Samvinnan - 01.02.1968, Blaðsíða 48

Samvinnan - 01.02.1968, Blaðsíða 48
hverju. í ráðinu sátu fulltrúar fjórtán ríkja, fimm fastafull- trúar (stórveldin) og níu full- trúar kosnir til þriggja ára í senn. Á vegum Þjóðabandalags- ins störfuðu ennfremur Al- þjóðadómstóllinn í Haag og allkyns stofnanir á sviði efna- hags- og félagsmála, heilbrigð- is- og mannúðarmála. Alþjóða- vinnumálastofnunin var einn- ig í tengslum við bandalagið. Menn bundu í öndverðu miklar vonir við Þjóðabanda- lagið, og fyrstu árin tókst því að jafna ýmis minniháttar ágreiningsmál ríkja á milli. En höfuðmarkmið þess, afvopnun og trygging friðarins, varð aldrei að veruleik. Árið 1931 gerðu Japanir árás á Kínverja, en bandalagið sá sér ekki fært að beita neinskonar þvingun- arráðstöfunum til að stöðva ófriðinn. Árás ítala á Bþíópíu árið 1935 leiddi aðeins til efna- hagslegra þvingunaraðgerða sem reyndust máttlausar. Þeg- ar Þjóðverjar hófu yfirgang sinn má segja að bandalagið hafi hreinlega gefizt upp. Það kom ekki saman i sept- ember 1939, eftir að heims- styrjöldin skall á, en í desem- ber sýndi það alltíeinu lífs- mark þegar það kallaði sam- an þing í sambandi við árás Rússa á Pinna og ákærði Rússa fyrir árásarstríð. Samt voru ekki gerðar aðrar ráðstafanir en þær að reka Rússa úr bandalaginu. Eftir úrsögn Þjóðverja og Japana úr bandalaginu árið 1933 má segja að því hafi far- ið síhnignandi. ítalir sögðu sig úr því eftir stríðið í Eþíópíu 1936, og í byrjun heimsstyrj- aldarinnar fóru ríkin, sem Þjóðverjar lögðu undir sig, einnig úr því. Orsakirnar fyrir máttleysi Þjóðabandalagsins voru marg- víslegar. Kannski var megin- orsökin sú, að menn höfðu bundið alltof háleitar vonir við það, látið bjartsýnina hlaupa með sig í gönur og neitað að horfast í augu við staðreyndir samtimans. Þá ber einnig að nefna afstöðu Bandaríkja- manna sem héldu sig utanvið bandalagið, og ekki má gleyma heimskreppunni sem leiddi af sér miklar pólitískar viðsjár. Hinsvegar er óþarft að gleyma því, að Þjóðabandalag- ið lét margt gott af sér leiða, einkanlega á sviði vísinda og menningarmála. Ennfremur má segja með fullum sanni, að reynsla Þjóðabandalagsins hafi orðið Sameinuðu þjóðun- um þarfur vegvísir og forðað þeim frá ýmsum afdrifaríkum mistökum. Sameinuðu þjóðirnar eru í vissum skilningi afkvæmi Þjóðabandalagsins. Þær hafa tekið við öllum kvöðum þess og skuldbindingum og í stór- um dráttum sniðið starfsemi sína eftir því. Hvað sem annars má um starf Sameinuðu þjóðanna segja, verður naumast á móti því mælt, að þær eru það sam- einingartákn mannkynsins sem mestar vonir eru bundn- ar við. Þær eru í senn tákn um vilja mannsins til að útrýma hatri og ótta meðal þjóða og um þá rökstuddu staðreynd að framtíð mannkynsins á jörðinni er því aðeins borgið, að samvinna takist um allt sem máli skiptir: afvopnun, út- rýmingu kjarnavopna, bar- áttuna gegn sjúkdómum, hungri og fáfræði, jafna dreif- ingu á auði jarðarinnar, fram- leiðslu og viðskipti, tæknileg- ar rannsóknir og framfarir, skipulagningu landa og borga, takmörkun fólksfjölgunar, varðveizlu og eflingu mann- réttinda og friðsamlega lausn deilumála, svo fátt eitt sé nefnt. Þegar rætt er um starfsemi Sameinuðu þjóðanna og ár- angurinn sem náðst hefur á liðnum 22 árum er margs að gæta. Fyrst er að líta á þá veigamiklu staðreynd, að þær eru frjáls samtök fullvalda ríkja og hafa því ekki annað vald en það sem aðildarríkin fá þeim hverju sinni. Valdi samtakanna í heild eru enn- fremur þau takmörk sett, að fimm ríki hafa algert neitun- arvald í Öryggisráðinu, sem fjallar um þorrann af alþjóð- legum deilumálum. Að vísu hefur reynzt kleift að draga verulega úr lamandi áhrifum neitunarvaldsins á starf sam- takanna, en það er eigi að síður of þungt í skauti þeirra. Starfsemi Sameinuðu þjóð- anna á hinum pólitíska vett- vangi byggist ekki á því, að meirihluti aðildarríkj anna þvingi minnihlutann til hlýðni, heldur er hún fólgin í sem nánustu samstarfi allra með- Aðalstöðvar Sameinuðu þjóðanna standa á bakka Austurár í New York, lengst til hœgri á myndinni. 44
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Samvinnan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.