Fálkinn


Fálkinn - 15.06.1956, Blaðsíða 7

Fálkinn - 15.06.1956, Blaðsíða 7
FÁLKINN HAMINGJA. En árið 1942 — um sama leyti sem hann sa Joan Barry fyrst kynntist hann líka Oonu O'Neil, dóttur hins fræga leikritahöfundar Eugene O'Neil. Þau giftust árið eftir — í júni 1943 — og meðan á hinum ógeðfelldu mála- ferlum stóð reyndist Oona 'honum liin besta stoð og varð honum til ómetan- legrar huggunar. Hún var aðeins 18 ára er þau gift- ust. Hann var 54 — nákvæmlega þrisvar sinnum eldri, en þetta er eina hjónabandið hans sem hefir reynst haldgott og fyllilega hamingjusamt. Oona var sú eina af konum hans sem þráði að eignast heimili en hirti ekki um að komast á græna grein sem kvikmyndadís. • Þó að hún væri svona ung tókst henni fljótt að stjórna hinu stóra heimili, og þó að hún hafi sistækk- andi barnahóp að hugsa um er hún fyrsta konan sem hefir getað hlíft Chaplin við amstpi og ergelsi heima fyrir. Allt gengur um hennar hendur, en hún reynir aldrei að trana sér fram við hliðina á sínum fræga eiginmanni. — Ég er bara konan hans, sagði hún einu sinni við' blaðamenn, sem vildu fá hana til að segja, eitthvað um manninn, heimilisstörfin og börn- in. — Ég hefi ekkert að segja. En allir sem sjá þau saman eru sannfærðir um að þau séu hamingju- söm. Ofsóknirnar héldu áfram og nú var þess blátt áfram krafist að hann yrði gerður landrækur, því að hann hefði dvalið í Ameríku í 35 ár og neitaði enn að gerast ameriskur rikisborgari. Og þess var krafist, að „hinar við- bjóðslegu kvikmyndir hans verði teknar af sýningarskrá kvikmynda- húsanna, svo að æskulýðurinn verði ekki fyrir illum áhrifum." Þessi illviga sök náði hámarki árið 1952. En Chaplin reyndi i lengstu lög að láta árásirnar eins og vind um eyrun þjóta, og hélt áfram að vinna. Hann gerði tvær myndir i viðbót. MONSIEUR VERDOUX — SIÐLAUS MYND. Sú fyrri hét „Monsieur Yerdoux" og byggðist á hugmynd frá Orson Welles. Það tók tvö ár að gera hand- ritið en myndatakan byrjaði sumarið 1946. Þessi mynd var gerólík öllum myndum, sem Chaplin hafði gert áð- ur. Nú var umrenningurinn á stóru stigvélunum orðinn nettur og snyrti- legur bankaritari, samviskulaus níð- ingur sem hafði aSeins eitt áhugamál: aS myrða kvenfólk fyrir peninga. Chaplin sagði að myndin væri skop- mynd af kynslóð þeirri, sem aðeins hugsar um stríð. „Monsieur Verdoux" varS fyrir heiftarlegum árásum en vakti lika hrós og aðdáun. Fólk deildi mikið um myndina og deilir enn um þeð sem i henni felst. Nú voru synir Chaplins báðir komn- ir heim úr striðinu. Sá eldri, Charles fór undir eins að starfa við útvarp og sjónvarp í Hollywood, en Sydney, sá yngri, stofnaði leikfélag ásamt tveimur kunningjum sínum. Þeir leigðu sér leikhús skammt frá Holly- wood og tókst að koma sér upp sæmi- legum leikflokki, sem þeir stjórna með góSum árangri. „LIMELIGHT". Eitt kvöld árið 1948, þegar Sydney Chaplinfjölskyld- an. Efst Chaplin og Sydney, sonur Litu Grey. T. h. Oona Chaplin og í miðju börnin fjögur: Geraldine 9 ára, Michael 7 ára, Josephine 4 ára og Victoria 2'/i árs. Charles yngri og yngsta barnið, Eugene vantar á myndina. stóS bak viS tjöldin og beið eftir að tjaldið væri dregið upp, var honum sagt að verið væri að spyrja eftir honum í sima. Það var faðir hans. — Ég hefi hlutverk handa þér í næstu kvikmyndinni minni, sagði Chaplin. — Komdu til min á morgun, við skulum tala um þetta. Handritið var ekki fullgert. En efnið var þrauthugsað. Myndin átti að fjalla um gamlan vísnasöngvara, sem hafði farið i hundana vegna ofdrykkju. Var það kannske faðir hans, sem var að ganga aftur þarna? Chaplin var heilt ár að skrifa þetta handrit. Það varð 750 blaðsíður. Var óhjákvæmilegt að stytta það mikið — venjuleg kvikmyndahandrit eru kring- um 120 síður. En eftir ailan „niður- skurðinn" varð myndin þó í lengsta lagi. Það tekur meira en tvo tíma að sýna hana. Sydney átti að leika sihungraðan tónlistarmann. En hann var full pattaralegur til þess. — Hvað ertu þungur? spurði Chaplin. — Áttatíu kíló, svaraði strákur. — Þú verður að megra þig, sagði pabbi gamli. Eins og