Fálkinn


Fálkinn - 12.10.1956, Blaðsíða 3

Fálkinn - 12.10.1956, Blaðsíða 3
FÁLKINN Tyrhjardnin í Míðjorðorhafi í 300 ár voru engin skip óhult fyrir sjóræningjum í Miðjarðarhafi, en sum ríki greiddu þeim skatt fyrir að láta skip sín í friði. Við írland og England voru þeir tíðir gestir, og stundum komust þeir alla leið til fslands. ' Heitan sumardag árið 1504 reru tvær stórar italskar galeiður fram ¦hjá eyjunni Elba. Þær voru á leið frá Genua til Róm, og voru drekkhlaðnar dýrum fjársjóSum til .Túlíusar páfa. Allt i einu skaut litlu herskipi fram undan nesi og stefndi beint á þá galeiðuna, sem nær var. ítalski skip- stjórinn horfði forviða á þetta skip. Ekki gat það verið óvinaskip. Páfinn var í friði við alla veröldina um þess- ar mundir og átti enga óvini, hvorki á sjó eða landi. Skipið færðist nær. Sjórinn freyddi um bóginn á þvi og sólin gljáði á votum árunum. Hin galeiðan var langt á undan. Allt í einu stansaði aðkomuskipið og nú brá varðmanninum á ítalska skipinu i brún. Á þilfari herskipsins stóðu menn með vefjarhetli og vopn- aðir bjúgsverðum. Nú komst allt í uppnám á galeiðunni. Trumburnar voru barðar og þrælarnir undir árum hýddir á bert bakið, svo að þeir hertu róðurinn. En það var um seinan að komast undan. Herskipið lét fallbyss- ur sinar senda kveðju, sem drap og særði marga á galeiðunni. AS vörmu spori sambyrti herskipið galeiðunni og Tyrkir óðu öskrandi um borð. Engri vörn varð komið við. Innan skamms hafði öll áhöfn gal- eiðunnar veriö afvopnuð og sett undir þiljur. En tyrkneski höfuðsmaðurinn lét það ekki nægja. Hann vildi hremma hina galeiðuna líka, og tókst það. • Nokkrum dögum siðar komu öll þrjú skipin i 'höfnina i Goletta í Túnis og tyrkneski höfuðsmaðurinn lét róa sér í land. Hann var enginn annar en hinn illræmdi Uruj Barbarossa, en þvi nafni var hann kallaður i vestur- löndum vegna þess að hann var rauð- skeggjaður. Nokkrum árum siðar missti hann handlegginn í orrustu við Spánverja, og tók bróðir hans,. Khair- ed-Din viS stjórninni. En Barbarossa liafði þá gert flota Genuabúa svo miklar skráveifur, að þeir gerSu út hinn fræga aSmírál Andrea Doria til að ganga milli bols og höfuðs á hon- um. Eftir honum hét lúxusskipið italska, sem sökk í vetur. ASmírállinn brenndi Tunisborg til ösku, náSi helm- ingi Barbarossaflotans og sigldi sigur- för til baka til Genua, og þóttist níi hafa gert ránfuglinn Barbarossa ó- virkan. En Barbarossa var ekki af baki dottinn. Hann tók sér nýja bækistöð í Jijelli, þar var ágæt höfn og vel var- in af náttúrunnar hálfu. Uruj Barbar- ossa tók sér heitið ,.soldán af Jijelli" og sat um kyrrt um hríð. En þá bað Salim prins af Alzir hann um hjálp til að reka Spánverja af höndum sér og brá Barbarossa þá skjótt við meS 16 skip og 6000 manns og tók bæki- stöðvar Spánverja. En Márarnir sem þarna bjuggu, sáu fljótt aS þeir voru komnir úr öskunni i eldinn, því aS Barbarossa reyndist miklu verri en Spánverjarnir. Og einn góSan veSur- dag myrti hann Salim prins, er hann var i baði. Nú báðu Márarnir i Alzir sina fornu féndur, Spánverja um lið- veislu, en þeir stóðust ekki Tyrkjum snúning, og skip þeirra strönduðu i ofsaveðri. Sjóræningjarnir lögSu allt Alzir undir sig og árið 1517 var Uruj Barbarossa orSinn öllu ráSandi í Norður-Afríku. Þessu gátu Spánverjar ekki unað og sendu nú 10.000 manna her til Afriku, undir stjórn de Comares greifa. Varð orrusta við Tlemcen og Barbarossa rekinn á flótta. Elti de Comares flóttann til Alzír og náði Barbarossa viS á eina og þar varSist Barbarossa meSan nokkur af mönnum hans stóð uppi. Barðist hann sem hctja, þótt einhentur væri, löðrandi í hlóði, en var að lokum ofurliSi borinn. Khair-ed-Din bróSir hans sat í Alzír er hann frétti fall bróður síns. Bjóst hann nú við að lokið væri veldi sjóræningjanna í Afriku, enda mundi svo hafa farið ef de Comares hefði haldið áfram sókninni. En hann sneri aftur til Spánar og þóttist hafa allt ráð sjóræningjanna i hendi sér. Khair ed-Din var engu minni her- maður en bróðir hans, og miklu meiri stjórnmálamaður. Hélt hann nú áfram ránum og gerði strandhögg á vestur- Frakklandi ásamt foringjum sinum — Dragut, Salih Reis og Aydin Reis. Hann hrakti Spánverja úr stöSum þeirra í Alzír og jafnaði virkin viS jörSu, en notaði grjótiS úr þeim i hafnargarð þann, sem enn stendur i