Tíminn - 11.07.1996, Blaðsíða 5

Tíminn - 11.07.1996, Blaðsíða 5
Fimmtudagur 11. júlí 1996 Framh j áhald á sveitahóteli Loftkastalinn: A SAMA TIMA AÐ ARI. Höf- undur: Bernard Slade. Þýoandi: Stefán Baldursson. Leikstjóri: Hallur Helgason. Stabfærsla: Leikhópurinn. Lýsing: Alfreo Sturla Böovarsson. Leikmynd og búningar: Hlín Cunnarsdóttir. Reykjavíkurfrumsýn- ing í Loftkastalanum 4. ]úlí. Þetta leikrit mun hafa orðið afar vinsælt hér, þegar það var sýnt fyr- ir tæpum tveim áratugum á veg- um Þjóðleikhússins víða um land, með Bessa Bjarnason og Margréti Guðmundsdóttur í hlutverkun- um. Ekki sá ég þá sýningu, svo að ég kem að þessari án allra fyrir- fram hugmynda og samanburðar. En eftir að hafa séð sýninguna í Loftkastalanum er alþýðuhylli verksins fullskiljanleg. Þetta er vel skrifað verk, létt og dæmigert „leikaraleikrit". Gengi þess veltur sem sé mjög á færni leikaranna og er óhætt að segja að þeir standi vel fyrir sínu í þessu tilviki. Útkoman verður góð skemmtun á sumar- kvöldi. Leikur þessi er amerískur og ber þess raunar augljós merki. Allt fyr- ir það er hann í eðli sínu óstað- bundinn. Ég held því að alveg ástæðulaust hafi verið að staðfæra hann eins og hér er gert. Sums staðar er þetta óeðlilegt, eins og í sambandi við dauða sonar Georgs, greinilega í Víetnamstríðinu; í öðru tilfelli beinlínis ósmekklegt, eins og þegar skírskotun til hins LEIKHUS GUNNAR STEFÁNSSON svonefnda biskupsmáls er komið inn í leikinn; eins og ekki sé nóg komið af slíku. Efni leiksins er í stuttu máli það að karl og kona, bæði gift, hittast og eiga ástafund á hótelherbergi „á ótilteknu sveitahóteli einhvers staðar á íslandi", eins og segir í leikskránni. Síðan verður það að föstum sið hjá þeim að stunda þetta framhjáhald árlega. Leikur- inn spannar þrjátíu ár og áhorf- andinn fylgist með lífi þessa fólks og fjölskylduhögum í sex atriðum. Og vitanlega verða á þessum tíma miklar breytingar á samfélagi og hugsunarhætti. Sá þáttur leiksins, hinn samfélagslegi, er undirstrik- aður með myndum á tjaldi milli atriða, auglýsingar og þekktar per- sónur, innlendar og útlendar, á þeim tíma sem um er fjallað. Þetta er nokkuð skemmtilegt, en hins vegar er sá aldarspegill sem í verk- inu felst ósköp takmarkaður í raun réttri og yfirborðskenndur. Enda er leikritinu alls ekki ætlað að rista djúpt. Hér er á ferð afþreying, að heiman búin á fagmannlegan hátt af höfundarins hendi, og flutt af fagmennsku hinna tveggja leikara. Hinn ytri rammi leiksins er ósköp hefðbundinn og ég get ekki séð að leikstjórinn, Hallur Helga- son, hafi lagt mikið af mörkum til sýningarinnar, — nema það væru þá myndirnar á tjaldinu. En leikar- arnir fá að njóta sín og fara á kost- um sem vænta má af slíkum kunn- áttumönnum. Hlutverk Georgs leikur Sigurður Sigurjónsson. Hann hefur orðið þekktastur með þjóðinni sem skopleikari gegnum Spaugstofuna, en sýndi það í vetur í hlutverki sínu í Glerbroti Millers að hann getur einnig slegið á aðra strengi. í hlutverki Georgs fer að sönnu meira fyrir skopinu, þótt öðru bregði fyrir, og fer Sigurður með hlutverkið af miklu öryggi, í hreyfingum og limaburði, en framsögnin hefur mér raunar löngum fundist hans veikasta hlið. Tinna Gunnlaugsdóttir leik- ur Dóru; hún er einnig vaxandi