Fálkinn


Fálkinn - 10.08.1956, Blaðsíða 4

Fálkinn - 10.08.1956, Blaðsíða 4
FÁLKINN UndrAlflixlið KONQO Hjúsftapur og beimilislíf 3. Gr. ítalski Maðamaðurinn Felice Bellotti hefir fyrir nokkru skrifað bók um hið mikla land Kongo og íbúa þess. Mestur hluti þessa lands er belgisk nýlenda, en hinir hvítu drottnarar þess hirða lítið um velferð landsbúa. Kongo er ríkt land og Belgar græða of fjár af úran-grýti þaðan. FLESTIR svertingjar lifa í fjölkvæni. Jafnvel iþeir, sem hafa alist upp í kristinni trú, eiga stundum margar konur. Sumir reyna að koma á lögum, sem leggja hungar refsingar við fjöl- kvæni. Þau lög geta verið gagnleg í Evrópu en svertingjar hafa mestu skömm á þeim. Hjá frumþjóðunum eru karlmenn jafnan í meiri lífshættu en kvenfólk, og þess vegna eru kon- urnar miklu fleiri. Og meðal bantúnegra er kona nr. 2, nr. 3 o. s. frv. tákn um bættan efna- hag, og þetta léttir erfiði og skyldum af fyrstu konunni, sem ávallt er aðal- konan. ÞaS er altítt að kona biðji manninn sinn um aS fá sér aSra konu, eSa jafnvel þá þriðju. Einnig verSur aS líta á það aS bantúkonan gefur barninu brjóst þangaS til þaS er komiS á þriSja ár til aS verja þaS garnaveiki, og hún á engin börn á meðan. Fjölkvæni hefir einnig þá þýðingu aS styrkja vináttubönd ættbálka og afstýra stríSi. Og vegna þess að menn verða jafnan að borga álitlega fúlgu fyrir konuna sína verður fjölkvæniS til þess aS gera fjárhagsástæður manna jafnari. Og svo er upphefð að því að eiga margar konur — það er mæli- kvarSi á getu og höfðingstign manns- ins. — Og ef svertingi á aðeins eina konu leitar hann lags við konur utan heimilisins. Erfðavenjurnar stuðla einnig að fjölkvæni. Maður getur fengiS nýja konu í arf, eSa neySst til aS giftast ekkju eftir bróSur sinn og aSra vanda- menn. Stundum verður hann að gift- ast konum föSur síns. Fornar venjur verSa ekki afnumdar með lögum, og ekki víst aS nýju sið- KONA í HVERJUM KOFA. Kunnasta gerð fjölkvænis, en sú sjaldgæfasta nú orðið, er kvennabúr- ið. í Kongo eru kvennabúrin ekki fleiri en svo, að maSur getur talið þau á fingrum sér. Gömlu höfðingj- arnir, sem áttu mörg hundruS konur, eru horfnir úr sögunni. Hins vegar er fjölkvæni í smærri stíl algengt um allt Kongo, og hver kynstofn hefir sína siði. Höfðingj- arnir eiga að jafnaði 5—6 konur, sjaldan fleiri. En það er ekki hlaupið að því að ná sér i konu. Fyrst verður að borga fyrir hana, og það verður að fara með hana sem dýrmæta eign. Því að hún er hyrningarsteinn heimilisins, stjórnar því, yrkir jörðina og elur upp börnin. Maðurinn er oftast að heiman, á veiSum, í striði eða opinber- um erindum. Hann er skyldugur til þess, ef hann hefir ekki vinnusamning við hvitan mann. Og ef hann svíkur þann samning tekur lögreglan hann og lætur hann vera í fangelsi um hríS og rekur hann svo aftur i vinnuna. Þvi stærri jörS sem svertingi á þvi fleiri konur þarf hann aS eiga til að yrkja hana. Þó á þetta ekki við nema sums staSar, því aS þaS er sjaldgæft aS svertingjar eigi jörð út af fyrir