Náttúrufræðingurinn - 1932, Blaðsíða 14

108
NÁTTÚRUFR.
sínum, skiúðdýrunum? Mótið, sem geymt er í Berlínarsafn-
inu, hefir varðveitzt svo vel í jarðlögunum, að það verður strax
ijóst, að hér er að ræða um fugl, en ekki nokkurt annað hrygg-
dýr. Þetta sýna meðal annars hin greinilegu mót fjaðranna í
steininum, því að eins og við vitum, eru fjaðrirnar jafn-örugg
einkenni á fuglunum, eins og hárin á spendýrunum. Auk fugla-
einkennanna hefir dýr-
ið haft fjölda mörg
einkenni, sem alveg á-
reiðanlega eiga heima
í ríki skriðdýranna, en
ekki fuglanna. I kjálk-
unum voru til dæmis
raðir af beittum tönn-
um, ekki hornnöbbum,
eins og í nefi andanna,
heldur verulegum tönn-
um úr tannbeini, alveg
eins og hjá hinum
hryggdýrunum. Gogg-
urinn var hlutfallslega
stuttur, á vængjunum
voru ennfremur leifar
af fingrum, og þessir
fingur voru hreyfanleg-
ir og höfðu klær, alveg
eins og fingurnir á
framfótum skriðdýr-
anna. Vængbeinin voru
ekki fastvaxin saman,
eins og hjá fuglum
þeim, sem nú lifa; þai'
var greinilega hægt að
finna hvert bein, sem
annars er í fullkomn-
um framlimum skriðdýra. Auk allra þessara einkenna höfðu
dýrin sérstök rif, eða rifbein, í kviðarvöðvunum, en þess konar
bein eru ekki í nokkru dýri, nema nokkrum skriðdýrum. Yfir-
leitt líkist beinagreindin mest því, sem reglan er hjá skriðdýr-
um, enda þótt dýrið væri fugl. og ofan á allt þetta bættist, að
hryggjarliðirnir voru holir í báða enda, alveg eins og hjá fisk-
Steingervingur af ög;li (Archaeopteryx). Þessi
mynd er af Berlínareintakinu. Hryggurlnn er
stuttur og lóðréttur, hér um hil á miftri mynd-
inni. Hálsinn er all-langur og; höfuftift fett aft-
ur á bak. Ennfremur sjást beinin í vængjunum
og klærnar á fingrunum. Einkum er þaft at-
hugavert, aft rófan er mjög; löng- og gerft úr
mörgum liftum, en ekki orftin aft stéli, eins og
hjá fuglum þeim, sem nú lifa.
(Sefve: Utdöda djur).