Tímarit iðnaðarmanna - 01.12.1978, Blaðsíða 6

Tímarit iðnaðarmanna - 01.12.1978, Blaðsíða 6
Hugleiðingar í tilefni nýrra hlutafélagalaga Sigmar Ármannsson, lögfræðingur L. i. Margir hafa haft á orði, að skriffinnskan, er at- vinnurekstri fylgdi, færi vaxandi með ári hverju. Atvinnurekendur væru neyddir með lagaboðum og fyrirmælum stjórnvalda að eyða tíma sínum í alls konar formsatriði, afskipti hins opinbera af innri málum fyrirtækja ykjust stöðugt. Hafi fyrir- tækin beinlínis orðið að auka mannafla sinn til þess eins að sinna þessu pappírsfargani. Ýmsir eru og þeirrar skoðunar, að ástandið eigi enn eftir að versna í þessum efnum, samþykki Alþingi frum- varp það, er lagt hefur verið fram um stað- greiðslukexfi skatta. Sem kunnugt er samþykkti Alþingi ný lög um hlutafélög á s.l. vori, þ. e. lög nr. 32/1978. Öðlast þau gildi 1. janúar 1980 að meginefni til. Sjálf- sagt hafa flestir verið sammála um það, að nauð- syn hafi borið til að setja ný hlutafélagslög, þar sem félagsform þetta hefur mikla þýðingu í ís- lenskum atvinnurekstri, en hlutfélög hérlendis eru fjölmörg. Flest þeirra eru hins vegar mjög lítil. Ófrávíkjanlegar kröfur, sem gerðar eru í nýju hlutafélögunum um stofnun hlutafélaga, stjórnun þeirra og rekstur almennt, eru bæði ítarlegar og strangar. Spurning er, hvort kröfurn- ar séu ekki óþarflega strangar, þegar um lítil £yr- irtæki er að ræða. Ekki er víst, að hagsmunum hins opinbera né öryggi viðskiptalífsins sé stefnt í hættu, þótt litlum hlutafélögum væri veitt meira svigrúm til að ráða eigin málum heldur en hin nýju lög gera ráð fyrir. I. Samnorrœn hlutafélagalöggjöf. íslensk og dönsk lög um hlutafélög. Hin nýju íslensku hlutafélög eiga sér nokkurn aðdraganda, en árið 1961 hófst að tilhlutan Norðurlandaráðs norræn samvinna til undirbún- ings samræmdri hlutafélagalöggjöf. Nefnd sú, sem um mál þettafjallaði.lauk störfum árið 1969. Höfðu þá verið samdar tillögur að hlutafélagalög- um fyrir öll Norðurlöndin, að undanskildu ís- landi. Árangur samstarfs þessa hefur verið að koma í ljós á síðustu árum. Þannig urðu Danir fyrstir til að setja sér ný hlutafélagalög, eftir að nefndarálitið lá fyrir. Var það árið 1973. Fylgja þau í meginatriðum samnorrænu tillögunum. Á hinum Norðurlöndunum hafa og verið samþykkt ný lög um hlutafélög. Hafa þau í mörgu byggt á norræna álitinu. Nokkurra frávika gætir þó í ýms- um greinum eftir löndum. Við samningu íslenska frumvarpsins til laga um hlutafélög voru samnorrænu tillögurnar hafðar að leiðarljósi, en einnig var tekið mið af dönsk- um tillögum og hltafélagalögum. Þá segir í at- hugasemdum, sem fylgdu íslenska frumvarpinu, að einnig hafi „verið reynt að líta til íslensks fjár- hagskerfis og þjóðfélagshátta". Lög og réttur Norðurlanda eru lík í mörgum og veigamiklum atriðum. Stafar þetta vafalaust a£ því, að réttarhugmyndir íbúa þessara landa eru áþekkar. Samning stórra og flókinna lagabálka er viðamikið verk, sem oft krefst mikils tíma og mannafla. Við setningu laga hafa íslendingar því oft reynt að hagnýta sér það starf, sem innt hefur verið af hendi vegna sambærilegrar lagasetningar hinna Norðurlandanna. Oftast hafa þó fyrirmynd- irnar verið sóttar í smiðju Dana, enda dregur ís- lensk löggjöf töluverðan dám af þeirri dönsku. Sögulegar skýringar á því eru alkunnar. í rétti sumra landa er gerður greinarmunur á hlutafé- lögum eftir stærð þeirra, og er þá einkum tekið mið af upphæð hlutafjárins og fjölda hluthafa. Ýmsar kröfur, sem gerðar eru til stærri hlutafélag- TIMARIT IBNAÐARMANNA

x

Tímarit iðnaðarmanna

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit iðnaðarmanna
https://timarit.is/publication/365

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.