Fálkinn


Fálkinn - 24.04.1959, Blaðsíða 6

Fálkinn - 24.04.1959, Blaðsíða 6
FÁLKINN Þann 21. sept. 1945 varð Henry Ford II. yfirforstjóri Fordsmiðjanna, aðeins 28 ára gamall. Næstu fimm árin eyddi hann 500 milljón dollurum í alls konar breyt- ingar og stækkanir og betri vélar, og framleiðslan óx svo að nú varS Ford annar stærsti bilaframleiðandinn, næst eftir General Motors. En breytingarnar sem hann gerSi á samvinnunni við starfsfólk fyrir- tækisins voru kannske enn meira virði. Skömmu eftir að hann var orð- inn aðalforstjóri tókst honum aS af- stýra meS friðsamlegu móti háska- legri vinnudeilu.'með svo mikilli lip- utð, að fulltrúar starfsmannanna kölluðu hann „diplomat iðnmálanna". Hann var enn að leita aS nýjum leiðum í félagsmálum og það vakti fyrir honum að komast að því marki, sem margir félagsmálafræðingar hafa sett sér: að efla friðinn i heiminum. Henry Ford II. fékk gott tækifæri til að koma hugsjónum sínum í fram- kvæmd, ekki aðeins í skipulagningu ihnan Fordsmiðjanna heldur lika með stofnun „Ford Foundation", sem í dag er mesta „hjálparhönd í heimi". Ford Foundation var stofnsett 1936, en hafði lengst af veriS ofurlítill fjöl- skyldusjóSur, sem veitti milljón doll- ara í styrki á ári. Henry Ford I. og P^dsel Ford höfSu í erfaskrám sínum tekiS frá gífurlegar fjárupphæSjr, sem renna skyldu til þess að „auka velferð mannkynsins". Þarna var verkefni, sem var Henry Ford II. að skapi og hann gekk að því með mikilli rögg- semi. Hann skipaði nefnd til aS rann- saka hvað þaS væri sem mannkyniS fyrst og fremst þyrfti til að geta lifað mannsæmandi lífi. Og nefndin skilaSi því áliti, aS undirstaða þess væri sú, að halda frið i veröldinni. Margir höfðu haldið þvi fram áSur aS erfiS- léikar vorra tíma stöfuSu af því að véltæknin hefSi ekki veriS samræmd við þarfir mannkynsins. En nefndar- álitiS hélt þvi fram aS vandamálin stöfuSu af úlfúS mannanna millum. Lykillinn aS þvi, sem Ford Founda- tion reynir að gera felst i þessari setningu: AS efla alþjóSlega sáttfýsi og friS, styrkja lýSræSislegar stofnanir og bæta starfsaSferðir þeirra, efla efna- hag almennings, auka og bæta alþýðu- menntun og efla þau vísindi, sem geta aukiS kynnin af mönnunum. Þetta starf skyldi hafiS meS 500 milljón dollara stofnfé, og 1. sept. 1950 gat hin nýja, aukna Ford Foundation tekiS til starfa. Henry Ford I. varð forseti Ford Foundation árið 1953. ÁriS 1956 var hann kjörinn „viSskiptakóngur árs- ins" af „The Saturday Review". Það var fyrsta skiptiS sem þetta kunna blað sæmdi nokkurn þessu heiti, og þaS var tvennt, sem Henry II. hafSi gert, sem blaðið lagði áherslu á: að hann hefði breytt Frodsmiðjunum í félag, sem almenningur átti. Þetta var gert meS því móti að mesfur hluti hlutabréfanna var hafSur til sölu á frjálsum markaði. — Hitt var gjöfin mikla 1955, er Fordsmiðjurnar gáfu 500 milljón dollara til skóla og sjúkra- húsa. ÞaS var stærsta gjöfin, sem gef- i;n hafði verið.i heiminum. ; Henry Ford II. — þessi sex feta, kringluleiti og vinalegi maður, er að- éins fertugur. Hann er mjög amerísk- ur i útliti, vill helst ganga í vaðmáls- fötum, en konan hans er talin ein af tíu smekklegast klæddum konum. i U.S'.A. — Þau lifa rólegu heimilislifi Karlmennirnir í Fordfjölskyldunni. Efst t. h. mynd af stofnandanum, Henry Ford I. og til vinstri af Edsel Ford. Henry Ford II. stendur bak við bræður sína Benson (t. v.) og William (t. h.). 4. GREIN. FORD — konunQSPett bílasmiðnnnft i Detroit og eiga þrjú börn. Dæturnar, Charlotte og Anne eru kringum ferm- ingu, en sonurinn, Edsel er níu ára. HIN SYSTKININ. Henry II. finnur til ábyrgðar sinn- ar, sem höfuð fjölskyldunnar og forstjóri Fordsmiðjanna. Hann er hlé drægari i framkomu en bræður hans, og hefir tamið sér að athuga fólk ítar- lega áður en hann kynnist þvi nánar. Benson bróðir hans, sem er 38 ára þykir hins vegar grallaralegur viS alla, enda er hann talinn vinsælastur bræðranna. Konan hans, Edith, er ljóshærð og blátt áfram og ekki formföst fremur en Benson. FaSir hennar var sölu- stjóri fyrir Cadillac-bílanna, og áður en hann flutti til Grosse Pointe Shor- es voru Benson og Edith grannar i Indian Village í Detroit og voru á sama leikvellinum. Henry II. og Anne umgangast fólk eins og hertogahjónin af Windsor, Gary Cooper, Winston Guest og Peter Lawford, en Benson og Edith eru ekki nærri eins mikiS íyrir ,,háheitin" og sjást sjaldan nefnd i fjölskyldulifsdálkum blaðanna. Þau skreppa stundum til New