Tímarit iðnaðarmanna - 01.06.1956, Blaðsíða 1

Tímarit iðnaðarmanna - 01.06.1956, Blaðsíða 1
3. hefti 29. árg. 1956 GEFIÐ UT AF LANDSSAMBANDI IÐNAÐARMANNA Tðnnðurínn krefst jofnréttis Allt fram á hin allra síðustu ár hefir það álit almennt verið ríkj- andi, að aðalatvinnuvegir þjóðar- innar væru aðeins tveir, landbún- aður og sjávarútvegur. Þótt það álit manna ríkti töluvert lengur, en rétt- niætt var, þá var það að vísu lengi rétt, en vert er þó að gera sér þess ljósa grein, að töluverður iðnaður hefir verið stundaður hér allt frá landnámstíð. Að vísu er þar fyrst lengi að öllu, og síðar að miklu leyti, um Oieimilisiðnað að ræða, og einmitt þess vegna hefir iðnað- urinn staðið í skugga hinna atvinnu- veganna, en þá verður og að gæta þess, að heimilin voru, allt fram á þessa öld, svo miklu stærri, en nú er. Þau voru mörg hver stór framleiðslufyrirtæki á þeirra tima mælikvarða, höfðu mörgu starfs- fólki á að skipa og framleiddu landbúnaðarafurðir og iðnaðarvör- ur bæði tíl eigin nota og til sölu innan lands og utan. Það voru og einmitt iðnaðarvörur, sem voru fyrstu útflutningsvörur þjóðarinnar, hennar fyrsti gjaideyrir, og helzti gjaldmiðill um langt skeið, þar sem voru íslenzku vaðmálin. Mjög yiða i sögu þjóðarinnar fyrr og síðar, er getið um menn, er hafi verið ágætir hagleiksmenn á tré og málma, jafnvel svo að undrun sætir, og hafa þeir verið verðugir frum- herjar sumra þeirra iðngreina, sem hér eru hvað þróttmestar i dag. Þannig mun óhætt mega fullyrða, að þáttur iðnaðarins í þjóðarbúskap Islendinga hefir allt frá landnáms- tíð verið allverulegur, og mun meiri, en almennt hefir verið talið. Hefir það einkum skyggt á raun- verulega þýðingu hans fyrir þjóðar- búskapinn, hve hann hefir staðið i nánum tengsluni við landbúnað- inn sem heimilisiðnaður, og iðn- aðarvörurnar oft og einatt þá taldar landbúnaðarafurðir. Það er fyrst á þessari öld, að iðnaðurinn færist verulega í auk- ana sem sjálfstæður atvinnuvegur, og hefir hlutur hans í þjóðarbú- skapnum farið hraðvaxandi síðustu áratugina. Hefir iðnaðurinn og nú um langt skeið tekið við allri aukn- in-gu vinnuafls meðal þjóðarinnar, og hann er eini atvinnuvegurinn, sem er liklegur til þess að gera ])að áfram, eins og análin horfa við i dag. Það er fyrst á þessari öld, að að réttmætt varð að telja iðnaðinn einn af aðalatvinnuvegum þjóðar- innar, en bæði ráðamenn þjóðar- innar, og mikill hluti hennar, hafa ekki viðurkennt þá staðreynd í orði, fyrr en nú á allra síðustu árum. Bar þar einkum þrennt til, að sú viður- kenning loks fékkst. Hin fjölbreytta og glæsilega iðn- sýning 1952 opnaði mjög augu manna, iðnaðarskýrslurnar frá 1950 sömuleiðis, er sýndu með óhrekjandi tölum hve iðnaðarframleiðslan var orðin mikil, og tóku þær þó ekki yfir byggingaiðnaðinn, sem þó er stærsti þátturinn, og allsherjarmanntalið frá 1950 sannaði það, sem fáir hefðu áður trúað, að fleiri landsmenn hefðu þá framfæri sitt af iðnaði, en af landbúnaði og sjávarútvegi til samans. Varð þvi þá eigi lengur á móti mælt, að iðnaðurinn væri einn af aðalatvinnuvegum þjóðar- innar. En þótt þannig hafi ekki verið lengur hægt að synja iðnaðinum um þessa viðurkenningu i orði, þá vant- ar enn mikið á, að hún hafi verið veitt i verki. Sannast það bezt á því, að enn eru gerðar aðrar og strangari kröfur til iðnaðarins, en annarra atvinnuvega, og honum eru jafnframt sköpuð önnur og lakari skilyrði, til þess að fullnægja þeim kröfum. Skal nú gerð nokkur grein fyrir því, hversu hlutur iðnaðarins er þannig miklu lakari en annarra aðalatvinnuvega þjóðarinnar. Er þá jafnframt rétt að taka fram, til þess að koma i veg fyrir hugsanlegan misskilning, að í eftirfarandi saman- burði felst engin krafa um það, að landbúnaður eða sjávarútvegur verði sviptir þeim rétti, sem þessir at- vinnuvegir nú hafa, heidur einungis krafa um sama rétt iðnaðinum til handa. Eitt af því, sem við formælendur iðnaðarins fáum oft fyrst að heyra, cr við tölum fyrir framgangi hags- munamála hans, og það sem oftast klingir við, þegar rætt er almennt um iðnaðarmál, er það, að íslenzkur iðnaður verði að vera samkeppnis- fær, við erlendar iðnaðarvörur, til

x

Tímarit iðnaðarmanna

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit iðnaðarmanna
https://timarit.is/publication/365

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.