Stúdentablaðið

Árgangur

Stúdentablaðið - 28.07.1976, Blaðsíða 5

Stúdentablaðið - 28.07.1976, Blaðsíða 5
Stúdentablaðið Stúdentar á rannsóknarferðum um landifi „Söguþióðin" hef ur á síöustu árum sent til náms erlend- is og alið hér heima hóp af konum og körlum til starfa á ýmsum sviðum fortíðarrannsókna. Á yfirstandandi sumri hafa hópar stúdenta verið á yfirreið um landið: Nemendur við Háskólann hafa farið um iandiö, eins og hvítur stormsveipur og dregið saman gögn um fráfærur og myllur meðal þeirra sem elstir eru. Síðast en ekki síst hefur hópur námsmanna og fullnema unnið að svæðis- rannsókn á byggðum í Hvalf irði og er synd f rá að segja að sú rannsókn hefur af þessum þrem við þrengstan kostinn að búa, þótt merkilegust sé, sem nýjung á þessu sviði. Við náðum tali af einstaklingum úr hópnum og leit- uðum svara við ýmsum spurningum. Upphaf þess að námsmenn i Lundi hófu svæðisrannsókn sina var það, að þar var stofnað Félag þjóð- og fornleifafræðinema. Það vann upp um siðustu jól plagg um ástand i rannsóknarmálum þjóð- fræða á Islandi. Var þetta plagg til umræðu hér heima um jólin og var uppúr þvi ákveðið að hleypa þessari svæðisrannsókn af stað. Rannsóknin tekur til afmarkaðs svæðis. Fræðimenn úr ýmsum greinum slá sér saman og gera nákvæma úttekt á svæðinu, sögu þess frá hinum ýmsu hliðum. Með rannsókninni á því að fást mjög heil mynd af einum landshluta frá forneskju til okkar dags. Hópur- inn valdi Hvalfjörð (sveitir sunnan" Skarðsheiðar) með tilliti til þess að hann er tiltakanlega auðveldur viðureignar landfræði- lega , vandlega aðskilinn frá sveitunum norðan og sunnan. Þar hafa liká gengið yfir mikil breytingaskeið atvinnusögulega. Fjörðurinnvar forðum bæði veiði og verslunarstöð. Þar hafa bæði hvalur og sfld staldrað við auk annarra fiska. Herinn var þar á hverri þúfu, svæðið er gott til landbúnaðar og hefur haft i ná- grenni sinu iðnað i nokkra ára- tugi, hvalstöðína, og. enn frekari iðnaður er fyrirhugaður á svæðinu. Þá þótti heppilegt að vera ekki fjarri stofnunum sem þjóðskjalasafni og Þjóðminja- safni vegna ritaðra heimilda. Hópurinn hefur hingað til aðeins fengið styrk að upphæð kr. 600 þúsund frá Visindasjóði. Hins vegar er starfið komið nokkuð á veg. Aætlað var að eyða sumrinu i að skrá gögn: bæði allar þær skriflegu heimildir sem til eru um svæðið, frá fornsögum i afsals- bréf og sölusamninga jarða, og þær efnislegu sem enn er vit- neskja um. Var i þeim tilgangi farin ferð um svæðið i júli. Var stuðst við örnefnaskfar örnefna- stofnunar og fátæklega minja- skrá Þjóðminjasafns.Bættis't all- mikill fróðleikur við það sem fyrir var. Teikningar og ljós- myndir voru gerðar af þvi sem fannst hvort sem það voru i- búðarhús eða stekkir. Telur hópurinn að þessi ferð hafi borið tilætlaðan árangur. Næsta skrefið verður að ganga frá greinargerð um sumarstarfið og senda ibúun- um á hverri jörð með nánari óskúm um ýmis atriði. Og þá er ekki minna starfið við söfnun Tvennt sem rétt er að vekja athygli á: Lektorsstaða i heim- speki var veitt Arnori Hanniblas- syni, en mælt hafði verið með Micheal Marlies i starfið. Nýkomið