Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 12

Náttúrufræðingurinn - 01.08.1947, Blaðsíða 12
108 NATTURUFRÆTHNGURINN hverfis hann er rakt, en jafnframt breytist lögun viðarins meira eða minna, hann þrútnar af rakannm, oftast misjafnt, og getur verpzt og undizt af því, en skreppur saman, er hann þornar, og getur þá einnig verpzt og undizt, en jafnframt rifnað. Getur slíkt valdið miklu tjóni, t. d. þegar um fullsmíðuð húsgögn er að ræða. Þess vegna er sem bezt vandað til þurrkunar þess viðar, sem á að nota til slíkra smíða ogánnarra jafnvandaðra. Er viðurinn þá geymdur lengi, jafnvel svo, að árum skipti, í þurru lofti, lielzt við venjulegan hita. Stundum er þó flýtt fyrir þurrkuninni með því að hækka hitann, en hættara er viðnum þá við að rif'na. Þegar viðurinn er þurrkaður með þessum hætti, verða eftir í honum öll þau efni, sem lielzt Iialda rakanum og hafa tilhneigingu til að draga til sín raka úr umhverf- inu. Er því stundum reynt að lauga þessi efni úr viðnum með köJdu vatni, og á sú laugtin sér t. d. stað, þegar trjáviðurinn er iátinn fljóta niður eftir fljótum og vötnum frá skógunum, sem oft eru uppi í fjallahéruðunum, og niður á jafnsléttu eða niður að sjó, þar sem sögunarmyllurnar standa. Hægt er að flýta mjög fyrir þessari laugun, ef viðurinn er „soðinn" í gufu, og er hann þá látinn liggja í svonefndu svitahóifi, þar sem gufa leikur um hann. Við það laugast þó fleiri efni úr viðnum en þau ein, sem einkum draga til sín raka og halda honum í sér, og verður liann auk þess fyrir annars konar breytingum, svo að styrkieiki viðarins minnkar oft til mikilla muna al' slíkri gufu- suðu. En að henni lokinni er'mjög fljótlegt að þurrka hann, og breytist sá viður lítið upp frá því. Töluvert er þess vegna að því gert að þurrka við með líkum liætti sem þessum, en þó því aðeins, að styrkleiki hans megi minnka að skaðlausu. Er viðurinn þá liitaður liægt upp i 80—90°C, en jafnframt er loftið-umhverfis liann mettað með vatnsgufu. Þegar iiann hefur hitnað og biotnað í gegn, er rakinn í loftinu smáminnkaður, og nokkru seinna er hann iátinn smákólna. Þornar hann nú fljótt. Með þessum hætti má stytta þurrkunartím- ann svo mikið, að liægt sé að nota viðinn til smíða á húsgögnum 4—8 dögum eftir, að tréð var fellt. Og sé farið að eins og nú var sagt, á viðurinn að vera álíka sterkur og ioftþurrkaður viður. Trjáviðartegundir þær, er til gagns geta orðið, eru fjöldamargai skipta mörgum hundruðum, og er að sjálfsogðu ekki unnt að geta þeirra allra liér. Verður því þeina einna lauslega getið, sem mikils- verðastar eru. Algengt er að nefna trjáviðinn sama nafni og trjá- tegund þá, sem hann er fenginn af, nefna t. d. grenivið greni og

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.