York til þess að hitta Elbu og Jerry McGold- rich. Jerry er sölustjóri Lincoln og Mercury-bilanna í New York City og þeir Benson eru kunningjar siSan þeir unnu saman i flughernum. Henry II. spilar oft golf og það gerir William lika — eSa Billy, sem hann er oftast kallaður. Þegar þeir sýna sig á golfvöllunum i Southamp- ton eða Maidstone i East Hampton, er Benson oftast nær norSur við Vötnin miklu. Þar hvilir hann sig um borS i 58 feta skemmtisnekkju, sem heitir Onika, eftir húsbát fóSur síns, en þaS var um borS i honum, sem hann baS konunnar sinnar. Gert er ráð fyrir þriggja manna áhöfn á bátn- um, en Benson ræður vanalega aðeins einn mann, en vinmir sjálfur sjó- mannsstörfin ásamt konu sinni. Oft- ast bjóSum viS tveimur sálum meS okkur, segir Benson. — ÞaS er ekki rúm fyrir fleiri. Eins og flestir báta- eigendur í Detroit, siglir hann bát sínum suSur ErieskurS til Florida á haustin. Benson og Edith eiga tvö börn, Benson 7 ára og Lynn, 5 ára. Josephine er eina dóttir Edsels Ford, kölluS Dodie. Hún er minnst kunn allra af Fordsættinni. ÞaS eru yfirleitt ekki margir utan Grosse Pointe Shores sem vita, aS Ford- bræSurnir eiga systur. Þó hún hefir sig ekki frammi á almannafæri er því ekki til aS dreifa innan fjölskyldunn- ar, segja bræSur hennar. — Hún er bráSfjörug, segir Benson og hefir allt- al' eitthvaS fyrir stafni. Hún er mjög falleg, 33 ára og þó hún sé gift og eigi fjögur börn hefir hún ekki breytt nafni en heitir ennþá Ford. Hún er nefnilega gift iSnmálaráðunaut, sem heitir Walter Bugl Ford, en er þó ó- skyldur Fordunum. Josephina og Billy umgangast mest, vegna þess að kona Billys, Martha dóttir Harvey Firestone, er besta vin- kona hennar. Þegar FirestoneauSur- inn er meðtalinn eru þau Billy og Martha sennilega ríkust allra i Ford ættinni. Harvey Firsestone eldri- afi Mörthu, var einn af fáum vinum gamla Fords. Þeir voru oft saman í útilegum ásamt Edison og John Burroughs náttúrufræðingi. Þá var Ford alltaf að hrekkja þá. Til dæmis lét hann tréspæni í stað brauðs í tómatsúpu Harveys. Billy er ósveigjanlegastur og bjart- sýnastur allra hræðranna. Hann læt- ur sig miklu skipta útlit bíltegunda, sem sendar eru á markaðinn. Hann er kunnur íþróttamaður, einkum fyrir golf og tennis. Þegar Billy var 14 ára lét faðir hans setja ökuhraðahemil á litla bíl inn hans, svo að hann kæmist ekki hraðar en 60 km. Hemillinn var ræki lega festur, en samt hafði Billy tekist að ná honum af daginn eftir. En öku- gikkurinn er bókabéus lika. Hann safnar sögum og minjum frá borgara- styrjöldínni og alls konar skot- vopnum. Síðustu þrjú árin hefir Billy átt i rifrildi viS Hcnry bróður sinn uni útlitið á hinni nýju, dýru Continental- gerð. Henry vildi hafa vagninn i fútúristastíl, en Billy vildi láta hann líkjast vönduðum bílum í Evrópustil. Billy vann og hann var sá fyrsti sem fékk að reyna bílinn. Hann settist inn og ræsti, en bíllinn stóð kyrr. Rafgeymirinn hafði óvart tæmst. Allir bræðnrnir þrír eru lengstum í skrifstofum sínum í Detroit. Henry II. kemur kl. 9 og fer sjaldan heim fyrr en kl. 18. Honum er ekið til skrifstofunnar i Lincolnbíl, sem er með sams konar lestrarlampa og i fiugvélum, og hann les oft póstinn sinn á heimleið eSa að heiman. Á morgnana ekur hann Edsel II. syni sinum í skólann í Grosse Pointe. Hann raðar - skjölunum i þrennt, segir bílstjórinn hans. — Því sem skiptir litlu máli fleygir hann i aftur- sætiS. Það sem hann þarf aS hugsa um lætur hann í hurSarvasann. En þvi sem mest er áriSandi stingur hann i vasa sina. En annars tölum viS um basa-ball á IeiSinni. Hann kann allar reglur og þekkir fjölda af leikmönn- um. Hann hefir lika áhuga á hockey og oft horfir hann á knattspyrnuleiki — ef hann fer þá ekki í golf. Hjónaskilnaður hefir aldrei komið fyrir i Fordfjölskyldunni, segir gam- all húsvinur, — og ég skal veðja um aS enginn þaðan hefir nokkurn tíma spurt sálsýkisfræðing ráSa. Svo að ég á bágt með að skilja allt þetta rugl um óhamingjusama auðkýfinga! Ungi Ford umgengst sjaldan hina forstjórana í Ford Motor Company. Vinir hans, sem hafa séð hann hvíla sig segja, aS þá sé hann annar maS- ur en i skrifstofunni. — Þar er hann kuldalegur og hlédrægur, og á kvöld- in þegar hann er kominn heim til sín lætur hann eins og órabelgur, segir einn vinur hans. í samkvæmi heima hjá honum urðu gestirnir hissa er þeir sáu á veggjunum skrípa- myndir af sjálfum sér. Henry II.

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.