Fálkinn


Fálkinn - 08.05.1959, Blaðsíða 9

Fálkinn - 08.05.1959, Blaðsíða 9
FÁLKINN að kveðja. Jan stóð í portinu og beið eftir mér, Hann sá undir eins, að ég hafði grátið, og tók undir handlegginn á mér og sagði: — Það er hörmung, að þetta skuli þurfa að vera svona, Erna. Hann þurfti ekki að spyrja hvers vegna ég hafði grátið, því að hann vissi það. — Já, víst er það leitt, sagði ég, — mamma fékk eitt kastið núna rétt einu sinni. Ég minntist á við hana, að okkur langaði til að fara að gifta okkur, og þá ætlaði hún að springa. Jan sagði ekkert um stund. Við æltuðumst ekkert sérstakt fyrir um kvöldið. — Ég var líka að tala við hana móður mína í kvöld, sagði hann svo —¦ um þig og mig. Mamma telur réttast, að leiðir okkar skilji. Úr því að fjölskyldan þín getur ekki þolað' mig, þá mundir þú ekki eiga sjö dagana sæla með mér, þó þér þýki vænt um mig, segir mamma. — Jan, sagði ég kvíðandi, — ætl- ar þú — getur þú — hugsað þér að skilja við mig? — Ég veit ekki hvað gera skal, sagði hann, — þú veizt, að ég elska þig, en þín vegna er kannske betra að við skiljum. — Nei, nei, Jan, sagði ég, — ég get ekki hugsað mér að eiga að lifa án þín. Engin manneskja í heimin- um getur neitað mér um að gift- ast þér. — Já — en, hlustaðu nú á, sagði hann, — ekkert af þínu fólki mundi koma í brúðkaupið okkar, ¦— móðir þín og faðir mundu aldrei koma að heimsækja okkur, þú mundir slitna úr öllum tengslum við allt þitt fólk, — geturðu hugsaS þér það, Erna,- — að hafa aðeins mig og ekkert ann- að? Heldur þú, að þú mundir ekki sakna fólksins þíns? — Ég elska þig, Jan, — þarf ég að segja meira? Við fórum heim til hans um kvöldið, — móðir hans og ég töluð- um út um málið. — Mig langar svo mikið til að þið verðið hamingju- söm, en ég er svo hrædd um að þú iðrist eftir þetta, Erna, ef þú giftist honum Jan. Ég varð ósátt við pabba og mömmu, já, við alla fjölskylduna, en ekkert gat stöðvað mig. Við gift- umst, og allt mitt fólk útskúfaði mér. Öll fjölskylda mín hafði dæmt fyrir fram, að hjónabandið færi illa. Ég fluttist heim til Jans og móður- hans, í önnur.hús var ekki að venda. Það var þröngt um okkur fyrstu fjóra mánuðina, því að við höfðum aðeins tvö herbergi, en þegar gamla frú Elíassen, sem við leigðum hjá, var flutt á elliheimilið, gat sonur hennar, sem átti húsið sjálfur, leigt okkur hin herbergin í húsinu. Og þá varð rúmt um okkur, því að nú höfðum við fimm herbergi. Jan gerði íbúðina í stand sjálfur, og við vorum afar ánægð. Við keyptum húsgögn gegn afborgun, og það varð svo vistlegt heima hjá okkur, að ég óskaði, að pabbi og mamma gætu séð það. Ég var alltaf að hringja heim til mömmu, og ég hringdi til pabba í skrifstofuna, en alltaf þegar ég bauð þeim að koma, afþökkuðu þau það. Við höfðum verið gift í tvö ár, þegar faðir Jans kom úr fangelsinu. Bæði Jan og tengdamóður minni var órótt þá. Þau voru svo hrædd um að hann mundi setjast upp hjá okk- ur. En ekkert varð úr því. Hann flæktist von bráðar í nýtt svikamál og var settur inn aftur, en dó skömmu síðar. Mér datt í hug, að þegar þessi svindlari væri dauður, mundi mamma fara að líta öðrum augum á málið, en ekki reyndist það svo. Og nú eignuðumst við dreng, sem mig langaði til að mamma og pabbi sæju. Ég hringdi til mömmu og spurði, hvort hún vildi ekki koma og skoða Jan-Peter litla. Og þá sagði hún: ¦— Ég kem ekki til þín, — þú getur komið með drenginn til okk- ar, en komdu ekki með Jan