Morgunblaðið - 15.08.2008, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 15.08.2008, Blaðsíða 14
14 FÖSTUDAGUR 15. ÁGÚST 2008 MORGUNBLAÐIÐ FRÉTTIR Eftir Steinþór Guðbjartsson steinthor@mbl.is FRAMKVÆMDIR við Mannrétt- indasafn Kanada, The Canadian Museum for Human Rights, hefjast í Winnipeg næsta vor og er ráðgert að þeim ljúki 2012. Þetta verður fyrsta þjóðarsafn landsins utan höfuðborg- arinnar Ottawa, stærsta og full- komnasta mannréttindasafn ver- aldar, og því er komið á laggirnar til þess að breyta heiminum til hins betra. Mannréttindasafnið verður mjög tæknilegt. Gestir geta þar fengið upplýsingar um nánast allt sem við- kemur mannréttindum í heiminum og hlaðið þeim upplýsingum, sem þeir vilja, niður á sérstakt kort til síð- ari nota. Hægt verður að fræðast um mismunandi málefni eins og til dæm- is mannréttindi karla og kvenna, réttindi fatlaðra, réttindi minni- hlutahópa, ástandið í Darfur, gang mála í Serbíu, Helförina og svo fram- vegis. Stöðugt verður bætt við efni, bæði gömlum og nýjum upplýs- ingum, og safnið stendur því aldrei í stað. Arni Thorsteinson lykilmaður Arni Thorsteinson, athafnamaður af íslenskum ættum í Winnipeg, er formaður fjáröflunarnefndar safns- ins í Manitoba og í byrjun vikunnar skipaði ríkisstjórn Kanada hann stjórnarformann þess en hann var áður formaður ráðgjafarnefndar rík- isstjórnarinnar vegna safnsins. ?Þetta er mjög spennandi verk- efni,? segir Arni og bætir við að ýms- ar ástæður séu fyrir því að það eigi hug hans allan. Í fyrsta lagi sé ekkert göfugra en mannréttindi og allir þegnar heims geti stutt verkefnið. Mannréttindi séu mjög ofarlega í hugum Kan- adamanna sem og annarra víðs vegar um heiminn og þó menn greini á um leiðir séu allir sammála um mik- ilvægi þeirra. Í öðru lagi trúi hann að Mannrétt- indasafnið geti breytt allri ímynd Winnipeg og Manitoba til hins betra. Þetta sé stærsta tækifæri borg- arinnar til að skapa ímynd og kenni- leiti sem verði heimsfræg rétt eins og Guggenheimsafnið í Bilbao á Spáni. Gestum til Winnipeg muni fjölga til muna og það komi borginni til góða. Mannréttindasafnið verður fimmta þjóðarsafn Kanada. Hin eru Listasafn Kanada, Þjóðmenning- arsafnið, Náttúruminjasafnið og Vís- indasafnið, sem er nýjasta safnið, byggt 1967 á 100 ára afmæli Kanada. Markmiðið er að varpa ljósi á mann- réttindamál í heiminum og gefa al- menningi um víðan heim aukið tæki- færi til þess kynna sér mannrétt- indamál og láta til sín taka á þessum vettvangi í þeim tilgangi að auka virðingu fyrir öðrum og bæta þannig mannlífið í veröldinni. Einstakt safn Israel Asper, fyrrverandi stjórn- málamaður, lögfræðingur og við- skiptajöfur í Winnipeg, átti hug- myndina að safninu, en Asper og Arni Thorsteinson voru viðskipta- félagar í meira en þrjá áratugi. Arni segir að að Israel Asper hafi varpað hugmyndinni fram fyrir um sjö ár- um. Hann hafi ekki látið þar við sitja heldur ákveðið að sannfæra rík- isstjórn Kanada, ríkisstjórn Mani- toba og borgarstjórn Winnipeg um mikilvægi þess að taka þátt í verk- efninu með þeirri skýringu að hann sæi fyrir sér byggingu, sem yrði ímynd Winnipeg að fáum árum liðn- um og fjölbreytt safn, sem yrði ein- stakt í heiminum. Staðsetningin á ár- mótum Rauðár og Assinniboine-ár í miðbæ Winnipeg væri í miðju Kan- ada og það væri vel við hæfi þar sem landið hefði byggst af mörgum mis- munandi þjóðarbrotum á nýliðnum 125 árum. Kostnaður 24 milljarðar Asper lagði hugmyndina fyrir Jean Chrétien, þáverandi forsætis- ráðherra Kanada, með þeim orðum að hann ábyrgðist 50% bygging- arkostnaðarins, en þá var heild- arkostnaður talinn verða um 200 milljónir dollara, um 16 milljarðar króna á núvirði, en nú hljóðar áætl- unin upp á nær 300 milljónir dollara, um 24 milljarða. Til samanburðar var kostnaður við byggingu Tónlistar- og ráðstefnuhússins í Reykjavík áætl- aður 14 milljarðar í október í fyrra. Chrétien keypti hugmyndina og síð- an hefur verið unnið að framgangi málsins. Arni segir að Asper hafi sinnt verkefninu af miklum krafti en hann hafi óvænt látist úr hjartaslagi fyrir um fimm árum. Andlát Aspers hafi haft mikil áhrif á undirbúninginn, en einhver hafi þurft