarna var ég staddur á sögu- slóbum Njálu og einmitt á þess- ------------------ um slóbum gerbist eitthvert jL „ÍJik^_.^_«-_« frægasta minni sögunnar, þegar " VlOaVaíl^l Gunnar á Hlíðarenda sneri aftur ekki „níðast" á því loforði né öðru því sem honum væri trúað fyrir. Hann reið til skips, en Gunnar sneri aftur og galt fyrir þab meb lífi sínu. Þessari sögu skaut upp í huganum á leibinni austur, og hún leitabi svo sterkt á mig ab ég tók ------------------- NjálU nibur úr bókaskápnum þegar ég kom heim. Mér finnst einhvern veginn ab vibbrögb Gunnars séu í samræmi vib Is- á leib sinni til skips og mælti þessi fleygu orb: „Fögur er hlíbin og mun ég hvergi fara." Gunnar á Hlíbarenda er hin mesta hetja forn- sagnanna og ég lærbi þab í barnaskóla ab hann hefbi verib mesti kappi í fornöld og stokkib hæb sína í öllum herklæðum. Hins vegar kemur það fram í Njálu að hann var í hálfgerðu fjárhagsbasli og ekki vel giftur, en sú saga verður ekki rakin hér. Hins vegar hefur hans verið minnst með þökk og virðingu þjóðarinnar fyrir að snúa aftur vegna fegurðar landsins og aðdráttarafls sveitarinnar. Fjölnismenn, bobberar rómantísku stéfnunnar, dábu þetta tiltæki og Jónas Hallgrímsson orti um þab hið glæsilega kvæði Gunnarshólma, sem hvert barn var látið lesa, hér fyrr meir að minnsta kosti. Aö standa vi6 loforb sín Hins vegar hefur verið minna talað um tilsvör Kolskeggs, sem reið með Gunnari niður með Markarfljóti til þess ab taka út dóm sinn. Tilsvar hans var á þá leib ab gera ekki þann óvinafagnab ab rjúfa sætt sína, og jafnframt ab hann mundi lendingseblib, eins og þab hefur löngum verið. Oft eru tilfinningar látnar ráða í ákvörðunum og ekki ætíð hugsað um afleibingarnar. Hins vegar finnst mér Kolskeggur vera fulltrúi þeirra jarb- bundnu, trúr því sem honum er falib og lætur skynsemina rába. Þeir bræbur eiga skilib abdáun þjóbarinnar hvor á sinn hátt, og þessi saga er mjög myndrík og táknræn, ekki síst þegar maður er staddur á fögrum degi á söguslóðinni miðri. Hins vegar verð ég að segja alveg eins óg er að mér finnst Kolskeggur ekki hafa verið metinn að verð- leikum og mér finnst hann einhvern veginn vera minn mabur. Glæsilegar bókmenntir Ég verb að viðurkenna að íslendingasögurnar eru ekki alltaf á borðinu hjá mér, en þær þyrftu að vera það oftar. Knappur stíll þeirra og frásagnar- tækni, ásamt margslungnu efni og lífsspeki er hinn besti lestur og tilbreyting frá því flóði lestrar- efnis sem hellist yfir mann daglega. Þetta eru miklar gersemar, ekki síst Njála sem er hreinn skemmtilestur á köflum. fón Kr.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.