Morgunblaðið - 27.08.2008, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 27.08.2008, Blaðsíða 22
22 MIÐVIKUDAGUR 27. ÁGÚST 2008 MORGUNBLAÐIÐ Einar Sigurðsson. Ólafur Þ. Stephensen. Forstjóri: Ritstjóri: STOFNAÐ 1913 Útgefandi: Árvakur hf., Reykjavík. Aðstoðarritstjóri: Karl Blöndal. Útlitsritstjóri: Árni Jörgensen. Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á slóðinni http://morgunbladid.blog.is/ Þ að er athygl- isvert að Kurt Volk- er, fastafulltrúi Bandaríkjanna í Norður-Atlants- hafsráðinu, skuli láta það verða eitt sitt fyrsta verk að heimsækja Ísland og undirstriki það í samtali við blaðamann Morgunblaðsins hvað landið gegni veigamiklu hlutverki innan NATO. Þegar Bandaríkin kölluðu varnarlið sitt heim frá Kefla- víkurflugvelli var matið á stöðu Íslands annað. Síðan hefur hins vegar ým- islegt gerzt á norðurslóðum. Þróunin vegna hlýnunar loftslags hefur orðið hraðari en flestir gerðu ráð fyrir. Spáð er hraðvaxandi umferð skipa um norðurhöf, m.a. stórra ol- íu- og gasskipa. Rússar hafa gert tilkall til stórra svæða á hafsbotninum við norðurskautið og fram- kallað kapphlaup ríkjanna, sem eiga land að Norður- Íshafinu, um ítök og yfirráð á landgrunninu. Hernaðarumsvif Rússa á Norður-Atlantshafinu fara vaxandi. Rússneskra kafbáta verður aftur vart við Noreg og rússneskar herflugvélar fljúga reglulega um loftrými NATO- ríkjanna við Norður-Atlants- haf, þar á meðal Íslands. Óhjá- kvæmilegt er að horfa á þessi umsvif í nýju ljósi eftir árás Rússa á Georgíu og hótanir þeirra í garð fleiri grannríkja sinna, sumra hverra í NATO. Volker segir í viðtali í Morg- unblaðinu í gær að þróunin á norð- urslóðum hafi í för með sér að rat- sjárkerfin á Ís- landi muni gegna mikilvægu hlut- verki við að fylgjast með um- ferð skipa og flugvéla á svæð- inu. Hernaðarlegt mikilvægi Íslands hafi vaxið og til marks um það séu fyrirhugaðar her- æfingar hér á landi, með þátt- töku Bandaríkjanna. Það hefur raunar vakið nokkra athygli að svo skömmu eftir að Bandaríkin töldu ekki þörf á daglegu eftirlitsflugi við Ísland sendi þau flugsveit til að sjá um loftrýmiseftirlit í haust. Getur verið að mat Banda- ríkjamanna á stöðunni á norð- urslóðum hafi breytzt eftir að varnarstöðinni í Keflavík var lokað? Það er ekki sennilegt að Bandaríkin vilji aftur fá að- stöðu á Íslandi og raunar ekki víst að hún yrði auðfengin. En aukinn áhugi þeirra á norð- urslóðum er af hinu góða, svo og vaxandi athygli Atlants- hafsbandalagsins sjálfs, sem Volker lýsir í viðtalinu. Íslenzk stjórnvöld eiga að nýta þennan áhuga til að tengja Bandaríkin nánar því nýja grannríkjasamstarfi um öryggismál á Norður- Atlantshafi, sem hefur orðið til eftir að varnarliðið fór ? en hafa sjálf frumkvæðið í sam- starfinu, í stað þess að Banda- ríkjamenn ráði för eins og einu sinni var. Hefur mat Banda- ríkjanna á stöðunni á norðurslóðum breytzt? } Hitnar á norðurslóðum Í slenskir frið- argæsluliðar eiga ekki að bera vopn, nema um sé að ræða sérþjálf- aða menn, sem hafa heimild til að bera vopn á Íslandi. Ingibjörg Sólrún Gísladóttir utanríkisráðherra lýsti yfir þessu í gær þegar hún kynnti skýrslu Guðrúnar Erlends- dóttur og Haraldar Henrys- sonar, fyrrverandi hæstarétt- ardómara, um aðdraganda og eftirmál sprengjuárásarinnar í Kjúklingastræti í Kabúl, höfuðborg Afganistans, í október 2004. Þetta er rétt ákvörðun hjá Ingibjörgu Sólrúnu. Þátttaka Íslendinga í friðargæslu á að byggjast á því að hún nýtist sem best. Það á að nýta þá kunnáttu, sem fyrir hendi er. Þekking Íslendinga liggur ekki á sviði hernaðar, en hún getur nýst til borgaralegra verkefna. Árásin í Kjúklingastræti var hörmulegur atburður. Í álitsgerðinni segir að ekkert hafi komið fram annað en að ör- yggisgæsla ?hafi verið óaðfinn- anleg? í ferðinni og ?friðargæsluliðar hafi í einu og öllu brugðist rétt við?. Hvað sem þessum orð- um líður er ljóst að ferðin var glapræði. Árásin í Kjúklinga- stræti hefði