Skinfaxi

Árgangur

Skinfaxi - 01.05.1915, Blaðsíða 1

Skinfaxi - 01.05.1915, Blaðsíða 1
S&\x\$ax\ 5. BLAÐ REYKJAVIK MAI 1915. VI. ÁR, Sjávarútvegurinn. Þessi atvinnuvegur færist árlega meira í aukana hér á landi. Fyrrum var hann dvergvaxinn bróðir landbúnaðarins, en nú er hann að vaxa stóra bróður yfir höfuð. Fólksmagnið í sveitunum vex ekki, af því að ]örðunum heíir ekki verið skift, búnað- aðurinn ekki verið á þvi stigi að það væri hægt. En sjórinn hefir tekiS viS þeim sem hans leituðu, fætt þá og klætt, eSa stytt þeim aldur. Hvern atvinnuveg má skoða skilvWíi ^ Þrem hliðum. 1. Hvernig hann er fyrir einstaklinginn. t. Hvernig bann er fyrir þjóðarbúið ár frá ári. 3. Hvernig hann er fyrir þjóðarstofn- inn, þegar litið er á aldir og þúsundir ára. Sjávarútvegurinn hér við land uppfyllir það frumskilyrði hverrar atvinnngreinar, að hann getur gefið mikið i aðra hönd. Fiskur er mikill við Island, og heíir verið frá því sögur bófust. Hvort fiski- náman er ótæmandi, er annað mál. Marg- ir fiskifróðir menn búast við, að hinn „vilti stofn hafsins" geti gengið ti! þurðar, og nmni gera það eins og raun er á orðin með dýr merkurinnar. Þess vegna eru Norðmenn farnir að klekja út fiski, gera bann að húsdýri. Sú aðferS ber vott um menningu þeirra. ^,^x , ^ Þrátt fyrir þessa ríku auðs- Fátækt J r . íslenskra uppsprettu í siónum, eru rair sjómauua. þejr meu„ rjkir, sem sjóinn stunda. Engar skýrslur eru að visu til er sýna efnamun landbænda og fiskimanna. En kunnugir vita að sjómenn yfirleitt eru fátækari. Þeir hafa minna og lakara að sér í húsum, fæði og klæðum. Þeir geta minna gert fyrir börn sin, og þeir eiga mun minni bókakost en sveitamenn. Þetta er hárrétt um heildirnar báðar, en auðvitað ekki um alla einstaklinga. Eins og allir vita eru hvergi fleiri fiski- menn búsettir á einum stað en hár í Rvík. Ársarður þeirra á vélbátum og skútutn er 5—800 kr., á botnvörpungum aS meSal- tali 1200 kr. Botnvörpungaskipstjórar og útgerðarmenn hafa vitanlega mun meira. En útgerSirnar eru altaf aS fækka ogstækka (sbr. síðustu hagsk. um fiskiv.).. Nú munu, allir sem þekkja, viðurkenna að fjölskylda sem verður aS lifa í'yrir ó— 800 kr. í Rvik er mjög illa stödd. Átak- anlegast er að sjá húsakynnin, kjallara- herberbergi og loftsmugur þar sem 5—8 manneskjur elda mat, eta, vinna og sofa. Bækur og blöð fá og af lélegasta tagi. Mun betur eru hásetar á botnvörpungum settir að þessu leyti, en þó hafaþeir sann- anlega minna kaup og verri kjör en sveta- bændur. Samt er kauphækkunin þar mikil framför. Annars hefir miklum reyk verið þyrlað upp um, hvað siávarútvegurinn gæfi meira í aðra hönd en sveitabúskapur. Menn hafa vitnað i úttlutningsskýrslumar, að við fengjum 12 miljónir inn i landið árlega fyrir sjávarafurðir, en ekki nema 3 fyr- ir landvörur. Þetta er satt á pappírnum. En þá er ótalið í skýrslunum alt það sem neytt er í landinu sjálfu af landvörum,

x

Skinfaxi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skinfaxi
https://timarit.is/publication/334

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.