Náttúrufræðingurinn - 1932, Blaðsíða 3

NÁTTÚRUFRÆÐINGUKINN 1032.
97
Mjaldur.
Mjaldtirínn víð Barðaströnd.
Mjaldurinn er einn af hinum sjaldséðari hvölum hér við
land. Hann er há-norrænn íshafshvalur, sem elur aldur sinn
mest innan um hafís við nyrztu lönd, allt í kringum heims-
skautið, eins og við Norður-Grænland, Spitzbergen og Franz
Jósefs-land; en hann slangrar líka all-langt suður á bóginn,
einn og einn hvalur, eða fáir saman, jafnvel suður að Bretlands-
eyjum og inn í Eystrasalt. Hér sést hann við og við, helzt þeim
megin við landið sem sjórinn er kaldari, eins og við Austurland,
Norðurland og Vestfirði, en hefir tíðast stutta viðdvöl og hverf-
ur án þess að hann virðist endurtaka komur sínar. Stundum hef-
ir hann rekið, eða menn hafa reynt að veiða (skjóta) hann,
■en það hefir tíðast mistekizt.
Það má því telja merkilegt, að það hefir fregnast, að mjald-
ur, menn ætla sami hvalurinn, hafi sézt á hverju sumri á Breiða-
firði, við Barðaströnd, og lengra inn með norðurströnd fjarðar-
ins, nú í 25 ár eða lengur. Eg heyrði þetta fyrir fáum árum
og þótti næsta kynlegt, truði því varla. Hefi eg síðan leitað frek-
ari upplýsinga hjá kunnugum mönnum, og vil eg af þeim nefna
Snæbjörn hreppstjóra í Hergilsey, Hákon Kristófersson frá
Haga og Magnús Jónsson, kennara frá Kirkjuhvammi á Rauða-
sandi. Hann var kennari síðastl. vetur á' Barðaströndinni og
safnaði fyrir mig upplýsingum, sem hann hefir nú gefið mér.
Eru allar upplýsingarnar í góðu samræmi hverjar við aðrar, og
skal hér getið hins helzta.
Maðurinn, sem fyrst hafði orðið mjaldursins var, var Jón
bóndi á Arnórsstöðum. Hann dó 1908 og hafði fyrst séð hvalinn
1 eða 2 árum áður en hann dó, er hann var að sækja hrís inn
í Vatnsfjörð. Úr því sást hann á hverju sumri og hefir sézt
þarna hingað til, á svæðinu frá því skammt fyrir utan Briáns-
læk og inn með ströndinni; 1916—17 sást hann í Skálmarfirði
7