Náttúrufræðingurinn - 1932, Blaðsíða 15

■NÁTTÚRUFR.
109
um, eða lægst standandi skriðdýrum, enda hafa þessir elztu
fuglar jarðarinnar verið komnir af frumlegum skriðdýrum.
Eitt af því merkilegasta við fuglinn var það, að halinn var mjög
langur, og beinin í honum allt öðru vísi en hjá fuglum þeim,
.sem nú lifa. Halaliðirnir voru nefnilega ekki vaxnir saman í eitt
kambmyndað bein,
heldur voru þeir í
lausu sambandi sín
á milli, alveg eins og
liðirnir í hryggnum,
hálsinum og brjóst-
inu, en þess konar
hali er einmitt ein-
kennilegur fyrir flest
hryggdýrin, og þar á
meðal skriðdýrin, en
ekki fuglana. Stélið
hefir, einmitt í sam-
bandi við þetta, ver-
ið allt öðruvísi en hjá
fuglum okkar tíma,
hjá þeim ganga allar
stélfjaðrirnar út frá
húðinni, er umlykur
beinið, sem myndazt
hefir úr halaliðunum,
en hjá þessum fugl-
um var stélfjöðrunum
skipað í raðir, og
gengu tvær fjaðrir
út frá hverjum lið,
ein hvoru megin.
Þennan fyrsita fugl
jarðarinnar, sem
þekktur er, hafa vís-
indamennirnir nefnt
Archæopteryx, sem þýðir eiginlega hinn ævagamli vængberi;
við getum nefnt hann ögli. — Öglirinn hefir verið lítill, varla, stærri
en rjúpa. Eftir vængjunum að dæma, hefir hann ekki verið lip-
ur til flugs; vængirnir hafa verið frekar litlir og fjaðrirnar fá-
ar og nokkuð lausar. Með klónum á afturfótunum og vængjun-
Ög’lar (Archaaeopteryx). Svona liugsa menn sér að
öglarnir hafi litiö út. Líklega hafa fuglarnir haldið
sér í greinar metS klónum á fingrunum (vængjun-
um). Stélfjöörunum hefir veriö skipa'Ö í tvær lang-
ar raöir, sína hvoru megin á rófunni. Á efri fugl-
inum má sjá tennurnar. Neöst á myndinni vinstra
megin, sjást tveir fuglar á flugi.
(Sefve: Utdöda djur).