Tímarit iðnaðarmanna - 01.12.1978, Blaðsíða 19

Tímarit iðnaðarmanna - 01.12.1978, Blaðsíða 19
hefur verið í nágrannalöndum okkar. 3. í þriðja lagi kemur til greina að fresta tollalækkunum um (óákveðinn) tíma, og/eða gxípa til annarra tímabund- inna aðgerða í þeirri von, að samkeppnislönd okkar hverfi aftur frá þessum sérstöku stuðningsaðgerðum og á með- an sé tíminn notaður til þess að ráða bót á þeim helstu göll- um, sem nú eru á aðstöðumál- um íslensks iðnaðar. Stjórn Landssambands iðnað- armanna er þeirrar skoðunar, að síðastnefnda leiðin sé sú sem velja skal, að undangengnu mati á þörf einstakra iðngreina fyrir framlengdu aðlögunartímabili. Ljóst er, að aðgerðarleysi mun leiða til þess að með niðurfell- ingu tolla gagnvart styrktum iðn- aði nágrannalanda okkar, munu á skömmum tíma höggvin stór skörð í íslenskan iðnað. Með þessari stefnu væri framtíð heilla iðngreina teflt í bráða hættu og jafnvel algert hrun. í annan stað verður að hafa í huga, að nú eru ekki nema 13 mánuðir eftir af umsömdum að- lögunartíma EFTA og EBE, þannig að litlar líkur eru á að unnt sé að stórbreyta aðstöðu- málum íslensks iðnaðar á svo skömmum tíma. Sá möguleiki að grípa til sams konar stuðn ingsaðgerða og gert hefur verið í nágrannalöndum okkar, er vissulega fyrir hendi og kann í fljótu bragði að virðast auðveld- ari en frestun tollalækkana, eða aðrar hömlur á innflutning. Það er einkum tvennt, sem að dómi stjórnarinnar mælir gegn því að þessi leið verði valin. Þyngst á metunum er sú staðreynd, að með slíkum aðgerðum er rekstr- argrundvöllurinn skekktur, bæði milli iðngreina og landshluta. Hættan er sú, að fyrirtækin verði háð þessum styrkjum og í stað þess að byggja upp samkeppnis- TÍMARIT IBNAÐARMANNA hæfa framleiðslu, verði þvert á móti aukin óarðbær framleiðsla, sem styrkja þarf í auknum mæli. Þá er þess einnig að gæta, að samanborið við nágrannalönd okkar, myndi íslenskur iðnaður í heild, að líkindum vera sam- bærilegur við þann „dreifbýlis- iðnað", sem þar er talinn þurfa sérstakra styrktaraðgerða við. Er að dómi stjórnarinnar vart hægt að hugsa sér að farið verði út í að styrkja íslenskan iðnað í heild á þennan hátt. Eftir stendur þá sá möguleiki að fresta umsömdum tollalækk- unum og bæta jafnframt úr aug- ljósustu vanköntum í aðstöðu- málum íslensks iðnaðar. Lögð skal áhersla á, að slík frestun er gagnslaus, eða a. m. k. gagnslítil, nema úrbætur á aðstöðumálum hér heima komi til, jafnframt því sem beðið er eftir að hætt verði dulbúnum niðurgreiðslum í samkeppnislöndum okkar. Reynslan hefur sýnt, að mjög er erfitt að bera saman starfsað- stöðu fyrirtækja og iðngreina frá einu landi til annars. Tilraunir í þá átt, að gera slíkan saman- burð fyrir iðnaðinn í heild eru enn ólíklegri til að gefa raun- hæfa mynd. Hins vegar er auð- velt að benda á ákveðin atriði í aðbúnaðarmálum íslensks iðnað- ar, sem eru lakari en hjá ná- grannalöndum okkar. Er verð- bólgan og fylgikvillar hennar þar að líkindum efst á blaði. Það, hversu seint hefur gengið að fá úrbætur á ýmsum sviðum að- stöðumála iðnaðarins, telja sam- tökin eina megin orsök þess, hversu illa umsaminn aðlögunar- tími að EFTA hefur nýst. En það væri of mikil einföldun á flóknu máli, að kenna tómlæti stjórnvalda um allan vandann. Iðnaðurinn sjálfur var á ýmsan hátt vanbúinn að takast á við þessa miklu breytingu. Iðngrein- arnar voru þá og eru misjafnlega á vegi staddar og sú breyting, sem fríverslunarsamningamir hafa haft á þær eru einnig mis- munandi miklir. Sem dæmi má nefna, að telja verður að auð- veldara sé að byggja upp og sér- hæfa framleiðslu í neysluvöru- iðnaði en fjárfestingariðnaði. Þessa hefur í engu gætt í opin- berum aðgerðum á aðlögunar- tímanum. Þvert á móti virðast t. d. tollalækkanir af aðföngum til þessara greina hafa komið mun seinna til framkvæmda. Það er þó ekki aðeins um það að ræða að iðngreinarnar séu misjafnlega á vegi staddar og að einstakir þættir aðstöðumála hér innanlands hafi þar misjafnlega mikil áhrif. Við þetta bætast svo stuðningsaðgerðir í samkeppnis- löndunum, sem eru eins og áður segir mismunandi eftir iðngrein- um og landshlutum. Stjórn Landssambands iðnað- armanna telur sér ofviða að mæla með ákveðnum aðgerðum fyrir iðnaðinn í heild, til mót- vægis þeim styrktaraðgerðum, sem nágrannalönd okkar hafa tekið upp. Að dómi stjórnarinn- ar ber að líta fyrst og fremst á þróun mála í einstökum iðn- greinum, þ. e. tölur um mark- aðshlutdeild og þróun innflutn- ings annars vegar og afkomu fyr- irtækja og mannaflatölur í við- komandi iðngreinum hins vegar. Á grundvelli þessara staðreynda verða stjórnvöld síðan að taka ákvörðun um, hvort aðgerða sé þörf í einstökum greinum, eins og fyrirheit voru gefin um á sín- um tíma við inngöngu í EFTA. Það eru að dómi stjórnarinn- ar ámælisverð vinnubrögð, þegar gengið er á gefin loforð og að- gerðarleysi réttlætt með skýrslu- gerð, þar sem allt kapp virðist lagt á að gera lítið úr þeim vanda sem fyrir hendi er. Dæmi um slíkt er að finna í skýrslu Þjóð- hagsstofnunai/: Hagur iðnaðar 1977, t. d. þar sem fjallað er um markaðshlutdeild og hráefna- tolla húsgagna- og innréttinga- iðnaðar ábls. 137 og 138. 15

x

Tímarit iðnaðarmanna

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit iðnaðarmanna
https://timarit.is/publication/365

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.