Vikan


Vikan - 08.01.1970, Blaðsíða 17

Vikan - 08.01.1970, Blaðsíða 17
JSTURLEIDINA ***** Þeir David Livingstone og Henry Morton Stanley eru síamstvíburar í sögunni; þegar annars er getið kemur manni ósjálfrátt hinn í hug. Báðir könnuðu þeir myrkvið Afríku og urðu þar brautryðjendur evrópskra áhrifa. í þessari grein er fjallað um könnuð sem leitaði á gerólíkar slóðir, fríherra Adolf Erik Nordenskiöld, sem fyrstur manna hafði það af að sigla með- fram ströndum Evrópu og Asíu út í Kyrrahaf. Þetta er hin svokallaða Norðausturleið, sem margan hafði heillað. I gamla daga, þegar Guði var betur treyst en nú er gert, voru menn sannfaerðir um að hann hefði, þegar hann skóp jörðina, séð fyrir tveimur siglingaleiðum frá Vestur- löndum til Austur-Asíu og Indía- landa: Norðvestur- og Norðaustur- leiðinni. Þar sem menn frá fornu fari höfðu spurnir af miklum auði og dýrindum austur frá, þá var lengi mikið reynt til að komast þessar leiðir, einkum þó hina fyrr- nefndu, og fóru margir djarfir sæ- farar illa út úr því. Englendingar urðu til að uppgötva þessa leið, sem nú er allt í einu komin á dagskrá aftur vegna olíufundarins í Alaska. En Nordenskiöld fann sem sagt Norðausturleiðina. Nordenskiöld er fæddur árið 1832 í Helsingfors. Hann var af tiginni ætt sænskri, sem sest hafði að í Finnlandi í lok seytjándu ald- ar. Faðir hans var velvirtur málm- fræðingur og sjálfur lagði sonur- inn þau vísindi fyrir sig í háskól- anum í Helsingfors. Hann gaf einn- ig út ritverk um efnafræði og dýra- fræði. En í Finnlandi dvaldi hann ekki langt frameftir aldri. Norden- skiöld virðist hafa verið dæmigerð- ur hásvíi af skárra taginu, stoltur af sjálfum sér og uppruna sínum og frábitinn öllu pukri og undirlægju- hætti. Þessir dagar voru að mörgu leyti erfiðir fyrir sænska þjóðarbrot- ið í Finnlandi. Finnland er land- fræðilegur og menningarlegur tengiliður Skandinavíu og Rússlands og sænski minnihlutinn er eitt af því sem gerir að verkum að tengslf landsins við Norðurlönd eru miklu nánari en við stóra b|örninn f austri. Þetta vissu Rússar og gerðu því flest, sem þeir þorðu til að þrengja að sænsku þjóðerni ' og sænskum menningaráhrifum í Finn- landi, meðan þeir réðu því landi. Til þessa fengu þeir hjálp frá finnsk- 2.tbi. viKAN 17

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.