Verklýðsblaðið

Tölublað

Verklýðsblaðið - 27.06.1931, Blaðsíða 2

Verklýðsblaðið - 27.06.1931, Blaðsíða 2
baki sér. Þannig er „lýðræðið" marglofaða á Islandi. Ef þingmannatala færi eftir atkvæðamagni ættu Ihaldsmenn að hafa feng-ið 16 þingsæti, Framsóknarmenn 13 og kratar 6. Atkvæðatala Kommúnistaflokksins í þessum 5 kjördæmum hefði verið meir en nóg til þess að þeir fengju 1 þingsæti og hefði um verið að ræða allsherj- arkosningu "um land allt og kommúnistar hefðu haft hlutfallslega jafnmikið atkvæðamagn og í þessum 5 kjördæmum, hefðu þeir fengið 3 þ,ingmenn. Barattan fyrir aðskilnaði ríkis og kirkju 1 ályktun frá félagi íslenzkra stúdenta í Kaupmannahöfn, um aðskilnað ríkis og kirkju sem birt var hér í blaðinu nýlega, voru ís- lenzkir mentamenn hvattir til að taka upp baráttuna fyrir skilnaði ríkis og kirkju og afnámi kristindómsfræðslu í skólum. Nemendur Menntaskólans í Reykjavík tóku málið strax til meðferðar. Voru þeir reiðu- búnir að taka upp baráttuna fyrir þessum menningarmálum og samþykktu eftirfarandi, sem þeir hafa beðið'Verklýðsblaðið að birta: „Á fundi, sem haldinn var með nemendum deilda Menntaskólans í Reykjavík fyrir for- göngu Framtíðarinnar, 31. maí 1931, var samþykkt svohljóðandi ályktun: „Nemendur beggja deilda Menntaskólans í Reykjavík tjá sig reiðubúna til þess að hefja þegar í stað baráittu fyrir afnámi kristin- dómsfræðslu í skólum. Hvað viðvíkur aðskilnaði ríkis og kirkju og afnámi guðfræðideildar við Háskóia Islands, bíða nem. undirtekta stúdentafélaganna, en lýsa sig eindregið fylgjandi þeim tillögum, er lengst ganga í þessu efni. Ennfremur lýsir fundurínn yfir megnri and- úð sinni gegn kirkjudeildum, kristindómi og trúarbrögðum yfirleitt, og telur sig reiðubú- inn til þess að taka virkan þátt í baráttu gegn þessum stofnunum og stefnum". Er þess að vænta, að aðrir skólar og stúd- . entafélögin taki málið til meðferðar hið bráð- asta. Sjómenn! Vaknið til umhugsunar um ykkar eigin kjörl Það hefir lítið verið gert að því, að skýra al- þýðu þessa lands, frá því ömurlega lífi, sem sá hluti verkalýðsins, sem sjóinn stundar, lifir. Hingað til, síðan farið var að stunda fiskveið- ar, og ekki sízt nú í seinni tíma,. hefir sjómanna- stéttin verið kúgaðasta stétt Iandsins. Og í því skyni, að binda hana til hollustu við sig, og koma' í veg fyrir frekari samtök hennar, þá hafa togaraeigendurnir reynt að smjaðra fyrir íslenzku sjómönnunum, og kallað þá duglegustu sjómenn í heimi. Þrátt fyrir alla lóma auðvaldsins um kreppur, um litla markaði, um að útgerðin beri sig ekki, þá getur allur sá fjöldi útgerðarmanna, lagt í það mikla óhóf, sem liggur í bifreiðum, dýrindis íbúðum og klæðnaði, um leið og þeir láta þjóna sína, skipstjórana, henda þúsundum og hundr- uðum þúsunda í sjóinn. Það má í fljótu bragði álíta, að það sé rugl að segja þetta, en það er samt sannleikur, sem þúsundir sjómanna eru tilbúnar til að kannast við. En af hverju stafar svo þessLeyðsla? Hún stafar einungis af því, að þeir, sem hafa lífsskilyrði verkalýðsins, útgerðina, í klóm sínum, eru ekki á neinn veg færir um að reka útge'rð til hagsmuna fyrir verkalýðinn; þekkja ekki annað en þægindastóla og kaffihús. Við vitum það, að út á íslenzk fiskiskip, eru skipstjórar alltaf ráðnir þannig, að þeir hafa „prósentur" af brúttóafla skiþsins. Þetta verður til þess, að skipstjórarnir komast í andstöðu