með þér. Hún særði mig enn á ný. Ég af- réð að fara ekki heim. Það var ó- þarfi af mömmu að segja þetta, sem hún sagði, því að mér hefði ekki dottið í hug að biðja Jan um að koma með mér. En maður ætti líklega ekki að vera dramblátur í þessari veröld. Alltaf getur það komið fyrir, sem lækkar á manni kúfinn. Við vorum svo heppin að fá keypt- an góðan, notaðan bíl gegn afborg- un. Jan þekkti svo marga í þeirri grein. Nú hafði hann fengið kaup- hækkun, og okkur leið vel í alla staði, að undanteknu þessu leiðinda ósamkomulagi við fjölskyldu mina. Það var gaman að geta ekið út í bíl á hverjum sunnudegi. Og nú kom dálítið fyrir, sem ég hugsa að lesandanum þyki athyglivert. Eitt kvöldið, — Jan- Peter var nýsofnaður og við tengda- móðir mín sátum í stofunni og lét- um fara vel um okkur ¦— var dyra- bjöllunni hringt. Jan-Peter var orð- inn fjögra ára, en hafði ekki séð afa sinn og ömmu ennþá. Það var mamma, sem ég hitti fyr- ir utan dyrnar. Hún var útgrátin og sagði: — Erna, ég verð að tala við þig, — það hefur nokkuð komið fyrir. Og svo fór hún að gráta aftur. Það eru ýmsar ástæður til þess að ég get ekki sagt frá öllu, sem þarna gerðist, en svo mikið verð ég þó að segja, að pabbi var orðinn sekur við lög og lögreglan hafði tek- ið hann í sína vörzlu, svo að mað- ur komist gætilega að orði. Þetta kom yfir mig eins og reiðarslag, — hverjum gat dottið í hug, að pabbi gerði sig sekan um þess háttar? Tengdamóðir mín hlustaði á allt, sem mamma sagði, og ég þóttist f ara nærri um hvað hún hugsaði. Hún hafði orðið fyrir þessu sama. Þetta var fyrsta skiptið, sem tengda- mamma sá mömmu. Hún hafði aldr- ei viljað koma til okkar, en nú var hún komin á örvæntingarstundu, nú var hún aum og bág og þurfti á mér að halda, og hryllti við öllu því, sem mundi standa í blöðunum næstu daga. Frá mínu sjónarmiði hafði mamma fengið refsingu. Hún hafði hrundið mér frá sér vegna þess að ég giftist manni, sem átti glæpa- mann fyrir föður, en svo kom það á daginn, að faðir minn var ekki stórum betri en tengdafaðir minn. Mér finnst rétt að segja frá þessu, því að þetta getur komið fyrir fleiri en mig, að lenda í sömu kvölinni, sem ég hafði verið í. Ég held, að drambið hefni sín alltaf. Ég hef aldrei iðrast eftir að ég giftist syni svikahrapps. Hjónaband okkar hef- ur alltaf verið hamingjusamt. Ég mundi ekki skrifa þetta, ef móðir mín væri enn á lífi. En ávirðing ^ír annáíum Aftaka Jóns biskups, Björns og Ara (Hér heldur áfram frásögn Biskupsannála Jóns Egilssonar úr síðasta blaði): Á föstudags morguninn að sólu uppkominni sóktu þeir Ara og leiddu hann norður yfir kirkju, og kvaddi hann alla og bað alla fyr- irgefningar, og mælti« til Jóns Halldórssonar — hann var stjúp- sonur Daða —: „Ekki þenkta eg, Jón, að þér munduð sitja yfir höfuð- sverði mínum", — því þeir voru lengi góðir vinir. Jón sagðist ekki vera þess sjálfráður. Hann bað Jón þá að höggva sig, og eiga þann bezta hlut er hann ætti; hinn svaraði: „Þó þú gefir mér alla þína aleigu, þá gjöri ég það ekki", — Ari sagði það ekki vera mann sem sig skyidi höggva, — og svo bauð hann . fleirum, en enginn vildi. Hann bað þá herra Martein, Daða og þennan Jón fyrirgefningar með þessum orðum: „gef mér til Mar- teinn, Daði"; — mörgum þótti það mikið, og hörmuðu þvílíkt, að slík- ur höfðingsmaður skyldi vera af tekinn, og vildu þar ekki við vera. Hann var leiddur norður yfir tún, á klettana upp yfir