Samvinnan - 01.06.1968, Blaðsíða 18

Samvinnan - 01.06.1968, Blaðsíða 18
ugu, og efnahagsástandið taatnaði veru- lega. í heimsmálunum var de Gaulle sem fyrr einn á foáti. Aðrir vildu fund æðstu manna; ekki de Gaulle. Aðrir vildu samn- inga um Berlín; de Gaulle einungis með miklum fyrirvörum og eftir langt hik. ASrir hættu tilraunum með kjarnavopn; de Gaulle hélt þeim áfram á Sahara- eyðimörkinni, þráttfyrir kröftug mót- mæli nærliggjandi ríkja. De Gaulle var heldur kuldalegur í garð Atlantshafs- bandalagsins og hrakti það frá París um það er lauk. Sameinuðu þjóðunum sýndi hann lítilsvirðingu vegna þess að þær voru undir áhrifum ríkjanna í Asíu og Afríku sem gagnrýndu Frakkland harð- ast. Alltaf og alstaðar var það megin- verkefni hans að halda fram og tryggja stórveldisstöðu Frakklands og verja hags- muni Frakka. í nýlendumálum gerði hin óvænta bylting de Gaulle fært að byrja á nýjan leik. Hann tíndi saman brot franska heimsveldisins og franska samveldisins og gaf öllum frönskum nýlendum kost á að velja milli algerra slita við Frakkland og áframhaldandi tengsla við það innan „Franska samfélagsins" (innan þess gætu þau einnig fengið fullt sjalfstæði). Aðeins Guinea kaus að slíta sig úr öllum tengslum við Frakkland. Þannig var ný- lendustefna de Gaulles loks orðin í sam- hljóðan við 20. öldina. Alsír-vandinn var óleystur. De Gaulle fór varlega í sakirnar, var bæði raunsær og slægur, hélt ræður sem létu oippi allt og ekkert, vakti sundurleitustu vonir. Þegar frá leið og sigur Frakka var jafn- fjarri og áður, fóru herinn og landnem- arnir að óróast: de Gaulle beindi máli sínu til Serkja, hann réðst á mismunun kynþátta og fátækt, hann flutti Salan De Gaulle á blaðamannafundi í nóveviber 1967, þar sem hann varði andstöðu sína gegn aðild Breta að Efnahagsbandalaginu. burt frá Alsír og hóf hreinsun innan hersins, hann sýknaði dauðadæmda hermdarverkamenn, hann ræddi um möguleikann á samningum við uppreisn- armenn, og loks gaf hann varkárt sam- þykki sitt við sjálfsákvörðunarrétti. Hægrimenn og herinn urðu þrumu lostn- ir. Þeir höfðu sett í veldisstól einlægan ættjarðarvin eða réttara sagt tákn sem þeir ætluðu að nota meðan þeir færu sjálfir með raunveruleg völd, en hér var þá kominn f rj álslyndur framfarasinni sem var ofaní kaupið slóttugur stjórn- málamaður. Þegar Massu, hershöfðingi fallhlífasveitanna, réðst harkalega á de Gaulle og var kvaddur til Parísar, brauzt út ný uppreisn í Alsír (janúar 1960), en fallhlífahermennirnir hreyfðu hvorki legg né lið. De Gaulle var einbeittur og ákveðinn. Hann flutti tilfinningaríkt en Wilson forsœtisráðherra Breta rœðir við de Gaulle. skynsamlegt ávarp til hersins í útvarp (hann þurfti ekki að heita á Frakka í þessu tilviki) og vann fullan sigur. Upp- reisnin fór útum þúfur, forsprakkar hennar voru handteknir. í apríl 1961 var gert annað samsæri gegn de Gaulle í hernum undir forustu Challes hershöfð- ingja, en það fór líka útum þúfur, að- allega vegna þess að atvinnuhermenn- irnir neituðu að styðja það. Mánuði síð- ar hófust loks friðarviðræður. Löngu eft- ir að hættulegt var orðið fyrir de Gaulle að f ara til Alsír, f ór hann þangað ósmeyk- ur til að leggja áherzlu á vald fimmta lýðveldisins og forseta þess. Meðan hin- ar leynilegu, langvinnu og skrykkjóttu friðarviðræður fóru fram, myrtu óaldar- flokkar Frakka í Alsír og víðar Serki, og stundum var hefnt fyrir þessi morð með grimmilegum hætti. í Frakklandi gekk „Leyniher" Salans hershöfðingja, öðru nafni O. A. S., berserksgang, kom fyrir plastsprengjum hvar sem hann sá sér fært, gerði nokkur banatilræði við manninn sem nokkrum árum áður hafði átt fullan stuðning þessara hægrisinn- uðu öfgamanna. Salan var handtekinn í Alsír og dæmdur til dauða, en de Gaulle breytti dóminum í ævilangt fangelsi. Meðan þessu fór fram flúðu hundruð þúsunda Evrópumanna frá Alsír til Frakklands, og Alsírbúar fengu um síðir sjálfstæði sitt 1962. Óhætt mun að fullyrða að enginn nema de Gaulle hefði getað stýrt Frakk- landi gegnum þessa erfiðu raun. Hann lét hvorki banatilræði né annað trufla hugarró sína og einbeitni, virti að vett- ugi skammir blaða og stjórnmálamanna, og kom því til leiðar að eftirmaður hans yrði kjörinn með þjóðaratkvæði. í sept- emfoer 1962 fór hann í opinbera heim- sókn til Þýzkalands til að færa mönnum heim sanninn um hina nýju Evrópu, sem reist hefði verið á rústum margra styrjalda. Hinsvegar hélt hann áfram að meina Bretum inngöngu í Efnahags- bandalagið og hló að þeim Frökkum og öðrum sem töluðu um sameinaða Evrópu eða Bandariki Evrópu — það gæti aldrei samrýmzt mikilleik og hlutverki Frakk- lands. í janúar 1963 voru sættir Frakka og Þjóðverja formlega innsiglaðar með samningi þeirra de Gaulles og Adenau- ers. Síðan hefur de Gaulle mjög treyst vináttubönd sín við Kina og Sovétríkin, rómönsku Ameríku og fyrri nýlendur Frakka í Afríku. Hann hefur ferðazt um heim allan til að leggja grunninn að hinu nýja hlutverki Frakka utan þröngra hernaðarbandalaga; hann hefur hrakið Atlantshafsbandalagið burt frá París, unnið markvisst að því að draga úr valdi og áhrifum Bandaríkjamanna í Evrópu og orðið mikið ágengt. En stund- um hefur hann óneitanlega hlaupið á sig, einsog þegar hann hvatti Frakka í Kanada til sjálfstæðis. De Gaulle er og verður leyndardóms- fullur maður, en hann hefur jafnan get- að hreyft við ímyndunarafli manna, vak- ið þá bæði til hrifningar og haturs, og það er með mörgu öðru til marks um snilligáfu hans. 18
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Samvinnan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.