Náttúrufræðingurinn - 1932, Blaðsíða 31

NÁTTÚRUPR.
157
þær hafi borist hingað með bílum, sem nú eru jafnan á stanslausu
flökkti, milli sjós og sveita.
Helgastöðum, í október 1932.
Eyþór Erlendsson.
Bækar og rít, er snertaísí.náttárafræðí.
Dýraljóð heitir bók, sem ísafoldarprentsmiðja liefir gefið út, en safn-
að hefir landsbókavörður Guðmundur Finnbogason. Þar er saman kominn
kjarninn úr öllu því, sem skáldin okkar liafa ort um dýrin, að fornu og nýju.
Ekki verður annað sagt, en bókmenntir okkar hafi lengi vantað rit sem þetta,
þetta er í fyrsta skipti, sem tilfinningum íslenzkra skálda til íslenzkra dýra
er haslaður völlur. Á þessu sviði hafa ýmsar aðrar þjóðir staðið betur að vígi
en við, eins og þeim er kunnugt, sem erlendar bókmenntir þekkja. Margir munu
kannast við „Fra Mark og Skov“ eftir Wilhelm Bergsöe, og rit Johannesar
Y. Jensens. Það, sem þessir tveir menn hafa gefið sinni þjóð af skilning á
náttúrunni og' samúð til hennar. er að mínum dómi meira virði en jafn-stór
skammtur af ástarljóðum og fátækrasögum.
Eg held að megi fullyrða, að próf. Guðmundi Finnbogasyni hafi tek"
izt prýðilega um valið á ljóðunum, eins og reyndar mátti vænta. Mörg eru mjög
vel fallin til þess, að vekja fólk til umhugsunar um ýmislegt, sem ekki er livei’s-
daglegt í hugsanalífi Islendinga. Enginn hefir sungið fegur um íslenzk dýr, en
Þorsteinn Erlingsson í brag sínum um sólskríkjuna „Sú rödd var svo fög-
ur“, o. s. frv. —
Allur frágangur bókarinnar er hinn allra bezti, og stærðin er um 190
bls. í Crown-broti. í bókinni eru nokkrar góðar myndir. Verður ekki annað
sagt, en bæði prentsmiðjunni og' safnanda sé heiður að útgáfunni. Bókina
ættu allir dýravinir að kaupa.
Fískískýrslur og hlunnínda fyrír áríð 1930.
„Mæl allt, sem mælanlegt er, og finn mælikvarða ó það, sem ekki hefii'
verið hægt að mæla hingað til“. Þetta var fyrsta og æðsta boðorð raunvísind-
anna, þegar fór að lýsa að degi eftir miðaldanóttina löngu. Þetta er grund-
völlur vísindanna enn í dag. En þeir eru því miður margir, sem ekki ei'u
færir um að tileinka sér mál talnanna, því miður. Það vantar ekki sleggju-
dóma um það, hve þurr stærðfræðin er, og þó væri. menningin ennþá nærri
því á frumaldarstigi, ef stærðfræðin vœri hvergi.
Það er nú kostur talnanna, að þær segja hreint og hispurslaust það, sem
um er að ræða; þær spara álnalangan inælskuþvætting, sem, varla kemst í liálf-
kvisti við tölurnar, ef þær er hægt að nota á annað borð.
Það má segja um hagskýrslumar, að þær séu bók talnanna. I þeim
eru allar þær upplýsingar, sem beztar eru til um afkomu þjóðarinnar á öllum
sviðum. Skýrslur þær, sem nú eru nýkomnar út, og nefndar eru að ofan,
standa ekki öðrum skýrsluin aö baki um fróðleik um afkomu útvegsins. Þær