Þorláks-sæti; þeir höfðu fyrir höggstokkinn vindustokkinn frá kirkjunni, sem eitt og annað var með upp undið þá hún var í smíðum, og höfðu höggvið skarð í fyrir hökunni. Þeir vildu binda fyrir augun á honum, en hann vildi ekki og sagði hinn skyldi höggva hreinmannlega, og féll svo á kné og sagði: „In manus (tuas, domine, commendo spiritum meum), þ. e.: í þínar hendur, drott- inn, fel eg minn anda); hann lagði sig á stokkinn og setti hökuna í skarðið, og teygði svo allan háls- inn að sá til allra æða, sina og liða; með það hjó hinn, höfuðið fór strax af í einu, en i höfðinu, þar það lá, blakti tungan. Síðan var síra Björn sóktur; ekki er annars getið en hins sama, það hann var sorgandi og baðst lífs. föður míns hefur vafalaust valdið því, að hún veiktist og dó. Faðir minn er á elliheimili. Hann kalkað- ist snemma og man alls ekki núna, að hann hafi verið í fangelsi, og líklega er það gott. Tengdamóðir mín er í fullu fjöri, þó að hún sé komin fast að áttræðu, og býr hjá okkur. Börnin okkar f jög- ur elska ömmu síi. a, og það er ekki nema eðlilegt, því að hún lifir og hrærist fyrir þau, þau eru gimstein- arnir í tilveru hennar. Ég hugsa að fáar ömmur hafi lesið fleiri ævin- týri en hún fyrir bárnabörnin sin. Þeir höfðu þá fært stokkinn á með- an upp á þá klettana sem þar fyr- ir ofan eru upp með garðinum að götunni. Hryggilegt hafði verið til hans að sjá og heyra; en þá hann lagðist á stokkinn, þá hafði hann æ við kveðið, og sagt: „Æ og æ börnin mín, bæði ung og mörg"! — með það hjó hinn fjórum sinnum áður en af tók, því hann hafði kreppt hálsinn. -------Þar eptir sóktu þeir bisk- upinn og leiddu hann upp og buðu honum líf; en hann ansaði sömu og áður. Þeir höfðu þá flutt stokk- inn rétt að almenníngs-götunni, og leiddu biskupinn þángað, en Christ- ján, herra Marteinn og Daði stóðu á stórri þúfu fyrir norðan. (Þá seg- ist: hann hafi boðið Daða að leysa hann úr banninu, en Daði svaraði: „Þú sér ekki meira bann á mér en þér"). — Hann stefndi að stokkn- um hryggur, og gaf sig guði og sagði: „in manus" — hinn hjó iij sinnum áður en af tók höfuðið, af því höggið kom upp á herðarnar, og biskupinn af elli sinni var kom- inn saman í kuðung og höfuðið ná- lega fram úr bringunni. Þar lágu þeir allan daginn og fengu ekki kirkjuleg, en með tillögum góðra manna voru þeir heim fluttir og settir niður á kórbaki, og þar sáust merki til lengi, hvar þeir lágu. Þar er úti þeirra æfi og hérvist. — Þó aðrir þeir hafi öðru vísi, bæði fleira og meira heyrt um allt þetta áður-skrifað, eður með öðru móti, þá verð ég að skrifa svo sem mér hefir sagt verið. Svo riðu þeir burt Daði og Christ- ján; en sem hann kom til Bessa- staða, þá sendi hann til Garða eptir síra Einari, og sagði honum frá þessum tíðindum, en hann gaf honum það svar: Því hann hefði slíkt gjört? og hér mundi vont eptir koma; hann sagði: því hefði ollað herra Marteinn og hans ráðs- maður, og sagðist vita það, og það væri víst, að hann mundi þess gjalda áður en þessi vetur væri úti. — Merk: að þeir feðgar voru af teknir tveim nóttum fyrir allra- heilagramessu, sumir segja Simon- ismessu, anno 1550. — Ef ég hefði vitað, að þú varst svona dýr í rekstri, hefði ég aldrei gifst þér. — Og þá hefði pabbi heldur aldr- ei leyft mér að giftast þér. — Elskan mín, miðdegisverður- inn vra afbragð. Tókstu hann hjálp- arlaust út úr kæliskápnum?

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.