Fálkinn


Fálkinn - 04.04.1966, Blaðsíða 14

Fálkinn - 04.04.1966, Blaðsíða 14
barátta vislnd- anna vi5 hárleysið Rannsóknir hafa leitt ýmislegt í Ijós, sem vænlegt er til vinnings í þessari ctldagömlu baráttu. EFTIR F. WARSHOFSKY 14 FÁLKINN Svo ber til í viku hverri, að auglýsingastjóri nokkur í New York situr steinþegj- andi á stól sínum og lætur húðfræðing nema örlítinn topp af hári með húðinni af hnakka sér og festa hann með skurðaðgerð í stóran og áberandi skalla á hvirflin- um. Þetta er hálfgerð leið- indaathöfn, og þarna mun enginn hárvöxtur sjást um þriggja mánaða skeið. En manni þessum mistekst ald- rei. Og við lok þess tímabils, eftir að 150 örsmáir 'flipar hafa verið græddir á skall- ann, er hann þakinn allþéttu hári, sem upprunnið er á hans eigin höfði. Þetta hár er heilbrigt og heldur áfram að vaxa. Skammt er síðan svo var ástatt, að hver sá, er taldi sig geta sigrazt á hinu æva- forna vandamáli hárleysis- ins öðruvisi en meðhárkollu, myndi óðar haf a verið stimplaður sem ósvífinn skrumari. Nú er þó hins veg- ar svo komið, að „högg- græðslu"tæknin svonefnda, sem meðal annars var notuð til að hylja kollinn á fyrr- greindum auglýsingamanni hári á ný, hefur reynzt nota- drjúg. Hafa um tíu þúsundir málsmetandi manna auk nokkurra kvenna nú fengið hár, þar sem áður var skalli. Aðferð þessi er fundin upp af varaprófessor í húðfræði við handlæknadeild New York háskóla, Norman Or- entreich að nafni. Hún er ákaflega einföld og þarfnast einungis útvortis aðgerða. — Dr. Orentreich notar sér- stakt þar til gert áhald, sem er líkast nálum þeim, er hafðar eru til að taka efna- sýnishorn til smásjárrann- sókna. Fyrst losar hann og nemur brott örlítinn húð- flipa, svo sem 3 mm. í þver- mál, af skallanum. Því næst tekur hann með sama áhaldi jafnstóran flipa, vaxinnhári, annars staðar af höfðinu og leggur hann niður í sárið eftir hárlausu skinnpjötluna. Síðan er þrýst á flipann smá- stund, venjulegast með fingr- inum. Eftir nokkrar mín- útur hefur myndazt stork- inn blóðkökkur um sárið og heldur hann flipanum föst- um. Þar sem fliparnir eru svo smáir, að á hverjum vaxa aðeins 6—16 hár, þarf hvorki meira né minna en 300 og allt upp í 500 til þess að svo líti út, sem maðurinn hafi fengið fullan hárvöxt. „Við flytjum iðulega 25 flipa í hverri aðgerð," sagði dr. Robert A. Berger mér, en hann er húðfræðingur Sínaí- spítalans og samverkamaður dr. Orentreichs. Hver flipi verður þó að ná festingu, áð- ur en annar er græddur á við hlið hans, bætti dr. Berger við. Hámark þess, sem hægt er að framkvæma, má segja að séu 75 flipar á viku í þrem aðgerðum. Á manni með miðlungi stóran skalla, er þyrfti svo sem 150 húðflutninga, væri því hægt að Ijúka allri skurðlækn- ingunni á tæpum mánuði. Nú djarfar fyrir vonar- neista. Ætíð vekja þessar aðgerð- ir allmikla spennu og valda til skiptis von og kvíða hjá viðkomandi „sjúklingi".Flip- ar þessir eru áþekkastir grasþökum í kalskellu og liggja í laglegum röðum frá hársrótum þeim, sem fyrir eru og fram eftir höfðinu, mynda þannig nýjan hár- svörð. Eru þeir græddir þannig á, að hárið vex allt