leikari, glæsileg á sviðinu, formar Sagnabærinn Kópavogur Ct er komin bókin Þjððsögur og sagn- ir úr Kópavogi í samantekt Önnu Hedvig Þorsteinsdóttur og Ingu Þóru Þórisdótrur. Bókin hefur að geyma fjölda þjóð- sagna og munnmæla af ýmsum toga úr Kópavogi, jafnt gamalla sem nýrra. í bókinni —^—————-¦—T^-^— wrtast fjöimargar Fréttir af bókum sögur af alfum, draugum og öðrum kynjaverum sem verið hafa á kreiki í Kópavogi. Sagt er frá merkilegum og dularfullum stöðum, undarlegum atburðum og ýmsum fyrirbærum sem torvelt hef- ur verið að skýra. Ýmsar þekktar per- sónur koma og við sögu. Þótt Kópa- vogur sé ungt bæjarfélag, tengjast honum þó furðumargar þjóðsögur og sagnir. Þær hafa flestar lifað í munnmælum um lengri eða skemmri tíma og fáar komist á prent fyrr en nú. Saga lands og þjóðar væri fátækleg ef ekki hefðu tengst henni þjóðsögur af ýmsu tagi. Svo er og um Kópavog. Það má því vera öllum unnendum þjóðlegs fróðleiks fagnaðarefni að ráðist var í söfnun þessa, ekki síst Kópavogsbúum. Hætt er við að ella hefði mikill hluti þess fróðleiks, sem bókin hefur að geyma, lent í glatkist- unni. Bókin ber vitni mikilli elju og metnaði skrásetj- aranna, þeirra Önnu Hedvig Þor- steinsdóttur og Ingu Þóru Þórisdótt- ur. Þær leituðu til fjölda manna og kvenna og skráðu frásagnir þeirra. Afraksturinn er mjög skemmtileg og fræðandi bók, prýdd fjölda mynda, dýrmætt innlegg í sögu Kópavogs og þar með þjóðarsöguna. Þjóðsögur og sagnir úr Kópavogi er rit sem unnendur þjóðlegs fróðleiks ætru ekki að láta framhjá sér fara. Kópavogsbúar munu vafalaust sjá bæ sinn í nýju ljósi eftir lestur bókar- innar. Rótarýhreyfingin í Kópavogi gefur bókina út. ¦ Þjóbsagnasafnararnir Anna Hedvig Þorsteinsdóttir og Inga Þóra Þórisdóttir. hlutverkið vel; textaflutningur hennar er með ágætum og á hún þá færni ekki langt að sækja. Það er ekki við leikarana að sak- ast þótt ævi og örlög þeirra Georgs og Dóru í leiknum gangi ekki sér- lega nærri áhorfandanum. Það er einfaldlega ekki sú dýpt í persónu- sköpun frá höfundarins hendi að slíkt gerist. Að vísu er gert nokkuð úr sektarkennd Georgs vegna ótryggðar sinnar og ýmsum til- finningalegum vandkvæðum sem af uppátæki þessa „pars" hlýst, en allt er það fremur fyrirsjáanlegt. Hér er fyrst og fremst um létta af- þreyingu að ræða, fjöruga sýn- ingu, hæfilega djarfa og frjálslega. Ekki þannig að þurfi að hneyksla neinn, og ástæðulaust held ég sé að leggja dýpri siðferðilega merk- ingu í leikinn. Það gæti reyndar ýmsum þótt viðsjárvert, ef menn tækju að lesa þann boðskap út úr leiknum að höfundurinn mæli með (hóflegu) framhjáhaldi! En ég held sem sagt að ekki þurfi að láta slíkt vefjast fyrir sér. Leikhússtjóri Flugfélagsins Lofts sem að sýningunni stendur, Balt- asar Kormákur, segir í leikskrá að félagið byggi í megindráttum af- komu sína á aðsókn og sé því háð undirtektum almennings. Af því mótast verkefnavalið auðvitað. Eigi að síður sé það markmið fé- lagsins að setja upp metnaðarfull- ar og listrænar sýningar; það vilji „má út þá ímynduðu línu sem „el- ítan" hafi skapað milli hámenn- ingar og lágmenningar". Mér er rétt sama hvort sýning eins og Á sama tíma að ári telst standa hátt eða lágt á menningarkvarðanum. Þetta er góð sumarskemmtun, enda bar ekki á öðru