Fálkinn


Fálkinn - 25.01.1957, Blaðsíða 7

Fálkinn - 25.01.1957, Blaðsíða 7
FÁLKINN UR ANNALUM — 3. jón íerreton og Kirhjubólsbrenna ^¦¦¦/^¦¦"¦^¦¦¦¦¦^ Adam og Eva í Paradís Miss Universe 1953 leikur Evu. Loksins kom að því að sagan af Adam og Evu væri sögð á kvikmynd! Á kvikmyndahátiðinni í Berlín var sýnd myndin „Adam og Eva" — hcil- kvöldsmynd, og sérkennileg m. a. vegna iþess, að leikcndurnir segja ekki eitt einasta orð og hafa ekki nokkra spjör á kroppnum — ekki einu sinni fíkjuviðarblað nema i við- lögum. Vitanlega eru leikendurnir ekki fleiri en þau tvö, af þeirri eiri- földu ástæðu að annaS fólk var ekki til á jörðinni. Myndiri er tekin i Mexico og er i bókstaflcgri merkingu „nakinn sann- leikur ura fyrsta ástarævintýr í heimi". Byrjar myndin með sköpun- iiini og endar á því að Adam og Eva eru rekin úr Paradis. Mynd þessi hef- ir skiljanlega vakið afar mikla at- hygli, en þess má geta að hún er fal- leg og laus við allt sem hneykslað gæti. Þetta er miklu siðsamlegri mynd en sumar baðlifs- og næturklúbba- myndir, sem sýndar eru. Vitarilega var minnstur vandinn að velja í hlutverk höggormsins og nóg var til af eplum, en hitt var meiri vandinn að finna réttu manneskjurn- ar i hlutverk Adams og Evu. Þau áttu fyrst og fremst að vera jafn sakleys- isleg og englum lík og þau voru fyrir syndafallið. Loks var það úr að Christiane Martel liin franska var fengin til að leika Evu. Hún var kjörin „Miss Uni- verse" árið 1953 og er nú búsett i Mexico. En í hlutverk Adams var val- inn mexíkanski leikarinn Carlos Baena. Og svo var myndin tekin úti í guðs grænni náttúrunni og ekki rauðum eyri eytt í búninga. Hedy Lamarr lék fyrir mörgum árum í tékknesku myndinni „Extace" og var þá nakin i sumum sýningunum. Árið eftir giftist liún austurríska vopnakónginum Mandl, sem var mjög afbrýðisamur og reyndi að kaupa öll eintök, sem til voru af myndinni, en vitanlega tókst það ekki. Vonandi verður tiTvonandi eiginmaður ungfrú Martel skynsamari. Mexico framleiðir kringum 125 kvikmyndir á ári, en flestar þeirra komast aldroi austur yfir haf. En nú stendur til aS reyna að koma mexi- könskum myndum á framfæri i Ev- rópu, og er talið vist að „Adam og Eva" verði notuð til að brjóta ísinn. „Ég faefi leitað uppi myndarefni, sem allir kynþættir á jörðinni eiga að geta skilið, án þess að nokkur orð séu notuð i myndinni," segir leik- sljórinn. Hann heitir Alberto Gout og segist vera „mikill unnandi fegurðar- innar". 2.8 milljarð dollarar — í kvikmyndaiðnaði U.S.A. Að meðaltah eru ekki gerðar nema tæplega 300 kvikmyndir á ári i Bandarikjunum — en 700 á ári i lok fyrri heimsstyrjaldarinnar. Hins veg- ar eru kvikmyndirnar orðnar lengri og breiðari — og hafa fengið hljóð. 503 kvikmyndastofur senda frá sér 20.250 eintök af kvikmyndum á dag. Ef filmuræmurnar sem sendar eru út á 9 dögum, væru límdar saman, mundu þær ná frá jörðinni til tungls- ins. Gegnum sýningavélarnar i HolTy- wood einni renna 650.000 kiíómetrar af filmu á ári, eða 65 sinnum vega- lengdin frá Hollywood til New York. En fast að þvi 3/4 af þessum filmu- ræmum er aldrei notað. Kringum 2.8 milljarð dollara hafa verið festir í kvikmyndaiðnaðinum. í veröldinni fara 255 milljón manns í bíó á hverri viku, þar af 