Tíminn - 14.06.1996, Blaðsíða 1

Tíminn - 14.06.1996, Blaðsíða 1
LANDBUNAÐUR Kristján Oddsson, bóndi aö Neöra-Hálsi: Lífræn ræktun mikilvæg en leysir ekki vanda landbúnaðar í kreppu Lífræn ræktun og framleiðsla landbúnabarvara hefur verib mikið til umræðu og umfjölrun- ar hér að undanförnu. Ýmsir telja hana vænlegan kost til ab skapa íslenskum landbúnabi sérstöbu í heimi þar sem aukin áhersla er lögb á hollustu mat- væla og abskotaefnum og öbru því sem ekki verbur til í náttúr- unni sjálfri er haldib í burtu. Öðrum finnst umræðan um líf- ræna ræktun sérvisku líkust og verið sé að tala um hluti er aldrei geti orðið að veruleika. Eðlilegt er að skipst sé á skoöunum um þessi mál og þegar eru allmargir bænd- ur farnir að reyna fyrir sér á þessu sviði landbúnaðar. Kristján Odds- son, bóndi aö Neðra-Hálsi í Kjós, hefur stundaö lífræna ræktun um árabil. Hann notar ekki tilbúinn áburð og öll grænmetisframleiösla búsins er af lífrænum toga. Hann kveðst ekki vera farin að framleiða lífrænt ræktaða mjólk þar sem vottun fyrir mjólkurafurðir sé ekki til staðar þótt aðstæður heima á bú- inu séu til þess að skila mjólk sem framleidd væri með lífrænum ab- ferðum. Byrjað áriö 1983 Kristján kveðst hafa byrjað að þreifa sig áfram með lífræna rækt- un árið 1983 og fyrsta lífrænt ræktaða grænmetið hafi farið frá sér á markað 1989. Breytingar úr hefð- bundinni ræktun yfir í lífræna taki tíma. Það sé engin leið að skipta yfir með hraði. „Þessi breyt- ing krefst mikils undirbúnings og þróunarvinnu," segir Kristján sem kveðst hafa hætt að nota tilbú- in áburð á ákveðnar túnspildur 1983 og fjölgaði þeim síðan á hverju ári þar til allt túnið og ann- að ræktanlegt Iand hafi fengið vottun til lífrænnar framleiðslu. Ákve&iö lífsviðhorf En hvað kom til að hann ákvað á breyta um og hefja lífræna fram- leiðslu á þeim tíma sem fáir höfðu leitt hugann að henni? Hann kveðst hafa átt við tiltekin veikindi að striða um tíma sem hafi kallað á sérstakt mataræði auk þess sem hann hafi lengi haft áhuga á and- legum málefnum. „Ég hef einnig mikinn áhuga fyrir náttúrunni og tel að í þessu ræktunarstarfi felist ákveðið lífsviðhorf sem í mínum huga nægir til þess að til þess að hrinda hugsjóninni í fram- kvæmd." Kristján segir að markaðurinn hafi strax tekið við þessari fram- leiðslu. „Ég var ekki alger braut- ryðjandi í þessu starfi því nokkrir höföu farið af stað á undan mér og þá einkum fengist við lífræna ræktun grænmetis. Eftir að ég fór að framleiða fyrir markað þá hafa aðstæður verið þannig að þessar "örur hafa fremur vantað en beita hafi þurft fyrirhöfn til að selja þær. Eftirspurnin var strax fyrir hendi og hefur farið vaxandi með árunum og aukinni umræðu um þennan valkost." Kristján segir augljóst að ákveðnir hópar fólks Kristján Oddsson ásamt eiginkonu ilsömu dagsverki ísíbustu viku. sækist eftir þessum matvælum umfram önnur og setji það ekki fyrir sig þótt þau séu dýrari. Þetta fólk sé að kaupa ákveðna tegund matvæla og einnig ákveðin gæði sem það sé tilbúið að greiða nokkuð fyrir. Fremur efnabra og menntaöra fólk „Þetta fólk kemur úr ýmsum áttum og mörgum þjóðfélagsstétt- um. Á meðal þess má finna