er út rit á vegum Rannsóknarstofnunar i norr- ænum málvisindum við Háskóla Islands um forn heiti eftir Halldór Halldórsson. Bókin. Bókin er prentuð i Kaupmannahöfn!!! og það er Bókaverslun Snæbjarnar Jónssonarsemá annast dreifingu hennar!!!!!! I siðasta þætti var fjallað Htillega um ráðningar Félags- stofnunar og annað henni viðvikj- andi. Hér á eftir verður tæpa á eitt af fyrirtækjum stúdenta, sem rekið er af Félagsstofnun, en það er Háskólafjölritun. Annast hún alla fjölritun, ljósritun, og • vélritun fyrir nemendur og kenn- ara, auk þess sem utan- aðkomandi leita á stundum til hennar með litilræði. Fyrirtækið hefur verið i miklum blóma undanfarin ár og hefur lotið hinu kapitaliska eðli sinu með stöðugri útpenslu. Þar má fá ódýrustu 'jósrit i bænum. Fyrirtækið, hefur getar nýtt mikið af gróðanum i aukin tekjakost, enda er mikið slit á tækjum sem jafnmikið eru nýtt. Auk þess að annast fjölritun venjulega A4 broti, getur fjöl- ritunin tekið að sér stærri verk- efni. Hefur hún haft á sinum snærum vél um nokkur skeið sem litið hefur verið notuð, en gæti vel annast hin ýmsu deildarblöð skólans. Deildarblöðin 'eru nú óll prentuð hjá fyrirtækjum út i bæ misháu verði Blaðaiítgáfa deildarfélaga hefur stór aukist hin siðari ár. Eldri deildir, guðfræði, læknis- fræði og lögfræði, hafa á þvi sviði virðulegasta sessinn. A eftir fylgja nýgræðingar, Hagmál, Náttúruverkur, Mimir og Samfélagið. Auk þess gefa sál- fræðinemar út rit sem Draupnir heitir og er ritstjórn þess á hreyf- ingu um norðurlönd. öll þessi rit hafa nokkra útbreiðslu, en mun minni en gæti verið, ef stöðugt væri unnið að dreifingu þeirra. Það hefur lengi staðið til að koma á fót Háskólaforlagi er annaðist útgáfu nauðsynlegra rita fyrir skólann. Menninarsjóður hefur séð um sfika útgáfu að hluta, en mikið hefur skort á að þannig væri á þeim málum haldið að gagn væri að. Það er þvi brýnt að komið verði á samræðu milli deildarfélaga um hvernig tengja megi drefiingu og útgáfu þessara blaða. Félags- stofnun ætti að geta þjónað stúdentum á þann hátt sem og á marga aðra og þannig orðið lyfti- stöng auknu félagslífi og starfi i skólanum. pb. S væðisr anns ókn Svæðisrannsókn sunnan Skarðsheiðar: fremri röð frá v. Margrét Hermannsdóttir, Inga Dóra Björns- dóttir. Aftari röð frá v. Þorlákur Helgason, Guðmundur Hálfdánarson og Þorsteinn Jónsson. A myndina vantar Eirik Guðmundsson. ritaðra heimilda á söfnum i Reykjavik, Borgarnesi og Akra- nesi. Þeim félögum varð tiðrætt um islenskar rannsóknir og að hverju þær stefndu. Það væri al- varlegt að vera á ferð og komast að raun um við vanþróað ástand Þeim félögum varð tiðrætt um islenskar rannsóknir og að hverju þær stefndu. Það væri alvarlegt að vera á ferð og komast að raun um við hversu vanþróað ástand við búum i hvers kyns verndun. Byggðin væri nú að raskast æ meir, jarðir kæmust æ oftar i eigu spekúlanta, sem hefðu allt önnur sjónarmið i huga en eðlileg væru. Það var á tima eins og maður væri kominn inn i Eplastriðið, sagði Þorlákur. Viðkomum að bæ sem verið er að skipta upp. Þar var verið að sprengja upp fossa fyrir laxastiga. Það