til sömu hliðar og er þannig auðvelt að kemba það yfir þau hárlausu bil, sem á milli verða. En skallinn er ekki úr sög- unni, þótt þessu marki sé náð, því blóðkekkir mynd- ast yfir græðistaðnum, og hin ágræddu hár losna og falla burtu. Þetta ástand fer illa í taugarnar á mörgum sjúklingnum. Jafnvel þótt hann hafi verið fyrir fram undir það búinn, liggur hon- um við að örvænta um ár- angur. Að tveim til þrem mánuðum liðnum vaknar vonin á ný, því nú taka önn- ur hár að skjóta upp kolli, eins að lit og allri gerð og þau, er flutt voru frá hin- um hærða hluta höfuðsins. Þótt ótrúlegt kunni að virðast, er þessi högg- græðsluaðferð ekki árangur markvissrar leitar eftir tækni til að sigrast á hár- losi. Öllu heldur má segja, að hún hafi átt upptök sín í tilraunum, sem dr. Orent- reich gerði árið 1956, í því skyni að sannprófa, hvort heilbrigt hörund héldi eðli sínu, ef það væri flutt til annars staðar, eða hvort það tæki þar á sig einkenni húð- aririnar umhverfis sig. Dr. Oréntreich ásetti sér að komast eftir, hversu sköll- ótt hörund brygðist við ná- býli hærðra smábletta, er í það væru græddir. Svarið við þeirri spurningu lækn- isins varð þétta: Græðling- arnirhéldu einkennum þeim, er þeir höfðu á sínum upp- haflega vaxtarstað. Þar með var að engu gerð bölsýni sú hin eilífa, er bundin hefur jafnan verið viðureigninni við karlaskallann. (En svo er hann nefndur vegna al- mennustu einkenna sinna bg útlits). Dr. Orentreich skýrði vís- indaakademíu New York borgar svo frá: „Á nokkrum sjúklingum voru hári vaxn- ir húðflipar græddir fastir við höfuðleður það, er óð- um var að breytast í skalla. Eigi að síður hélt nýr hár- vöxtur sem óðast áfram að koma í ljós úr flipunum, þótt hárlosið breikkaði í sífellu bilið milli meginhárs og hins grædda. Orentreich hafði fundið á- hrifaríka aðferð til að sigr- ast á algengum skalla með flutningi og græðslu á hár- flipum. Frá því árið 1958 höfðu hann og samverkamenn hans framkvæmt högggræðsluna á meira en þrem þúsundum sköllóttra manna með góð- um árangri. Á annað hundr- að viðurkenndra húðfræð- inga og skurðlækna í Banda- ríkjunum nota nú þessa tækni. Einn þessara manna er dr. James W. Burks, pró- fessor í skurðlækningum við Tulane læknaháskólann í New Orleans. Hann kallar tæknina „áhrifamestu að- ferð, sem ég hefi nokkru sinni notað við húðlækning- ar". Síðastliðin fimm miss- eri hefur dr. Burks fram- kvæmt högggræðslu á rúm- lega 500 manns. Einum á- nægjulegasta árangrinum náði hann á átta ára gamalli telpu, er misst hafði hárið að miklu leyti í eldsvoða. „Við höfum gert á henni 710 græðslur, og má nú heita, að hún hafi fengið fullkom- inn hárvöxt", segir hann. Tími og peningar. En högggræðslan er viss- um takmörkunum háð. Fyrst og fremst verður sjúklingur- inn að hafa einhvers staðar á höfðinu nægilegt hár til flutnings í þessu skyni, án þess að hinn upphaflegi hár- svörður verði áþekkastur rót- nagaðri fjallshlíð. Enn frem- ur ber þess að gæta, að hið ágrædda hár heldur áfram
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Fálkinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.