sig. Viðast er það ættbálkurinn sem á jörðina í sameiningu, en hver maður er eigandi aS þeim reit, sem hann hefir sáS í, þangaS til til hann hefir hirt uppskeruna. En heimilisfaðirinn þarf eigi að siður á nokkrum konum að halda, því að hann verður að sjá gömlu fólki og börnum farborða. Venjulega er fyrsta konan aðal manneskjan á heimilinu, því að hún er móSir frumburðarins. Það er hún, sem skipar hinum fyrir, skammtar matinn og litur eftir öllu, þegar mað- urinn er ekki heima. — Þegar ný kona kemur á heimilið afrækir bóndinn þá gömlu fyrst i stað, en þegar ástar- bruninn fer að sljákka í honum snýr hann sér aftur aS þeirri gömlu, og hún skeytir skapi sinu á yngri kon- unni, sem hefir gerst henni keppi- nautur um skeið. Höfðingjar og særingamenn giftast oftast konum úr öðrum ættum en sín- um eigin. ÞaS hefir pólitiska þýðingu fyrir höfðingjana. Þeir borga kon- urnar dýrum dómum til þess að sýna að þeir séu rikir og voldugir. Og höfð- ingjadætur eru líka háttsettar persón- T. v.: Ung stúlka af bantú-kyni. Hún minnir á Indverja, með túrbaninn og krosslagðar hendurnar. Ung bantú-brúður. T. h. Sumar bantúmeyjar eru mjög fallega vaxnar, eins og þessi, sem er eins og myndastytta úr gljáandi kopar. ur og því miklu dýrari en annað kvenfólk. Kýr eru oft notaðar sem borgun fyrir kvenfólk, en stúlkan verður að vera góS og gallalaus ef faðir hennar á að geta fengið heila kú fyrir hana. Það er nefnilega nóg til af stúlkum, en kýr eru sjaldgæfar, og sums staðar í Kongo eru þær alls ekki til. Annars er borgað meS svo eða svo mörgurn hnífum, bogum, spjót- um eða kjúklingum. Og í öllum kaup- samningum er ákvæði um, að ef stúlk- an reynist gölluð, þ. e. geti ekki átt barn, sé ótrú eða löt verSi faSir henn- ar aS taka við henni aftur! En hjúskap er nær aldrei slitið nema að undangengnum dómi, sem höfðinginn kveður upp, er annað hvort eigínmaðurinn eða faðir hefir kært. Ef kona fer heim til föður síns kærir hann yfir því að hann hafi látið af hendi nýja stúlku, en hún hafi komið aftur notuð. En þetta gildir ekki ef stúlkan er ófrjó eða hefir verið manni sinum ótrú. En eig- inmaðurinn færir þau rök á móti, að hafi hann notað stúlkuna þá hafi faSirinn mjólkaS kúna, étiS eggin úr hænunum eða slitið hakanum og skóflunni, sem hann borgaði meS. í þorpi einu sendi bóndi konu sína til föSur hennar eftir tíu ára hjóna- band, vegna þess að hún væri löt. En konan hafði strokiS 6—7 sinnum áður og maSurinn alltaf sótt hana. Nú var hann hins vegar orSinn leiSur á henni. Hann hafði borgað sjö skóflur fyrir konuna, og þegar hann heimtaði þær aftur, fékk faSirinn honum g-amalt járnarusl. „Þetta eru skóflurnar, sem þú borgaðir mér," sagSi hann. Úr þessu varS mál. MaSurinn kærði og sýndi leifarnar af skóflunum sjö. — Hvernig á ég að yrkja jörðina meS þessu — eða kaupa nýja konu fyrir þaS? spurSi hann. FaSirinn benti á konuna, sem hafSi misst alla æskufegurðina og svaraði: — Og hvernig á ég aS geta selt þessa dóttur?

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.