er undir hæl- inn lagt hvort þessar jarðir verða nýttar. Margrét bætti við, að það væri furðulegt að það væru hér i gildi náttúruverndarlög, en siðan væri maður vitni að hlutum sem þessum. Það kom hópnum mikið á óvart hversu mikil áhrif herinn hefur haft á náttúruna á þessu landsvði sem og fólkið og lifnaðarhætti þess. Þess er skemmst að minn- ast að borin var fram tillaga á Þingi að unnið yrði að þvi á næstu árum að afmá öll merki um sið- ustu styrjöld af islensku landi, sá hluti sögu okkar væri best gleymdur. Þegar að þvi kemur að þátta- skil verða ljós i svæðisranh- sókninni, verður hópnum skipt á þætti og þaðan verður rann- sókninni haldið áfram. Þjóðháttarannsókn - Mörður Arnason og Frosti Jó- hannsson urðu fyrir svörum af hálfu fráfæruhópsins . Það starf hófst uppúr miðjum vetri. Um svipað leyti og plaggið var unnið i Lundi var farið að ræða hver verkefni biðu hér heima. Þjóðháttadeild Þjóð- minjasafnsins hafði á sinum tima unnið upp spurningalista um ým- is atriði frá liðnum tima. Var ákveðið á fundum hér i skólanum að freista þess að hrinda af stað fjársöfnun er staðið gæti undir fjölmennri rannsókn um allt land sem beinast skyldi að einhverjum ákveðnum markmiðum. Til er úrvinnsla úr þjóðskrá yfir alla þá sem eru 67 ára og eldri. Akveðið var að koma á skipulegu neti rannsóknarmanna sem kemba skyldi landið af þessum einstaklingum og var ákveðið að taka fráfærur og allt það rof sem varð i islensku þjóðlifi þegar þær lögðust af, fyrir. Sá hópur sem tók að sér þetta starf hefur ekki nema nasasjón af þjóðháttafræði al- mennt. Kennsla i þessari grein hér við skólann hefur til þessa ekki verið annað en búbót á sögu- kennslu, likt og listasaga og forn- leifafræði. Hefur kennslan öllu frekar miðast við sögu greinar- innar hér á landi, en beina að- ferðafræðilega kennslu. En nemendurnir létu það ekki hafa áhrif á sig. Með miklum krafti tókst að ná saman fjár- magnsloforðum fyrir um 10 milljónum. Þannig var það mögulegt að hleypa þessari söfnun af stokkunum. Nutu nemendurnir við það dyggrar að- stoðar þeirra aðila sem málið töldu sér skyldast hér við skól- ann, sögu og islensku. Auk þess hefur Þjóðmihjasafnið staðið hópnum að baki. Þeir félagar tjáðu mér að rann- sóknin gengi bærilega. Það væri á þessu stigi málsins nær ómögu- legt að spá nokkru um árangur- inn. Það yrði hægt með haustinu þegar allir væru samankomnir með sin gögn, útfyllta spurningarlista, hljóðupptökur og ljósmyndir. Mönnum sæktist vissulega misjafnlega og væri skýringar þess að nokkru að leita i þeirri staðreynd hversu mis- munandi eftir sveitum, jafnvel innan sveita, það væri að fráfær- um hefði verið hætt. Vonuðu þeir félagar að það tækist að ráða starfsmann að rannsókninni að hausti, þannig að niðurstöður lægju fyrir sem fyrst. Aðspurðir töldu þeir vist að þennan leik, fjársöfnun og svipaða rannsókn. væri hægt að endurtaka. Hópurinn sem fór um landið i rannsókn á kvi.um og vindmyllum

x

Stúdentablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Stúdentablaðið
https://timarit.is/publication/350

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.