Tíminn - 01.08.1996, Blaðsíða 7

Tíminn - 01.08.1996, Blaðsíða 7
Fimmtudagur 1. ágúst 1996 Meira en tvöfaldur munur á meöalsköttum milli sveitarfélaganna á Reykjanesi: Um 190 þús. á Kjalarnesi, en 410 þús. á Seltjarnarnesi Meðaltal álagbra skatta á ein- staklinga er 190 þús.kr. á Kjal- arnesi, en 411 þús.kr. á Sel- tjarnarnesi, þannig ab munur- inn er meira en tvöfaldur milli sveitarfélaganna í Reykjaneskjördæmi. Og enn meiri munur er á skattabreyt- ingum — og þá væntanlega launabreytingum — milli ára, eba allt frá 21% hækkun á Kjalarnesi nibur í 2% lækkun á Vatnsleysuströnd. Mebaltal gjalda einstaklinga í umdæm- inu í heild er 318 þús.kr. og hefur hækkab rúmlega 3% frá árinu ábur. Varðandi lögabila vekur at- hygli, að tekjuskattur lögaðila í Reykjanesumdæmi lækkar nú verulega annað árið í röð, eða kringum 10% frá 1995 og sam- tals um 22% á tveim árum. Heildargjöld á 1.960 lögaðila eru 2.545 milljónir, eða tæplega 1,3 milljónir að meðaltali, sem er 4% lækkun frá fyrra ári. Meðaltal álagðra gjalda á hvern skattgreiðanda og hækk- un milli ára í einstökum sveitar- félögum í Reykjanesumdæmi er sem hér segir: Sveitarfélag: Þús.kr.: Breyt.: Seltjarnarnes 411 2% Garðabær 388 1% Grindavík 35 15% Bessastaðahr. 335 5% Kjalarnes 323 21% Kópavogur 308 6% Mosfellsbær 308 2% Reykjanesbær 305 2% Hafnarfjörður 288 2% Sandgerði 281 4% Gerðahreppur 260 4% Vatnsleysustr 256 -2% Kjósarhreppur 190 8% Reykjanesumdæmi 318 3% Um 50.900 einstaklingar 16 ára og eldri eru í skattskrám í Reykja- nesumdæmi og fjölgaði um 2% frá árinu áður. Á þá eru lagðar 16.210 milljóna kr. opinber gjöld. Um 27.300 þessara gjaldenda greiða tekjuskatt, um 330 þús.kr. að meðaltali, sem er tæplega 3% hækkun frá fyrra ári. Utsvar er rúmlega 119 þús.kr. á hvern greiðanda og hækkar um tæplega 6% að meðaltali milli ára. Tíu lögaðilar greiða þriðjung allra álagðra gjalda lögaðila í Reykjanesumdæmi, eða samtals um 837 milljónir. íslenskir aðal- verktakar greiða langsamlega mest, 338 milljónir, og Vamarlið- ið er í öðru sæti með 144 milljón- ir. Hafnarfjarðarkaupstaður, Phar- maco, Kópavogur, Byko og Spari- sjóður Hafnarfjarðar em á svip- uðu róli, með á bilinu 54 og 48 milljónir hver. ¦ Bœndur hugleida breytingar á rekstrarformi: Lög bjóba upp á þrjár mismunandi leibir Hlutafélagsformib nær nú til landbúnabar eins og annarra at- vinnugreina og nú hafa á ann- an tug bænda stofnab einka- hlutafélög um rekstur sinn. Sverrir Bjartmarz, hagfræbingur Bændasamtakanna, segir þetta möguleika sem bændur eigi ab huga alvarlega ab. Hlutafélagsformið hafi ýmsa kostí umfram einkareksturínn og geti meðal annars aubveldab mönnum sölu á bújörðum. Hann segir að ef stofnab sé einkahluta- félag um búrekstur, geti eigenda- skipti átt sér stað á lengri tíma í formi sölu hlutabréfa. Til dæmis geti hlutabréf gengið frá foreldr- um til barna og þannig auðveldað kynslóðaskipti í landbúnaði, sem séu í mörgum tilvikum orðin erfib vegna þess hversu jarðir með mik- inn kvóta séu í háu verði. Þá gefi hlutafélagsformið einnig mögu- leika á ab eignarhald búrekstrar og bújarða geti dreifst á fleiri að- ila, til dæmis innan fjölskyldna, þótt einn aðili sinni búrekstrin- um. Sverrir Bjartmarz segir ab meb nýútkomnum lögum um tekju- og eignaskatt og lögum um svo- nefndan fjármagnstekjuskatt hafi rekstrarumhverfi fyrirtækja breyst vemlega. Segja megi að breyting- in feli það í sér að þeim aðilum, er atvinnurekstur stundi og þar með talinn landbúnað, gefist kostur á að velja um þrenns konar rekstr- arform. í fyrsta lagi geti einstak- lingur verið með atvinnustarf- semi í eigin nafni, eins og flestir bændur geri í dag. Þá geti verið um sameignarfélög að ræða þar sem tveir eða fleiri aðilar starfi saman, og í þriðja lagi sé hægt ab hafa rekstur í einkahlutafélagi eða hlutafélagi. Hvaö merkir einkahlutafélag? Samkvæmt lögum merkir einka- hlutafélag félag þar sem enginn fé- lagsmanna