50 milljónir í Bandaríkjunum einum. Það er því ekki furða þó að kvikmyndin sé fjórða mesta iSngrein U.S.A. — aðeins flug- vélasmíði, ölgerð og aldinframleiðsla eru stærri. Milli 25 og 35 þúsund manns hafa fasta atvinnu við kvikmyndagerð. Þar af eru 12.000 verkamenn, hljóð- færaleikarar og tæknimenn. Leikar- arnir eru um 10 þúsund, en af þeim eru aðeins 179 fastráðnir, hinir allir fyrir aðeins eina mynd í einu. Nítján þúsund bíó eru i Bandaríkj- unum, en sum þeirra myndu ekki bera sig ef þau hefðu ekki tekjur af sölu sætinda og gosdrykkja. SaTan á þessum vörum nemur 510 milljón dollurum á ári í kvikmyndahúsunum. Elsa Maxwell frægasta kjaftaldnd kvikmyndaheimsins næst Louella Par- son, sagði þessi spekiorð: Smjaður er það eina, sem er bragðgott en mað- ur fitnar ekki af. Þess vegna gleypa allir það i sig eins og kötturinn rióma. Dauflegt hefir verið yfir Skálholts- slað um það leyti, sem bófinn í bisk- upaklæSunum settist þar að árið 1430. Svartidauði hafði borist hingaS 1402 og annar presturinn, sem úr plágunni dó var ,.bróðir Grímur kirkjuprestur í Skálholti, síðan hver eftir annan heimapresta; séra Höskuldur ráðs- maður á jóladaginn sjálfan. Aleyddi þá þegar staðinn að lærðum mönnum og leikum, fyrir utan biskupinn sjálf- an og 2 leikmenn," segir Nýi Anriáll. Árið eftir, 1403, er kallað „mann- dauðaár hið mikla á íslandi" en árið 1904 „manndauðavetur fainn síðari." Um það segir Nýi Annáll: „Eyddi þá enn staðinn i Skálholti þrjá tíma (þ. e. þrívegis) að þjónustufólki. Deyði þar þá þrir prestar og mestur liluti klerka; 2 prestar lifðu eftir: bróðir Þorfinnur kirkjuprestur og Þórarinn prestur Andrésson, er þá var capell- anus biskupsins herra Vilchins." Siðustu annálsklausuna skrifar höf- undur Nýja Annáls um árið 1430 og segir þar svo, eftir að hafa sagt frá góðæri en miklum nautadauða í Skál- holti: „Obitus (andlát) Einars prests Haukssonar ráðsmanns i Skálholti fimmtudaginn í páskaviku ... Hafði áður nefndur séra Einar ráSsmanns- stétt i Skálholti seytján ár samfleytt og hálft ár betur. Eigi faefir hér á landi vorum dögum vinsælli maSur veriS, og meiri harmdauSi veriS al- menningi er séra Einar; héldu þar til margir hlutir, þótt hér sé eigi greind- ir, því vant er að lofa mann i hendur Kristi, heldur skulu vér biðja ræki- lega fyrir hans sál. — Var þá heilög Skálholtskirkja i þvílíkum hörmum og sútum, sem aidrei fyrr vissum vér orðið faafa; fyrst biskupslaust, en officialis gamall og blindur, en misstu síðan ráðsmanninn þann, er bæði Esther Williams hin fræga kvik- myndadis og sundkona, hefir til þessa leikið öll sín hlutverk í sjó eða sundlaug að meira eSa minna ieyti. Hún er orSin leiS á þessu og loks hefir faún fengiS loforS um að fá „heilt hlutverk á þurru". Humphreiy Bogart kvikmyndaleik- ari sagði einhvern tíma þessi speki- orð: — í Hollywood er tvenns konar fólk: ÞaS sem á sundlaug í garSinum sinum og hitt, sem er ailtaf aS reyna aS botna í skuldasúpnnni. Gilbert Bourbier heitir franskur vinnumaSur, sem játaSi fyrir rétti að hafa kveikt i hiöðu húsbónda sins. Hann er sex barna faðir, og sem ástæðu fyrir því aS hann kveikti í hlöðunni tilgreindi hann, aS sig hefði iangað til að sleppa við að sjá kon- una sína um sinn. Rétturinn