við sjómennina, verða alveg kærulausir um kjör þeirra, en hugsa eingöngu um hag útgerðar- manna. Þetta, að skipstjórarnir skuli hafa sam- eiginlega hagsmuni með útgerðinni, er eingöngu bragð útgerðarmanna, til að pína sem mestan vinnukraft út úr sjómönnunum, sem ráðnir eru upp á kaup. Og þetta veldur sjómönnunum oft og tíðutn geysilegs erfiðis og þrauta. Við skulum taka dæmi. Það er kastað trolli úti á Hala í vitlausu veðri. Það fiskast 20 fisk- ar, og troll rifna fyrir 800 krónur. Þegar skipstjóri tekur út launin sín fyrir þetta afrek, þá fær hann 3V2— 4°/0 af verði þessara fiska. Hásetarnir fá -ekkert nema áhættuna og hnút- ur frá útgerðarmönnum, um að þeir séu ekki matvinnungar o. s. frv. - Svo fá sjómennirnir að bæta netin, þó að ekkert fiskist og án þess að fá nokkuð hærra kaup. Við sjómenn verðum að fara að hafa nánari gætur á því, sem okkur er boðið af útgerðar- mönnunum, og umboðsmönnum þeirra, skipstjór- unum. Við verðum að vakna til meðvitundar um kjör okkar og hefja baráttuna með meiri krafti en áður. Sjómaður. Frá Síglufirdi var blaðinu símað, að fólk, sem þar hefði kom- ið í atvinnuleit, væri farið að flytja þaðan aft- ur veg-na atvinnuleysis og útlits um, að þar yrði ekki um auðugan garð að gresja á þessu sumri. Alstaðar kveður við sama tón, vaxandi atvinnuleysi og örðugleikar verkalýðsms. Ef- laust lítur mörg verkamannafjölskyldan með kvíða til komandi vetrar, því kynni af stjóm- arvöldunum eru verkamönnum allt önnur en að þau reynist verkalýðnum hjálp í neyð- inni, sem framundan er. — Verkalýðurinn verður því að hefja þegar öfluga-baráttu fyr- ir því, að hið opinbera tryggi honum lífsviður- væri, svo honum sé ekki dauði búinn af völd- um krenktra lífskjara, sem núverandi skipu- lag með vaxandi djöfulæði, býr honum á kom- andi vetri. Verkamaður. Korpúlfsstaðamálið Fyrir nokkru var sagt frá því, að Þorleifur nokkur Þorgrímsson, sem tekið hafði að sér samningsvinnu á Korpúlfsstöðum, hefði brot- ið samninga við verkamennina, og að Dags- brún hafði tekið að sér málið fyrir verkamenn- ina. Nú er þessu svo komið, að verkamennirn- ir hafa höfðað mál gegn nefndum þorleifi, og fær hann vonandi makleg málagjöld. Hitt horf- ir til vandræða, að ekki hefir tekizt að sporna við því, að Þorleifur fengi menn í stað þeirra, sem fóru, er hafa verið að mestu atvinnulausir síðan, og útlit ekki þannig, að annað sé sjáan- legt en að sumarið sé þeim að mestu tapað. Af þessu er ljóst, að verkamenn þurfa að vara sig á því, að einir og aðrir flökkusnápar verði ekki til þess að koma hópum manna á vonar- völ með leppmennsku sinni. Það er nóg að eiga í höggi við atvinnurekendurna sjálfa. Kratarnir - málalíð auðvaldsíns. Stjórnarandstaða kratanna í Þýzkalandi. Nú er svo komið í Þýzkalandi, að Sósíal- demókratiski flokkurinn er á góðum vegi með að missa öll ítök sín hjá verkalýð Þýzkalands, og veldur þetta borgurum landsins töluverðrar áhyggju. Borgararnir hafa fullreynt, að sósíaldemó- kratar eru þeim á erfiðustu tímunum til ómet- anlegrar hjálpar og blessunar. Þannig er það nokkurnveginn víst, að „enska þjóðin" (sbr. íhaldsblaðið „Times" í. London) „hefði varla verið svo einhuga í Indlandsmálunum nú hin síðustu og erfiðustu árin, ef nokkur annar stjórnmálaflokkur hefði setið við stjórn" en sósíaldemókratarnir ensku. Enska auðvaldið sér það, að það hefði ekki getað fram að þess- um