stjórn- málamenn, fólk úr viðskiptalífi þjóðarinnar og einnig úr heilbrigð- isstéttunum. Oft er þetta efnafólk sem getur leyft sér að verja meiri fjármunum til kaupa á lífsnauð- synjum. En áhugi á lífrænt fram- leiddum maivælum er einnig til staðar víðar og eflaust nær hann inn í flestar stéttir. Þó geri ég ráð fyrir að menntafólk sýni þessu meiri áhuga þótt erfitt sé að full- yrða um það. Þetta er spurning um ákveðin lífsstíl og oft er um að ræða fólk sem, veltir framtíð náttúrunn- ar, mannkynsins og jarðarinnar fyrir sér." Kristján segir að þessi vakning verði ekki til af sjálfu sér heldur tengist hún ákveðinni þekkingu sem menn hafi aflað um framleiðsluhætti og hollustu. Þótt aukin notkun tilbúins áburðar leiði til vaxandi uppskeru þá séu það spurningar um hollustu þessarar uppskeru og ekki síður þann vanda sem áburðarnotkunin leiðir af sér í formi útskolunar áburðar- efna. „Eftir því sem áburðarnotk- unin eykst verður útskolunin meiri og þannig skapast ákveðinn vítahringur sem sífellt fer vax- andi." Kristján segir að menn hafi vissulega miklar áhyggjur af þessu víða um veröld og ekki dragi sú vitneskja úr áhyggjum að tvöfalda verði notkun tilbúins áburðar á næstu áratugum ef takast eigi að útrýma fæðuskorti í heiminum. sinnu Doru Ruf á garöskálanum viö íbúbarhús sitt ab Nebri Hálsi ab loknu er- Mynd Þl. Því sé ekki hægt að búast við að dregið verði úr notkun tilbúins áburðar en lífræna ræktunin muni þróast áfram sem valkostur við hlið hefðbundinnar matvælafram- leiðslu. „Með lífrænu ræktuninni er verið að leggja inn á reikning móður náttúru jafnframt því að nýta gæði hennar en ekki að taka sífellt út fyrirfram eins og gerist þegar jörðin er pínd áfram með notkun tilbúins áburðar." Aukin notkun græn- metis dregur úr fæðuskorti Er hægt að ná sambærilegri framleiðslu með'lífrænni ræktun og hinni hefðbundnu þar sem verksmiðjuframleiddum áburðar- efnum er blandað í jarðveginn til þess að auka afköst hans. Kristján segir að unnt sé að gera það að nokkru leyti með með óbeinum hætti. „Ef fólk breytir um lífsstíl og lifnaðarhætti í þá veru að auka neyslu á grænmeti í stað kjötmetis þá þarf mun minni uppskeru til þess að fæða mannkynið. Kom tap- ar miklu af næringargildi sínu við það að vera breytt í kjötafurðir. Tal- ið er að verðhækkun á korni stafi að miklu leyti af aukinni kjötneyslu en landið er ekki tilbúið til þess að gefa meiri uppskeru af sér." Nýir DEUTZ traktorar Taktu skreflð strax inn i 21. oldina - með nyjum DEUTZ traktor! Nýju DEUTZ traktorarnir eru ný hönnun frá grunni. Þeir hafa allt sem prýtt getur góðan traktor, svo sem: Nútímalegt og straumlínulagað útlit; Nýlr vatnskældir mótorarsem eru ísenn hijóðlátir, spameytnirog aflmiklir. Nýlrfullkomnir 3ja eða 4ra þrepa vökvaskiptir gfrkassar með vendlgír. Öflugt og fullkomið vökvakerfi. Rúmgott og afar pægilegt ökumannshús með meiri yfirsýn en áður hefur þekkst. Með vali á nýjum DEUTZ traktor er skref ið stiglð til f ulls inn í 21. öldina. ÞOR HF REYKJAVÍK - AKUREYRI DEUTZ FAHR REYKJAVÍK: Armúla 11 - Sími 568-1500 AKUREYRI: Lónsbakka - Sími 461-1070

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.