ber persónulega ábyrgð á heildarskuldbindingum félagsins. í einkahlutafélagi getur einn maður skipað stjórn og einnig verið fram- kvæmdastjóri félagsins. Lögin eru þannig sniðin til þess að gera ein- staklingum með lítinn rekstur kleift að njóta þess hagræðis sem felst í hlutafélagsforminu án þess að þurfa að uppfylla öll skilyrði hlutafélag- anna. Sverrir Bjartmarz bendir á að þetta form henti búrekstri hér á landi ágætlega, þar sem bóndinn geti í raun bæði verið formaður og framkvæmdastjóri félagsins eða hjón skipt því með sér. Þrjár rekstrarleiöir Sverrir segir að meira hagræði geti hlotist af stofnun einkahluta- félaga í búrekstri en ab auðvelda eigendaskipti með kaupum og söl- um á hlutabréfum. Lög um tekju- og eignaskatt geri ráð fyrir nokkuð mismunandi skattlagningu eftir því hvaða rekstrarform sé valið. Sverrir segir að einstaklingur taki laun sem launþegi hjá eigin sam- eignar- eða einkahlutafélagi, en sé um einkarekstur að ræða beri hon- um að reikna sér endurgjald sem sjálfstætt starfandi atvinnurek- anda. Það sé endurgjald sem ein- staklingi beri að reikna sér í laun og miðist við þau laun er hann myndi hafa í sambærilegu starfi hjá óskyldum aðila. Sverrir nefndi dæmi af einstak- lingi með rekstar sem greiði 41,9% tekjuskatt og útsvar af hagnaði er sé sama hlutfall og hann greiði af reiknuðum launum. Til viðbótar verbi hann ab greiða 5% hátekju- skatt af þeirri upphæð sem sé um- fram 2,8 milljónir króna í árstekj- ur, eða 5,6 milljónir samanlagt hjá hjónum. Því geti tekjuskattur ein- staklings orðið allt að 46,9% í til- vikum sem þessum. Sverrir segir að sambærilegt dæmi megi taka um sameignarfé- lög þar sem einstaklingarnir séu launþegar félagsins. Þeir greiöi 41,9% tekjuskatt af launum auk áhrifa hátekjuskattsins, séu tekjur þeirra yfir hátekjumörkunum. Þá greiði sameignarfélagið 41% tekju- skatt af hagnaði sínum. Félags- mönnum sé heimilt að taka fjár- muni út úr sameignarfélagi um- fram laun og séu þeir fjármunir ekki skattskyldir, þar sem félagið hafi þegar greitt af þeim skatta. Þriðja dæmið, sem Sverrir nefndi, er af skattlagningu þar sem um einkahlutafélag eða hlutafélag sé að ræða. Aðilar að slíku félagi greiði eftir sem áður 41,9% tekju- skatt af launum sínum hjá félag- inu auk hátekjuskatts, fari tekjur yfir hátekjumark. Hlutafélagið greiði síðan 33% tekjuskatt af hagnaði, en félagsmenn geti ekki tekið fjármuni úr félaginu nema sem arð, þar sem ákveðin skilyrði til úthlutunar hans verði ab vera fyrir hendi. Greiddur arður sé nú frádráttarbær hjá hlutafélögum ab hámarki 7% af nafnverbi hlutafjár. Einkahlutafélagib kom best út Sverrir Bjartmarz segist hafa reiknað með ákveðnum fyrir- framgerðum forsendum í þessum útreikningi, en hver og einn verði síðan að setja þessi dæmi upp fyr- ir sjálfan sig, út frá sínum eigin forsendum, vilji hann vega og meta á hvern hátt hann telji hag- kvæmast að haga rekstri sínum og eigi það jafnt við um bændur og abra aðila. Hann segir að í því dæmi, er hann hafi slegið upp, komi einkahlutafélagið best út ab því leyti ab það sé með mesta fjár- muni í hendi eftir skatta. Þótt út- reikningar hans hafi leitt til þess- arar niðurstöðu, þurfi þær ekki að henta fyrir alla aðila, þar sem for- sendur geti verið með mismun- andi móti. Kostnaður við stofnun einkahlutafélags sé um 150 þús- und krónur og nauðsynlegt að ráðfæra sig við endurskoðanda áður en endanlegar ákvarðanir séu teknar í þessum málum. Engu að síður sé um áhugaverðan kost að ræða, sem eflaust geti hentað mörgum, og búast megi við að fleiri og fleiri bændur muni skoba þessa möguleika í framtíðinni. -ÞI Alfheiöur Steinþórsdóttir og Gubfinna Eydal, sálfrœbingar í Sálfrœbistöb- inni, sem efnir til fyrirlestra um breytingaskeib kvenna, sálrœna og líkam- lega líban. Fyrirlestrar Önnu Inger Eydal um breytingaskeiö kvenna. Guöfínna Eydal sálfrcebingur: Gott líf eftir aö barneignum lýkur