aldrei verið gerð hefði förin ekki verið farin. Íslenskir friðargæsluliðar særðust í árásinni. Þeir hafa ekki fengið bætur en utanrík- isráðherra sagði í gær að bætt yrði úr því. 11 ára afg- önsk stúlka og bandarísk kona væru á lífi hefði árásin ekki verið gerð. Frumábyrgð á árásinni er árásarmannsins, en íslensk stjórnvöld bera einnig ábyrgð og ættu að bæta aðstandendum fórn- arlambanna skaðann. Að fenginni reynslu hefur nú verið ákveðið að íslenskir friðargæsluliðar verði ekki vopnaðir nema í ákveðnum tilvikum. Sú reynsla var dýru verði keypt. Rétt að friðargæslu- liðar beri ekki vopn. } Dýrkeypt reynsla F jölskyldan vaknaði við vondan draum þegar skólinn byrjaði. Honum lýkur alla jafna klukkan tvö eftir hádegi og þá tekur ekk- ert við. Tvær sjö ára stelpur komast ekki á frístundaheimilið í húsnæði skólans. Enn vantar starfsfólk og því eru ekki nógu margir til að gæta barnanna. Þetta hefði auðvitað ekki átt að koma okk- ur á óvart, enda árvisst vandamál. Í fyrra voru systur hins vegar 6 ára, gengu fyrir með pláss á frístundaheimilinu og gátu verið þar í góðu yfirlæti eftir skóla frá fyrsta degi. Þeim leið vel í regluföstum en skemmtilegum rammanum sínum og við gerðum líklega þau mistök að reikna með að svona yrði búið að börnunum okkar fyrstu skólaárin. En nú eru þær systur orðnar sjö ára og byrjaðar í öðrum bekk. Þótt þær séu duglegar stelpur eru þær samt enn bara sjö ára. Þær eru ófærar um að sjá um sig sjálfar eftir skóla, eins og gefur að skilja og enginn vilji á heimilinu til að láta reyna á það. Þær eru sjö ára og mömmur þeirra báðar útivinnandi, rétt eins og foreldrar á velflestum heimilum öðrum. Kannski höfðum við ekki varann á okkur í haust, af því að hver einasti stjórnmálamaður í Reykjavík, sem tjáir sig um frístundaheimilin, er allur af vilja gerður að kippa þessu í liðinn. Þar skiptir engu hvaða flokkar sitja við völd þann mánuðinn; allir eru sammála um að bregð- ast verði við og tryggja yngstu börnunum vist á frí- stundaheimilum eftir skóla. Og margir virð- ast á því máli að best færi á að samþætta starf skólans og frístundaheimilisins, a.m.k. hefur borgarstjóri talað á þann veg og er þar sammála oddvita Samfylkingarinnar í menntaráði, sem hefur skólana á sinni könnu, og íþrótta- og tómstundaráði, sem rekur frístundaheimilin. Kannski er peningaskorti um að kenna og þess vegna ekki hægt að hækka launin við starfsmennina á frístundaheimilum og lokka þannig fleiri til starfa. En hafa stjórn- málamennirnir hugsað sér að leysa vandann án þess að opna budduna? Reynslan hefur sýnt að stórar hugmyndir sem kallast nöfn- um eins og ?Samþætting frístundaheimila og skóla? eru sjaldnast ódýrar í framkvæmd. Er stjórnmálamönnunum kannski ekki full alvara? Getur verið að forgangsröðin hjá þeim sé önnur en hjá foreldrum, sem nú þeytast úr vinnu á miðjum degi til að skutla börnunum til afa og ömmu, koma þeim fyrir hjá vinum eða taka þau með í vinnuna? Hvað ætli sá þeyt- ingur kosti fyrirtækin og þar með samfélagið? Fyrir nú utan óþægindin og óvissuna fyrir börnin og alla sem þurfa að taka þátt í dansinum. Ég skora á stjórnmálamenn í Reykjavík að láta loks verkin tala. Þegar skólar byrjuðu vantaði 200 starfsmenn á frístundaheimilin og þar með voru 2400 börn í vanda. Þau og fjölskyldur þeirra eiga heimtingu á að borgin standi við stóru orðin. rsv@mbl.is Ragnhildur Sverrisdóttir Pistill Börnin okkar í borginni Barátta í færeyskri pólitík er framundan FRÉTTASKÝRING Eftir Önund Pál Ragnarsson onundur@mbl.is F æreyska landstjórnin er veik og stendur frammi fyrir stórum og flóknum verkefnum. Stjórn- arsamstarf Jafn- aðarflokks og Þjóðveldis, undir for- ystu Jóannesar Eidesgaard og Högna Hoydal, hefur verið brokkgengt frá því í lögþingskosningum í janúar. Þá hélt fyrri stjórn Jafnaðarflokks, Fólkaflokks og Sambandsflokks tutt- ugu þingmanna meirihluta, en engu að síður var mynduð ný stjórn. Högni leiddi Þjóðveldi inn