Náttúrufræðingurinn - 1932, Blaðsíða 31

125
NÁTTÚRUFR.
ar um hönd, væri alveg sjálfsagt að hafa vatnsbúr eða sjó-
búr, til þess að fært yrði að kynnast lifnaðarháttum þeirra
dýra, sem yrðu viðfangsefni rannsóknanna. Við íslendingar
getum aldrei gert okkur von um að eignast dýragarð, að minnsta
kosti ekki fyrr en eftir mjög langan tíma. En við eigum að gera
okkur far um, og það af alhug, að hlynna að náttúrugripasafn-
inu okkar, og sjóbúr þyrftum við endilega að eignast, og það
sem fyrst.
Nú skal því lýst í fáum orðum, hvernig búa má til vatnsbúr.
Byrjendum er langbezt að halda sér að vatnsbúri, en eyða
€kki tímanum í að halda sjávarfiskum, eða öðrum sjávardýrum
lifandi í sjó, því að sjóbúrið og meðferðin á því, krefst nokk-
urrar þekkingar og reynslu. Veggirnir á vatnsbúrinu verða að
vera úr gleri, svo að hægt sé að athuga lifnaðarhætti þeirra dýra,
sem þar eru látin hafast við. Búrið verður að vera ferhyrnt, en
ekki kringlótt, svo að ljósbrotið afskræmi ekki allt, sem í því er.
Að því er stærðinni viðvíkur, mun flestum byrjendum vera nóg
að hafa vatnsbúr, er tekur 1—5 lítra; í því er t. d. hægt að hafa
hornsíli, gullfiska, eða aðrar smáfiskategundir. Bezt er að kaupa
tilbúið vatnsbúr, alveg úr gleri, en það verður að panta frá út-
löndum. Búrið má einnig búa til, og þá er bezt að hafa rammann
eða grindina úr zinki eða járni, en að sjálfsögðu verða hliðar og
gaflar að vera úr gleri. Nauðsynlegt er að kítta vel við öll sam-
skeyti, og gott er að strjúka yfir kíttið með fernis.
Þegar búrið er tilbúið, er fenginn sandur, hann er þveginn
rækilega, og síðan látinn á botninn í kassanum (um 6 cm. þykkt
lag). Síðan er um 5 cm. djúpu lagi af hreinu vatni hellt gætilega
á sandinn, og þá er að litast um eftir hinum fyrstu lifandi verum
í vatnsbúrið, plöntunum. í íslenzkum vötnum vaxa ýmsar plöntu-
tegundir, sem nota mætti í vatnsbúr, en ekki þýðir að velja aðr-
ar en þær, sem vaxa í lygnu vatni. Þar má telja ýmsar nykru-
tegundir, lónasóley o. fl. Ef manni sýnist svo, má panta erlend-
ar tegundir vatnajurta og gróðursetja í sandinn. Þegar búið er
að gróðurset.ja plönturnar, verður að láta búrið standa í nokkra
daga og jafna sig, á meðan plönturnar eru að festa rætur, og
bezt er þá að láta það standa, þar sem það á að vera framvegis,
helzt á borði við glugga, sem veit móti austri eða norðri.
Þá er að afla sér fiskanna, en meðal íslenzkra fiska er varla
um aðra tegund að ræða en hornsílið, og svo „bröndur" og smá-
ála. En fjöldamargar erlendar tegundir hafa fyrir löngu unnið
sér frægð í vatnsbúri, en þar má fyrst og fremst nefna gullfisk-