Algeirsborg. Hafði hann nokkur þús- und kristna þræla i hafnargerðinni, sem tók tvö ár. Frægðarorð Khair-ed-Din barst til eyrna Selims soldáns í Miklagarði, og gerSi hann honum orð um aS heim- sækja sig. Og nú hélt Khair-ed-Din öllum flota sínum til Istanbul. Selim soldán og Ibrahim stórvezír hans sáu að koma skipun á tyrkenska flotann. brátt, að þarna var rétti maðurinn. Gerðu þeir hann að stór-aðmirál og 25. september 1537 gersigraði hann Andrea Doria i orrustunni við Prevesa. Þó að Khair-ed-Din væri tekinn aS eldast var hann enn jafn herskár og áður. Réð hann einn öllu Miðjarðar- hafi og 1543 gerði Franz I. Frakka- konungur bandalag við hann gegn Karli V. keisara. í júlí það ár hélt Khair-ed-Din flota sinum til Toulon og var vel fagnað, þótt undir þiljum skipa hans væru mörg þúsund kristn- ir fangar. En i Frakklandi hreyfSi enginn litla fingurinn til að bjarga þeim, en sjóræningjarnir á skipunum rændu fólki á götunum í Toulon og höfðu meS sér um borð. Franz kon- ungur reyndi að hylma yfir þetta at- hæfi, en þó gat bandalagið við sjó- ræningjana ekki haldist til lengdar. Franz tæmdi alla opinbera sjóði til að greiða umsamiS verS „fyrir hjálp- ina" og auk þess gaf hann Khair-ed- Din 400 múhamedanska fanga, er hann ihafði haft á galeiðunum, en Khair afhenti enga kristna á móti. Tveim árum síðar sálaðist Rhair-ed- Din í Istanbul, og töldu Tyrkir hann heilagan mann! Dragut kapteinn tók við sjóráns- stjórninni, hafði hann einkum rænt í vestanverðu Miðjarðarhafi og reynt margt. Arið 1540 hafði Andrea Doria Bldðamannakaborettinn vehur brifninp Frumsýning blaðamannakabaretts- ins síðastliðið laugardagskvöld tókst með afbrigðum vel, og eru menn á einu máli um það, að þetta sé ein besta sýning sinnar tegundar, sem hér hefir veriS. Bjarni Guðmundsson blaðafulltrúi bauS gesti velkomna áSur en sýning- aratriði hófust, en kynnir var Baldur Georgs. Hljómsveit Sveins Ólafssonar lék undir með skemmtiatriðunum og einnig við tískusýninguna í hléinu. Fálkinn hefir áður sagt frá helstu skemmtiatriSunum, sem tókust öll mjög vel. Einna mesta hrifningu vakti xylophonleikur systranna Gittu og Lenu, en þó er erfitt að gera upp á milli skemmtiatriðanna. * PRESTA-STRÍÐ. í Þrenningarkirkjunni í Brooklyn varð fyrir nokkru einkennileg deila, sem líklega lýsir miklum trúmála- áhuga. Kirkjuráðið hafði, með sam- þykki biskupsins, farið þess á leit við séra William Melish, prest safn- aðarins, að hann léti af störfum, og jafnframt skipað séra Robert Thomas sem nýjan prest. Voru nýjar skrár settar á allar dyr kirkjunnar. til þess að afstýra þvi að séra Melish kæmist inn. En aðfaranótt næsta sunnudags brutu fylgismenn hans upp skrúðhús- dyrnar og Melish hélt morgunguðs- þjónustuna eins og hann var vanur. En nýi presturinn kom lika og hélt náS honum og sett i fangelsi, en Khair-ed-Din greiddi lausnargjald fyr- ir hann þrem árum siSar. Og veldi sjóræningjanna var ekki brotiS á bak aftur. Það hélst i nær 300 ár enn, og lauk ekki fyrr en Frakkar lögðu Alzír undir sig, árið 1830. Þá loks hvarf sjóræningjafáninn af Miðjarðarhafi — fáni sem eigi aðeins hafði verið ógn- un og skelfing öllum þeim, sem sigldu um það ih'af, heldur líka fjarlægum þjóðum, svo sem íslendingum. samkeppnisguðsþjónustu. Melish var í prédikunarstólnum en séra Thomas stóð fyrir altarinu og öskruðu þeir hvor um sig eins hátt og þeir gátu. Og i sálmasöngnum kepptust áhang- endur hvors um sig við að yfirgnæfa hinn. Þegar séra Thomas fór heim að fá sér bita, náði séra Melish altarinu á sitt vald, og hreyfði sig hvergi þegar séra Thomas kom aftur. — Það kom í ljós að áhangendur séra Melish voru yfir 300, en ekki nema 20—30 voru meS séra Thomas. LagSi hann þá á flótta úr kirkjunni með fylgismenn sina. Múhameðssinni i Cairo hefir leikið illilega á flugfélagið Trans World Airways. Hann kom á skrifstofu fé- lagsins og spurði hvort hann gæti keypt svonefndan fjölskyldufarmiða fram og til baka til Ameríku, þannig að fjölskyldan kæmist fyrir hálft gjald. Því var játaS, en brúnin þyngd- ist á afgreiðslumanninum þegar þessi Allah-þegn kom labbandi' með f.jórar konur sínar og fjórtán börn. Eftir mörg 'simskeyti milli Cairo og New York varð TWA að bíta í súra eplið og láta allan Jiópinn fá far fyrir hálft gjald.

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.