Vikan


Vikan - 08.01.1970, Blaðsíða 24

Vikan - 08.01.1970, Blaðsíða 24
%úvi(P Stjórnmálabaráttan hefur löngum verið hörð og óvæg- in i Hafnarfirði eftir að kaupstaðurinn varð sérstakt kjördæmi 1931, og kemur Emil Jónsson við þá sögu öðrum fremur. Enginn af núlifandi flokksleiðtogum hérlendis man tímana tvenna eins og hann. Emil hefur unnið fræga sigra nær fjóra áratugi, en einnig farið hall- oka í margri sennu, en Em- il lætur hvorki höpp né slys á sig fá. Seigla hans telst ein- stök. Henni á hann einkum að þakka metorð og mann- virðingar. Skapgerð manns- ins og þrek í blíðu og stríðu er merkilegt rannsóknarefni. Ævi hans er jakobsglíma við örlögin. Þess vegna nýtur hann virðingar og viður- kenningar samherja og and- stæðinga, þó að skoðanir séu ærið skiptar um athafnir hans og lundarfar. Hann geldur þess lítt, hvað orr- ustuvöllurinn hefur iðulega reynzt honum sleipur undir fæti, en það er fátitt um ís- lenzka stjórnmálamenn þess- arar aldar Guðmundur Emil Jónsson er sunnlenzkrar ættar, en fæddist í Hafnarfirði 27. 24 VIKAN 2- «• # EFTIR LUPUS UUuJ október 1902, sonur Jóns Jónssonar múrara þar og konu hans, Sigurborgar Sig- urðardóttur. Voru þau hjón bæði kynjuð úr Árnesþingi, en fluttust til Hafnarfjarðar skömmu fyrir aldamót. Þótti Emil frábær námsgarpur strax i æsku. Hann lauk gagnfræðaprófi úr Flens- borgarskóla fjórtán vetra, en varð stúdent frá Menntaskól- anum í Reykjavik vorið 1919 sextán ára og yngstur Islend- •inga. Sigldi Emil að því búnu til Danmerkur, nam verk- fræði í Kaupmannahöfn, lauk prófi 1925 og starfaði síðan árlangt í Óðinsvéum á Fjóni, en hvarf svo heim og gerðist bæjarverkfræðingur í Hafnarfirði 1926. Skipaði hann sér í flokk jafnaðar- manna og þokaðist brátt i 'fylkingarbrjóst, varð bæjar- fulltrúi og bæjarstjóri 1930 og hafði framkvæmdarstjórn kaupstaðarins á hendi sjö ár á tímum kreppu og erfið- leika og gat sér mikinn orð- stír í þvi starfi, þó að hart væri deilt. Emil Jónsson valdist í embætti vitamála- stjóra 1937 og gegndi þvi allt til 1957 að ráðherratíð sinni undanskilinni. Þá var hann bankastjóri við Landsbanka íslands fram á haust 1958, en hefur haft fast aðsetur í stjórnarráðinu síðan. Emil var bæjarfulltrúi i Hafnar- firði óslitið 1930—1962 og öllum áhrifameiri um stjórn kaupstaðarins. Hafa honum verið falin margvísleg störf í ráðum og nefndum, og mun hann sér í lagi eiga drjúgan hlut að þróun iðnaðarins og sjávarútvegsins á landi hér. Hefur bólstaður hans jafnan verið í Hafnarfirði, þrátt fyr- ir umsvifin í höfuðborginni. Alþýðuflokkurinn fékk meirihluta i bæjarstjórn Hafnarfjarðar þegar 1926 og gat þvi sem bezt ætlazt til þess að vinna þingsætið, er kaupstaðurinn varð sérstakt kjördæmi. Persónufylgi Bjarna Snæbjörnssonar læknis réð þó úrslitum þar 1931 og aftur 1933. Emil Jónsson kom svo til sögunn- ar i baráttunni um þingsæt- ið 1934. Sigraði hann með yfirburðum Þorleif Jónsson framkvæmdastjóra, sem var miklu auðveldari keppinaut- ur en Bjarni læknir með sín- av vinsælu hendur, en hann gaf ekki kost á sér til fram- hoðs þessu sinni. Undu hafn- firzkir sjálfstæðismenn úr- slitunum illa, en töldu sig naumast eiga uppreisnar von, nema þeir nytu læknis- handanna mjúku, og tefldu Bjarna fram nauðugum vilj- ugum 1937. Munaði harla mjóu í þeirri orrahrið, en Bjarni læknir varð þingmað- ur Hafnfirðinga á ný með 61 afkvæði umfram Emil, sem slóst i fylgd með honum um salarkynni löggjafarsam- komunnar sem landskjörinn. Hins vegar átti Emil Jóns- son alls kostar við Þorleif Jónsson í báðum kosningun- um 1942 og enn 1946, enda þá orðinn ráðherra og áhrifa- mikill landsfaðir. Sjálfstæð- isf lokkurinn missti samt eng- an veginn móðinn, en fékk } Ingólf Flygenring forstjóra til framboðs 1949 í trausti þess, að persónulegar vin- sældir hans gerðu gæfumun- inn likt og á keppnisdögum Bjarna Snæbjörnssonar. Til- raunin mistókst, þvi að Em- il sigraði með 1106 atkvæð- um á móti 1002, en Hafnar- fjörður var aftur orðinn vafakjördæmi Ingólfur lagði svo til atlögu við Emil öðru sinni í kosningunum 1953, bar hærra hlut og fékk

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.