að taka við keflinu og ljúka verkefninu og hann hafi boð- ið fjölskyldunni að vera henni innan handar. Hann hafi tekið að sér fjár- öflun á meðal einstaklinga og fyr- irtækja sem formaður fjáröfl- unarnefndar í Manitoba en Gail Asper, dóttir Israels, hafi tekið við sem formaður fjáröflunarnefndar í Kanada. Þegar hafi safnast um 105 milljónir dollara á frjálsum markaði og þar af hafi Asperfjölskyldan, eig- andi CanWest Global, sem á m.a. helstu dagblöð og sjónvarpsstöðvar í Kanada, lagt til 20 milljónir dollara. Enn vanti 35 milljónir dollara og verði þeim safnað á næstu fjórum ár- um. Verkefninu þurfti að fylgja eftir á opinberum vettvangi og sannfæra nýja forsætisráðherra um mikilvægi opinbers stuðnings við safnið. Í fyrra hafi Stephen Harper forsætisráð- herra tilkynnt að ríkisstjórnin myndi greiða allan rekstrarkostnað safns- ins, um 25 milljónir dollara á ári, og þar með hafi hann staðfest að Mann- réttindasafnið yrði þjóðarsafn í Kan- ada. Stjórn safnsins, sem er ábyrg fyrir byggingarframkvæmdum og rekstri, hafi því verið skipuð af rík- isstjórninni. Rotary og Norðurlönd Hægt verður að nálgast upplýs- ingar safnsins á Netinu en gert er ráð fyrir að minnsta kosti um 250 þúsund gestum árlega og þar af um 100.000 nemendum, meðal annars öllum nemendum í 9. bekk í Kanada, en til stendur að mannréttindi verði í námskrá árgangsins. Auk þess hyggst alþjóðahreyfing Rotary hafa aðkomu að safninu. Arni bendir á að hún hafi skuldbundið sig til þess að styrkja árlega heimsókn eins nem- anda frá hverju félagi víðs vegar í heiminum og félögin séu um 30.000. Öll fylki í Kanada hafi líka ákveðið að veita stúdentum ferðastyrki til að heimsækja safnið. Mannréttindasafnið hefur verið kynnt víða um heim og segir Arni að verkefninu hafi verið mjög vel tekið. Bandaríkjamenn, Frakkar og Bretar hafi til dæmis sýnt því mikinn áhuga og til standi að kynna það sér- staklega fyrir Norðurlöndunum með samvinnu í huga. Einstakt mannréttindasafn í Winnipeg til að bæta heiminn L52159 Stærsta og fullkomnasta mannréttindasafn veraldar L52159 Arni Thorsteinson í lykilhlutverki Myndir/Friends of the Canadian Museum for Human Rights Mannréttindasafnið Safnið verður á ármótum Rauðaár og Assinniboineár. Hér er horft til norðurs og skýjakljúfar miðbæjarins til hægri. Í HNOTSKURN » Ralp Appelbaum frá New York og þekktasti safna- hönnuður í Norður-Ameríku hefur verið ráðinn til þess að hanna Mannréttindasafnið. Nýjasta verk hans er Fjöl- miðlasafnið í Washington, en auk þess má nefna Safn Hel- fararinnar í Washington og Safn Bills Clintons í Arkansas. » Antoine Predock, annar margverðlaunaður arki- tekt, er arkitekt 100 m hárrar byggingarinnar. » Mannréttindasafnið rís á sögufrægum stað við ár- mótin í Winnipeg þar sem frumbyggjar réðu ráðum sín- um í aldir. » Boðið verður upp á nám- skeið um sögu mannrétt- inda og mikilvægi þeirra fyrir hópa eins og lögreglumenn, friðargæsluliða og opinbera starfsmenn víða um heim. ?Mér finnst þetta óhemjuskemmtileg hug- mynd,? segir Ingibjörg Sólrún Gísladóttir utan- ríkisráðherra um Mann- réttindasafn Kanada í Winnipeg. Arni Thorsteinson kynnti Ingibjörgu Sól- rúnu Gísladóttur hug- myndirnar um Mannrétt- indasafnið í höfuð- stöðvum CanWest Global í Winnipeg í liðinni viku. Utanríkisráðherra segir nýstárlegt að reisa safn utan um mannréttindin og Winnipeg sé vel til þess fallin að hýsa slíkt safn, ekki síst vegna þess hve vel þar sé staðið að fjöl- menningarmálum. Ingibjörg Sólrún segir að safnið gefi mikla möguleika í mannrétt- indamálum, meðal annars á sam- starfi í sambandi við fræðslu og miðlun þekkingar. Nærtækt sé fyr- ir Íslendinga að leggja áherslu á mannréttindamálin og það sé gert í utanríkisstefnunni. ?Það er sér- staklega áhugavert fyrir okkur að geta efnt til einhvers samstarfs við þetta safn,? segir hún. Kynning Arni Thorsteinson segir Ingi- björgu Sólrúnu Gísladóttur frá safninu. Mjög skemmtileg hugmynd Morgunblaðið/Steinþór Guðbjartsson Umhugsunargarður Allar leiðir innanhúss liggja í garð vatns, gróðurs, jarðar og himins, tilvalinn stað til að huga að betri veröld.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.