vant var auglýsti Chaplin eftir leikara i aðal kvenhlutverkið. Hann las bréf svo þúsundum skipti og prófaði mörg hundruð stúlkur fyrir myndavélinni, en likaði ekki við neina þeirra. Kunningi hans sem var nýkominn frá London, sagði honum frá ungri stúlku, sem héti Claire Bloom. Hann hafði séð hana í nýtísku leikriti í London. Chaplin bað hana um að koma til New York. Hann lét hana prófa sig fyrir ljósmyndavélinni og tók hana i hlutverkið. SiSan sendi hann marga ljósmyndara til London til að taka útimyndir af ýmsum stöðum i borg- inni, en sprengjur Hitlers höfðu eyði- lagt ýmsa þessa staði, svo að Chaplin lét gera eftirmyndir af þeim eftir minni, á leikstöð sinni i Hollywood. Hann samdi tónleikana fyrirfram og gekk frá dönsunum og teiknaði búningana. — Ég hugsa að hann hefði saumað skóna líka ef hann hefði haft tíma til þess, sagði Sydney. Ghaplin réð til sín ýmsa gamla listamenn, sem ekki höfðu haft at- vinnu i mörg ár. Hann sýndi mikla þolinmæði er hann var að fá þá og reyndi að auka sjálfstraustið hjá þeim. í „Limelight" eru margir úr Ghaplinfjölskyldunni. Charles, eldri sonurinn leikur trúð. Og öil börn Oonu, nema það yngsta, sjást í byrj- unaratriðinu, þar sem Chaplin gengur fram hjá meS lírukassann sinn á leiS heim til sin. Oona er líka i myndinni. Hún hljóp i skarðið fyrir Claire Bloom eftir að hún varð að fara til London og er í þeim atriSum myndarinnar, sem sýna veiku stúlkuna í fjarlægð. Margir álitu að of mikið væri tal- að í þessari mynd og margir söknuðu umrenningsins frá gamalli tíð. En allir voru sammála um að þessi mynd sé með þeim bestu, sem Chaplin hefir tekið. Og lagið, sem gengur gegnum alla myndina hefir orðið eitt vinsæl- asta dsegurlag siðustu ára, undir nafninu „KveSja". ÞaS heyrist frá öllum útvarpsstöðvum Evrópu, er leikiS af litlum kaffihúsahljómsveit- um i Sviss og sungiS af dægurlaga- söngvurum í París og blístrað af sendisveinum um allan heim. Margaret prinsessa var á frumsýn- ingunni í London. Þar var Chaplin hylltur af mannfjöldanum og varð að fara upp á pallinn og hneigja sig. Hann hafði Claire Bloom með sér og lofaði mikið leik hennar i myndinni. „DISPLACED PERSON". En meðan þessu fór fram fór að- staða hans til Bandaríkjanna síversn- andi. Það hafði verið tilkynnt að frá þvi augnabliki sem Chaplin færi frá Bandaríkjunum, yrði hann talinn i hópi þeírra útlendínga, sem ekki væri óskað eftir að kæmi aftur. Og honum mundi ekki verða leyft að koma aftur fyrr en rannsókn hefði leitt í Ijós, að hann ætti skilið að fá landvist. Eftir 40 ára starf var Chaplin þannig gerður útlægur, og byggSist þetta á óstaSfestum fullyrðingum um að hann væri kommúnisti. Hann er óefað frægasti núlifandi útlagi ver- aldar. Hann varð ekkert hissa á þessu og virtist ekki taka sér það nærri. Hann •hafði farið með fjölskyldu sína með sér til London, cn nú fór konan til Ameríku til þess að ráðstafa búinu. Hún var Ameríkumaður og ekki hægt að neita henni um landgönguleyfi. Hún kom aftur eftir viku, og nokkur hluti af eign Chaplins var yfirfærður til Sviss, þvi að þar ætlaSi hann að setjast að. Þau keyptu sér hús i Vevey við Genfarvatn. Það er hátt uppi í hlíð og stór og fagur aldingarður í kring. Sagt er að þessi bústaður hafi kostað Chaplin yfir 4 milljón krónur. í Vevey eignaðist Oona fimmta barniS sitt. ÞaS var strákur, og heitir i höfuSiS á Eugene O'Neil, afa sín- um. Og í Vevey situr Chaplin og er að semja handrit að nýrri kvikmynd, sem hann ætlar að taka í Englandi. Mesti kvikmyndajöfur veraldar, Sam Goldwin aðalforstjóri Metro- Goldwin-Mayer, er eínn af þeim fáu úr sínum hóp, sem þorað hefir að láta álit sitt í ljós á ofsóknunum gegn Chaplin: •— Ef þeim líkar ekki að ég taki svari hans þá geta þeir reynt að byggja mér út úr Ameriku líka, segir hann. — Ennþá hefir enginn reynt að taka svari Charlies. Allir hafa þagaS. ÞaS er timi til kominn aS eitthvað sé Pramhald á bls. 11. Frá frumsýningunni á „Limelight" í London 1952. Margaret prinsessa (t. v.) heilsar frú Oonu Chaplin.

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.