tók þessa ástæðu gifda og dæmdi manninn i fimm ára fangelsi. Walther Slezak, sonur hins fræga söngvara, er ieikari á Broadway í New York og er mjög vinsæll. En sjálfur hefir hann mest gaman af að tefla skák. í tvö ár samfleytt hefir hann nær daglega teflt við einn „lífs- ábúðar"-fangann í fange'lsinu í St. Quentin. var staðnum hallkvæmur og hollur. Á þessu sama sumri kom út hingað til landsins herra Jón biskup Gerecks- son, Skálholtsbiskup; kom hann með sinu skipi í Hafnarfjörð miðvikudag- inn næstan fyrir Jónsmessu baptiste. (21. júní). Kom herra biskup af Eng- landi til, því hann hafði setið þar áð- ur um veturinn. Fylgdu honum margir sveinar þeir, er danskir lét- ust yera; voru þeir flestir til lítilla nytsemda landinu, hirði ég því ekki þeirra nöfn aS skrifa. Tveir prestar komu út hingað með herra Jóni Skál- holtsbiskupi, hét annar Mattheus en annar Nikulás. Sigldi Nikulás prest- ur samsumars aptur og með margar lestir skreiSar vegna biskupsins, því honum var auSaflaS fiskanna og ann- ara hluta, þvi að landsfólkið varð nokkuS bráSþýtt viS biskupinn ..." ÞaS er Björn frá Skarðsá, sem segir svo frá Kirkjubólsbrennunni þremur árum síðar — þeim atburði sem varð Jóni biskupi að faTTi: „Anno 1433: — Var Kirkjubóls- brennan suður, er jungkæri ívar Vigfússon var skotinn i hel. Var fyrir brennunni Magnús kæmeistari i Skál- liolti, er sumir sögðu son biskups Jóns. Bað hann fyrst systur ívars, þeirrar Marggrét hét, og fékk ekki. Þeirra faðir var Vigfús, er hirðstjóri 'hafði verið. Þar eftir sigldi Magnús biskups- frændi, og kom aldrei aftur. En Marggrét komst út úr eldinum um ónshúsið; Iiafði hún getað gert þar hol á með skærum sínum. Margrét vildi engan eiga nema þann, sem hefndi bróður hennar. Tók sig þar til Þorvarður Loptsson Guttormsson- ar hins rika frá MöSruvölTum úr EyjafirSi; hann dró saman menn, og var með honum fyrir liði bóndinn frá dal i Eyjafirði. Árni Magnússon (liann var Einarsson) er Dalskeggur var kallaður, og riðu þeir suður um sumarið fyrir Þorláksmessu i Skál- holt, því þá vissi Dalskeggur, að biskup mundi heima vera. Þá var i SkáThofti helgihald mikið á messu- dag Þorláks biskups. Þeir komu þar um kveldið fyrir messudaginn, og settu tjald sitt utar öðrum tjöldum. Margt var fólks aðkomið. Þorvarður og Dalskeggur gengu heim um messu með lið sitt altýgjað, og gengu fimm- tíu i kirkjuna. Dalskeggur gekk fyrir Og sagði: Nú er mikið um dýrðir. Biskup Jón grunaði mennina og gekk að altarinu, og steypti yfir sig messu- klæðum, tók kaleik og patínu í hönd sér. Þeir norðanmenn gengu að altar- inu, tóku biskup Jón, þó nauðugur væri; er svo hermt, að þá þeir með hann i stöpulinn komu, að biskup hafi dasazt nokkuS af tregðan göng- unnar, og þá liafi hann skipað smá- sveini sínum að ganga í kjallara og sækja sér góðan mjöSdrykk, hvaS sveinninn gerSi, og kom snöggt aftur meS stóra silfurskáf, og biSu NorS- lendingar um þetta. Biskup drakk hratt af skálinni, og gekk síSan meS þeim til tjalds þeirra. Þar eftir höfSu þeir biskup til Brúarár og drekktu lionum þar í, meS taug af snæri og steini. Giptist síðan Þorvarður Mar- gréti, og áttu þau 3 dætur: GuSriði, Ingibjörgu og Ragnhildi." *

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.