á frumsýn- ingunni en áhorfendur kynnu vel að meta. ¦ Hamborgararassar og harðfiskur Oft hefur heyrst hent gaman að vaxtarlagi Bandaríkjamanna. Talað er um að hormónar, sem notaðir eru til að auka hold naut- gripa, flytjist yfir í mannlega neytendur og hafi sömu áhrif á þá og stólpagripina. Það er líka alveg með ólíkind- um hvernig sumir þarlendir hlaða utan á sig og séð hef ég fólk sem dugir ekki að hafa einn stól undir sitjandanum. Þetta eru hinir frægu amerísku hamborgararassar. Hingað til hafa íslendingar get- að gert góðlátlegt grín að þessu ameríska vandamáli án þess að grínið sé eins og grjótkast úr gler- húsi. Snemma í sumar kom þýsku- mælandi íslandsvinur í eina heimsóknina enn og átti ég tal við hann. Eins og íslendinga er vandi við aðstæður sem þessar, spurði ég hvað honum þætti mest breytt síðan hann var hér síðast fyrir 7 árum. „Gróðri hefur farið mikið fram, einkum trjágróðri í Reykjavík," svaraði hann eftir stutta umhugs- un. „Eins er allt umhverfið snyrti- legra en áður." Hann hefur sjálfsagt séð ánægju skína úr andliti mínu, því það var afsökunarblær á röddinni þegar hann hélt áfram: „En mér finnst fólkið hafa breyst. Það hef- ur fitnað." Um sama leyti og ég átti sam- talið við íslandsvininn ræddi ég við íslenskan athafnamann, mann sem hefur risið af eigin rammleik og þekkir umhverfi sitt vel. Fiskverkun, nánar tiltekið harðfiskverkun er sérsvið þessa Frá mínum bæjar- dyrum LEÓ E. LÖVE harðduglega manns. Ég spurði hvernig gengi og vænti þess að fá svar í þá veru að á sumrin væri besti tíminn, þá leggðu ferðamenn land undir fót og þyrftu nesti og nýja skó, en í nestinu væri ævinlega harðfiskur. „Ég get sagt þér það," sagði við- mælandi minn og varð alvárlegur á svip, „að íslendingar virðast vera að færa neysluvenjur sínar yfir á brasaða eða steikta skyndi- bita. Þegar börnunum er gefið eitthvað í svanginn virðast pizz- ur, hamborgarar eða franskar kartöflur frekar verða fyrir valinu en harðfiskur, eins og áður tíðk- aðist." Þessi ábyrgi maður var langt í frá að hugsa um eigin hagsmuni þegar hann upplýsti mig um þess- ar staðreyndir. Það var miklu frekar áhugi fyrir velferð landsmanna, heilbrigði þeirra og hamingju sem þar hafði áhrif. Ég hef mikið velt þessum tveimur samtölum fyrir mér og horft á fólk á förnum vegi. Minni mitt á sköpulag almennings er ekki það gott að ég geti með nokkurri nákvæmni borið saman hvernig almennt holdafar hefur breyst, en þessi tvö samtöl hafa sannfært mig um að nú ættu ís- lendingar að staldra við. Ég er reyndar nokkuð viss um að fleiri börn eru feit en áður. Hvernig er það me6 stórmark- aðina, sem sífellt eru með tilboð eða leiki sem tengjast gosdrykkj- um. Ættu þeir ekki að sjá sóma sinn í að benda neytendum á hollustuvörur eins og harðfisk? Hefur nokkur stórmarkaður til dæmis beðið um samvinnu við harðfisksala um söluátak tengt ferðalögum? Eða eigum við neytendur að trúa því að stórmarkaðirnir góðu, þar sem aldrei virðist hugsað um annað en hag viðskiptavinarins, séu þegar öllu er á botninn hvolft að hugsa um eigin gróða og láti borga sér beint eða óbeint fyrir söluherferðirnar, án alls tillits til hvort verið sé að gera neytendum gott — eða jafnvel illt? ¦

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.