tíma bælt niður indversku frelsishreyfing- una og pínt og dregið indverskan verkalýð, án þess að enskur verkalýður risi upp til mótmæla og til stuðnings stéttarbræðrum sínum í Ind- landi, ef kratarnir ensku hefðu ekki svo al- gjörlega stillt sér í þjónustu þess og notað hald sitt í verkalýðnum til þess að koma í veg fyrir bandalag og samstarf enska og indverska verkalýðsins í sameiginlegri baráttu þeirra gegn enska auðvaldinu. Öllum er kunnugt um hverjir björguðu auð- valdsstétt Þýzkálands^út úr byltingunni þar. Þegar útlitið var orðið virkilega ískyggilegt fyrir borgaralýðinn, og verkamenn, bændur og hermenn voru farnir að taka höndum saman til að hrinda af sér oki yfirstéttarinnar, þá leitaði hún á náðir kratanna, og þeir sáu sér leik á borði að slá því nú föstu með sjö tommu saum, að yfirstéttin gat ekki án þeirra verið, og tóku að sér að koma aftur á „ró og spekt". — Þá fer kratinn Noske frá Berlín til Ham- borgar, og verkamenn og hermenn tóku þar á móti þessum „foringja" sínum með dæmafá- um fögnuði, báru hann á gullstól um borgina, og fylgdi honum afskapleg mannþröng. — Á eftir Noske komu svo soldátar hans og vél- byssur og á skömmum tíma hafði hann skotið niður tugi þúsunda at þessum lýð, sem fagnað hafði honum mest, og komið á aftur „friði og ró". En líratarnir geta því aðeins verið auðvald- inu að verulegu gagni, að þeir hafi eitthvert hald á verkalýðnum, og þetta sjá þýzku borg- aramir fjarska vel. Þessvegna hafa þeir nú krataflokkinn í þinginn í málmynda stjórnar- andstöðu, eftir að þeir hafa haft hann í stjórn- arbandalagi um langan tíma — og á meðan er komið í gegn fjárveitingu til herskipabygg- inga, lækkun atvinnuleysisstyrks, ellistyrks og annara styrkja o. s. frv. En krötunum þykir þetta ill meðferð og biðja um að fá aftur að komast að ráðherra- stólunum, og minna auðvaldsflokkana á þá greiða, sem kratarnir hafa gert þeim á undan- förnum tímum. . < Eitt af auðvaldsblöðunum þýzku, „Deutsche Allgemeine Zeitung", svarar þeim 20. apríl þ. á. óvenjulega hreinskilnislega gagnvart al- menningi — enda í trausti þess, að blaðið á ekki marga lesendur meðal alþýðumanna -—: „Vér neitum ekki að sósíaldqmókrataflokk- urinn sé smátt og smátt að verða stærsti borgaralegi flokkurinn; við viðurkennUm það; þessa breytingu er rétt að styðja á allan hátt. En af þessari ástæðu sjáum við heldur enga hættu af því að taka bæði í ríkisþinginu og í prússneska þinginu afleiðingunum af því, að mistekizt hefir nú samvinnan við sósíaldemó- krata. Hver sá, er heldur því fram að varð- veita beri sósíaldemókrataflokkinn gegn kom- inúnismanum, verður einnig að viðurkenna, að til þess er 'ólíkt betri aðstaða, að þeir séu í stjórnarandstöðu, heldur en að þeir hafi ábyrgðina. . •. Sosíaldemókrataflokkurinn ... á nú að vera í stjórnarandstöðu, og það er honum sjálfum fyrir beztu". Skyldu kratarnir íslenzku vera famir að sjá það nú, eftir fjögra ára bandalag við stjórnar- flokkinn, að þeim er fyrir beztu að komast nú í málamyndarstjórnarandstöðu, ef þeir vilja skapa sér það fylgi, að þeir verði borgurunum virkilega gagnlegir og ómissandi á sínum tíma. — Koshingasigur „Framsóknar" hefir nú gefið þeim óvænt tækifæri til þess.

x

Verklýðsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Verklýðsblaðið
https://timarit.is/publication/345

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.