Náttúrufræðingurinn - 1932, Blaðsíða 27

NÁTTÚRUFR.
121
það sama má segja um hvaða dýr, sem vera skal, það er alltaf'
ágætt að fáséðum og einkenilegum tegundum er haldið til skila,
enda er það oft og einatt eina leiðin fyrir finnandann til þesa
að fá tegundina nafngreinda, þar sem á íslenzka tungu vantar
leiðbeiningar til þess að þekkja flesta íslenzka dýraflokka. En
þetta verður ekki sagt um fiskana. Við Islendingar getum ver-
ið hreyknir af því, að eiga bók, þar sem er mjög ýtarleg lýsing á
hverjum einasta íslenzkum fiski, sem þekktur er, og glögg
mynd af hverri tegund. ,,Fiskarnir“ eftir dr. Bjarna Sæmunds-
son er bók, sem getur fyllilega mælt sig við hvaða erlenda bók
sem vera skal, um líkt efni, og með líku sniði, að því er eg frekast
veit. Það sætir furðu að slík bók skuli ekki vera uppseld fyrir
löngu, svo mjög var hennar þörf, svo vel var hún úr garði gerð,
og svo mikils áhuga mátti vænta hjá sjómannastétt landsins.
Til hvers ætli sú bók hafi verið gefin út, nema til leiðbeiningar -
sjómönnum? Og hvað vantar hana í mörg sltip, stór og mynd-
arleg skip, ennþá? Að vísu verður það ekki sagt, að bókin sé
alveg bráðnauðsynleg, fiskimönnum til farsældar og frama, en
það er menningaratriði, hvort hana vantar í skipið eða ekki.
Enda mun enginn fiskimaður, sem tök hefir á, synja höfundi
bókarinnar um þá virðingu og viðurkenningu fyrir vel unnið
starf, að hafa bókina í fórum sínum. Þeir eru því miður allt of
fáir, sem af alhug vilja vinna íslenzkum sjávarútvegi gagn og
frama, og því eiga sjómenn að virða verk þeirra, sem það gera.
Á. F.
Sjaldgæf planta fundín á nýjtrni stað.
Á íslandi eru taldar tíu tegundir burkna, og er tóugrasið, sem
flestir munu kannast við, einn hinn algengasti. Allt það, ssm
ofanjarðar er af tóugrasinu, eru blöðin. Hvert blað er gert úr
blöðkunni (,,blaðinu“) og leggnum. Blaðkan skiptist í nokkur
minni blöð, smáblöðin, sem engan legg hafa, og standa tvö og tvö
hvert á móti öðru á miðtaug aðalblaðsins. Smáblöðin greinast svo
aftur í ennþá minni blöð. Blöðin eru því að minnsta kos'ti „tví-
greind“. Blöð flestra íslenzkra burknategunda eru að minnsta
kosti tvígreind eða meira, en þó eru þrjár undantekningar, nefni-
lega skjalclburkni, kölducjras og skollakambur. Allar þessar teg-
undir hafa einungis eingreind eða einskipt blöð, þ. e. a. s. aðal-