í stjórn með Jafn- aðarflokki Jóannesar og þriðja flokkn- um, Miðflokki. Meirihlutinn var tæpur frá byrjun, 17 þingmenn á móti 16 í stjórnarand- stöðu. Síðan þá hefur stjórnin misst stuðning tveggja þingmanna í umdeild- um málum og er nú fyrsta minni- hlutastjórn í sögu Færeyja. Gerhard Lognberg, Jafnaðarflokki, lét af stuðn- ingi við stjórnina fyrr á þessu ári þegar jarðgöngum til Sandeyjar var slegið á frest. Göngin verða gríðarleg vegabót fyrir Sandeyinga, en þeir standa utan samtengds veganets sem 85% Fær- eyinga hafa aðgang að. Nálguðust stjórnarslit Eftir þetta var staðan í þinginu 17- 16 fyrir stjórnarandstöðu. Þeir Jóan- nes og Högni tryggðu sér hins vegar stuðning Sjálvstýrisflokksins, smá- flokks með tvo þingmenn, gegn því að þeir fengju formennsku í einni þing- nefnd og mann í fjárlaganefnd. Fyrir þremur vikum kom svo upp annað hitamál, fækkun sóknardaga fiski- skipaflotans, sem nánast olli stjórn- arslitum. Stjórnarliðar vildu 20% fækkun daga en stjórnarandstaðan aðeins 10%. Heini O. Heinesen, þing- maður Þjóðveldis, kaus gegn stjórn- inni í því máli og er eftir það ekki stuðningsmaður hennar í öllum mál- um. Heini er úr Norðureyjum, Klakksvík, þar sem sjávarútvegurinn hefur einna mest ítök. Hann er laus og liðugur á þinginu en hefur þó ekki gengið úr flokknum, að sögn Högna Hoydal. Enn á ný er staðan í þinginu því 17- 16 fyrir stjórninni, en öllu brothætt- ari en í janúar. Viðræður hafa átt sér stað við bæði Sambandsflokkinn og Fólkaflokkinn, sem hvor um sig hefur sjö þingmenn. Þær hafa bara ekki borið árangur, enda ber mikið á milli í nokkrum málum. Báðir vilja þeir til dæmis meiri kvóta og meiri sjósókn. Þar að auki vill Fólkaflokkurinn færri skattstofna og lægri skatta. ?Færeysk pólitík þarf að breytast til þess að minnihlutastjórn geti virk- að. Þetta verður barátta, það verður það,? segir Högni, aðspurður hvort svona veik stjórn geti tekist á við komandi verkefni. Hann segir sam- starf Þjóðveldis og Jafnaðarflokks besta stjórnarmynstrið, en reiknar með því að stjórnin þurfi að haga seglum eftir vindi í vetur. ?Það verð- ur ekki sami meirihluti í öllum mál- um. En þetta eru flokkar sem hafa hugmynd um hvað gera skal í rík- isfjármálum. Stjórnin er kannski veik, en samt sú besta til að fara með þessi mál,? segir Högni. Minnkun fjárframlaga frá Dönum um 117 milljónir danskra króna er þjóðveld- ismál og hluti af stjórnarsáttmál- anum. Þar er enn eitt málið sem gæti brotið á, en þjóðveldismenn vona að Jafnaðarflokkurinn standi við fyr- irheitið. Það verður þó líklega ekki þrautalaust. Efnahagsþrengingarnar í Fær- eyjum eru svipaðar og hér. Bankar eru í kreppu, olíuverð sligar útgerðir og fiskverð er lágt. ?Það verður mikið pólitískt mál að vinna á þessu. Rík- isfjármál hafa verið sterk síðustu ár, en færeyskt atvinnulíf þarf líka að breytast og verða fjölbreyttara. Það má ekki allt snúast um útgerð.? Morgunblaðið/Ómar Þórshöfn Á færeyska Lögþinginu eiga sex stjórnmálaflokkar fulltrúa. VERKEFNIN í færeyskum stjórn- málum eru ærin. Sjálfstæðismálið er stærst. Vinna við að koma stjórn- arskrárfrumvarpi í gegnum þingið og í þjóðaratkvæði heldur áfram á komandi þingi. Umdeilt er hvort minnka skal fjárframlögin frá Danmörku á ný, eins og gert var fyrir nokkrum ár- um. Högni Hoydal er talsmaður þess og segir það einungis bæta efnahaginn til langs tíma litið. Sameining sveitarfélaga er á döf- inni. Ekki er einfalt að setja slíka löggjöf þar frekar en hér á landi, en minnihlutastjórnin getur að sögn vænt samvinnu frá Sambandsflokki og Fólkaflokki í því máli. Jarðgangagerð milli Straumeyj- ar og Sandeyjar eru stærsta atriðið í samgöngumálum. Þá eru blikur á lofti í efnahags- málum eins og annars staðar. At- vinnulífið er ekki fjölbreytt og rekstur útgerða er þungur. Næsta ár verður erfitt í atvinnulífi Fær- eyja, að mati Högna Hoydal. HELSTU MÁLIN ??

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.