Samvinnan


Samvinnan - 01.01.1938, Blaðsíða 15

Samvinnan - 01.01.1938, Blaðsíða 15
1. HEFTI SAMVINNAN Heimilið - Kvenfólkið - Börnin Eldunartækin Eins og hver húsmóðir veit, skiptir það :miklu máU hvernig eldavélin er. Margar leldavélar, sem hér hafa verið notaðar, hafa því miður ekki hæft íslenzkum stað- háttum, eins og æskilegt hefði verið. Ef eldavélin er góð, er hún gerð með hliðsjón til þess eldneytis og þeirra suðu- íláta, sem notuð eru. í sveitum er elds- neytið vanalega fyrirferðarmikið. Eld- hólfin á eldavélunum þurfa því að vera :stór. Þar sem notaðir eru pottar með kúpt- um botnum, þarf að vera hringaútbúnað- ur. á eldavélunum, sem viðast mun tíðkast hér. Ef notaðir eru flatbotnaðir pottar er hringaútbúnaðurinn óhagkvæmur, en í þess stað er heppilegra að nota slétta plötu yfir eldhólfin. í margar eldavélar jnun vera hægt að fá slétta plötu þótt hringaútbúnaður sé nú. Má láta þá verzl- Tin, sem hlutaðeigandi skiptir við, panta fyrir sig plöturnar. Flatbotnaðir pottar ¦eru venjulega þynnri en gömlu steypu- járnpottarnir, léttari og þægilegri í með- ferð, og það er hreinlegra að elda á lok- nðu hólfi en opnu. Á seinni árum er það farið að tíðkast, að miðstöðvarkassar séu „byggðir inn í" •eldavél, sem kallað er. Þunnum vatns- kassa er þá komið fyrir við hliðar eld- hólfsins og hann settur í samband við miðstöð hússins, Þannig notazt eldsneytið á tvennan hátt, til eldunar og upphitun- ar. Þetta getur þó aðeins gengið, að ekki sé um stór hús að ræða, ekki meira en 3—4 herbergi. Eldavélar, sem þannig eru „innbyggðar" hér hafa reynzt prýðilega sé rétt tegund og gerð valin. Þær kosta um tr. 260,00 fullbúnar, en geta verið dýrari eftir stærð o. fl. Erlendar miðstöðvar- eldavélar hafa gefizt misjafnlega og eru ceinnig stórum dýrari. í stærri hús er ekki hægt að nota mið- stöðvareldavélar einar saman, en það hefir oft gefizt vel að nota lítinn miðstöðvar- Tietil til hjálpar. Ýmsir munu kannast við Aga-eldavélar :af afspurn. Þær eru dýrustu en þægileg- ustu eldavélar, sem til eru hér á landi. Þær eru fundnar upp og smíðaðar í Sví- þjóð. Uppfyndningamaðurinn hét Gustaf Dalén og var verkfræðingur. Einu sinni hegar hann var að fást við tilraunir í rannsóknarstofu sinni hafði flaska með ¦eitruðum gastegundum sprungið framan í hann og gert hann blindan. Aga-vélina fann hann upp eftir að hann varð blindur. Dalén fékk Nóbelsverðlaun fyrir uppfynd- ingar sínar. Aga-vélarnar eru nú þegar notaðar á talsvert mörgum heimilum í sveitum og kaupstöðum, þar sem ekki er rafmagn til suðu. Leyndardómurinn við Aga-vélarnar er hve vel þær geyma hitann. Allar hliðar þessarar eldavélar eru mjög þykkar og úr margföldu einangrunarefni. Þær eru spar- neytnar á eldivið, en brenna aðeins koksi, ca. 1% tonni á ári. Koks kostar í.Reykja- vík ca. 60,00 krónum tonnið. Aga-eldavél- arnar eru heitar allan sólarhringinn og til- búnar til eldunar, þó ekki sé bætt á þær nema tvisvar á sólarhring, kvölds og morgna. í þeim er jafnan heitt vatn til uppþvotta o. fl. Aga-vélarnar eru miklar fyrirferðar en smekklegar, kosta ca. 13—14 hundruð krónur með tilheyrandi pottum. Vélar þessar er ekki hægt að nota sem miðstöðvarofna. Sveitafólk, sem þarf að fá sér eldavélar í ný eða gömul hús ætti að leita sér ná- kvæmra upplýsinga áður en það festir kaup á eldavél. Vafalaust mundu bygg- ingarráðunautar sveitanna veita upplýs- ingar um þetta efni, þegar til þeirra væri leitað bréflega eða munnlega. Rafmagnsnotkun ryður sér óðum til rúms víða hér á landi. Hér verða taldar upp nokkrar rafmagnsvélar, sem allar er hægt að nota á heimili. Eldavél, ofnar (til upphitunar), bónvél, ryksuga, uppþvotta- vél, þurkunarvél (fyrir þurkur og hand- klæði), þvottavél (fyrir óhreinan þvott), strauvél, straubolti, hræringarvél (fyrir kökur, fars) kjötkvörn, kartöflu-„knúsari", þeytari (fyrir rjóma, egg), vöflujárn, brauðristari (toaster), kaffikönnur, hita- geymir (hvolft yfir kaffi- eða tekönnu til að halda heitu) hitapúðar (bakstrar), kvartslampar (sólarljós), hárþurkunarvél, krullujárn, rakvél o. fl. A.J. Japanskar fbúðir Japönsk hús eru einföld. Venjulega ein hæð með lítilfjörlegum grunni. Grindin er úr tré og veggir úr vissri tegund pappírs. Algengustu húsin eru aðeins ein stofa. Má auðveldlega taka þau í sund- ur og flytja í annað hérað. Léttleiki hús- anna er miðaður við hina tíðu jarðskjálfta þar í landi. Á daginn, þegar heitt er í veðri, er hægt að taka burtu framhlið hússins og njóta góða loftsins. Þegar háttatími kemur er stofunni skipt niður í jafnmörg svefnherbergi og óskað er eftir, með pappírsskermum. Síð- an er komið með tvö teppi á mann, ann- að er notað til að liggja á og hitt til að hafa ofan á sér. Fyrir kodda nota konur sérkennilegan tréklossa með rauf fyrir hálsinn (líkt gömlum höggstokk). Nú er farið að nota „kodda" úr gúmí. Jap- anskar konur hafa mjög sérkennilega hár- uppsetningu, sem þær fá gerða á 2—3 vikna fresti hjá útlærðum hárgreiðslu- konum. Til þess að háruppsetningin ólag- ist ekki nota þær þessa óþægilegu „kodda". En hvað gera konur ekki fyrir fegurð- ina? Fyrir Vesturlandabúa eru japönsk hús, einnig hjá þeim betur efnuðu, afar pþægi- leg vegna húsgagnaleysis. Venjulega er teppi eða mottur á gólfinu. Japanir skilja skóna eftir fyrir utan dyrnar. Gólfið er notað til alls, þar er borðað, sofið og unnið. Fólkið situr á púðum á gólfinu með krosslagðar fætur. Einu innanstokksmunirnir er geymsla fyrir teppi og föt fjölskyldunnar, viðar- kolaofn og lampi. Til prýðis er vasi og í hann er raðað 2—3 blómagreinum á vissan hátt. Niðurröðun blómanna er list- ræn og trúarlegs eðlis. A. J. Japanskt heimili

x

Samvinnan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.