Anna Inger Eydal, sérfræbingur í kvensjúkdómum vib einkastofn- un í Lundi í Svíþjób, heldur fyrir- lestur um breytingaskeib kvenna á vegum Sálfræbistöbvarinnar í Norræna húsinu kl. 20 þribjudag- inn 13. ágúst næstkomandi. Anna Inger svarar ýmsum spurningum, mebal annars um þab hvaba áhrif þetta lífsskeib, tímamót í ævi flestra kvenna, hefur á mibjum aldri. Hvaba áhrif breytingarnar geta haft á einkalíf og starf. Og hún mun ennfremur geta um ýmsar nýjar vísindalegar rann- sóknir á breytingaskeibi kvenna. „Anna Inger getur vissulega hjálpað konum sem á því þurfa að halda. Hún fer mjög mikið út í það að lýsa því hvernig þessar líkamlegu breytingar hef jast og þangað til þær eru gengnar yfir, hvernig þróunin á sér stað og hvernig hún breytist á þessu tímabili, yfirleitt frá 40 til 60 ára, stundum hefjast breytingamar reyndar fyrr. Það er ákveðinn mis- skilningur í því að þetta sé bundið við konur um og yfir fimmtugt. Þetta er í hámarki á þeim aldri, en hefur kannski verið að þróast í lang- an tíma, þótt konur hafi ekkert endilega tekið eftir því. Þetta kemur svo kannski fram í allskonar vanlíð- an, til dæmis skapsveiflum á heim- ilinu. En þó geta margar konur fundið fyrir breytingunum afar skyndilega," sagði Guðfinna Eydal, sálfræbingur hjá Sálfræðistöðinni, í gær. Þær Guðfinna Eydal og Álf- heiður Steinþórsdóttir sálfræðingar munu taka til umfjöllunar ýmsa þætti sem hafa áhrif á andlega líðan og heilsu kvenna á breytingaaldri á fyrirlestrakvöldinu 13. ágúst. Guðfinna segir að breytinga- skeiðið leggist á ýmsan veg í konur. I fyrirlestri Önnu Inger fari hún inn á læknisfræðilegar og líkamlegar hliðar breytinganna og hvað hægt sé að gera við þeim. Þær Guðfinna og Álfheiður ræða um andlegu líð- anina. „Breytingaskeiðið virkar mis- munandi sterkt á konur. Yfirgæf- andi meirihluti þeirra finnur eitt- hvað fyrir því, en þetta kemur fram í ótal myndum, andlegum og lík- amlegum, og það er sjaldgæft að tvær konur finni fyrir sömu ein- kennum," sagði Gubfinna. — En það er lífeftir barneignaald- urinn? „Já, já, gott líf. Það verða til dæm- is minni áhyggjur af því að verða ófrísk og allt mögulegt svoleiðis. Fólk verður þroskaðra og kann kannski að mörgu leyti að njóta lífs- ins betur," sagði Guðfinna. En karlar ganga líka í gegnum breytingaskeið, aö áliti margra sér- fræðinga. Guðfinna segir aö mikil umræða hafi farið ftam um það at- riði. „Það er talið af mörgum að karl- menn geti alveg fundið fyrir líkam- legum og sálrænum einkennum á þessu æviskeiði. Auðvitað eru þær breytingar öðruvísi, enda er horm- ónastarfsemin hjá körlum öðruvísi. En þetta fer oft saman við tímamót í kringum fertugt og fimmtugt. Fólk lendir oft í ýmsum sálarkreppum á þessum aldri. Það er mikið um skilnaði, fólk er oft að flytja, það er að taka sér tak í sambandi við starf- ið, það þarf að gera ýmsa hluti með- an fólk er enn ungt og hresst, fólk þarf að sanna sig. Það eru oft mikil átök og togstreita á þessu aldurs- skeiöi, þegar fólki finnst það standa á vissum krossgötum," sagði Gub- finna Eydal sálfræðingur í gær. -JBP Nýtt skip á nýrri siglingaleið Eimskip hefur tekið á leigu nýtt 9.200 tonna gámaskip, Víkurtind. Víkurtindur mun sigla á nýni leið Eimskips, Norðurleið, frá og með miðjum ágúst. Hann er í eigu þýskra aðila, en var smíðaður í pólsku skipasmíðastöðinni Stocznia Szczecinski. Þar var nýi Brúarfoss Eimskips einnig smíðaður. Nafnið Víkurtindur er dregið af fjallinu Víkartindi í Færeyjum. Það þykir vel við hæfi, þar sem skipið mun hafa viðkomu í Færeyjum á fyrir- hugaðri siglingaleið sinni. Á Norð- urleið verður siglt frá Reykjavík til Þórshafnar, Hamborgar, Árósa, Kaupmannahafnar, Helsingborgar, Gautaborgar og Fredrikstad. Frá Fredrikstad er siglt aftur til Reykja- víkur með viðkomu á ný í Færeyj- um. Norðurleiðin verður einnig _sigld af Brúarfossi. _____ -gos

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.