Vikan

Tölublað

Vikan - 14.10.1976, Blaðsíða 26

Vikan - 14.10.1976, Blaðsíða 26
« nokkurn hátt. I stað þess að vclta því fyrir sér í rðleghcitum, hvort sagan væri virkilega jafn slxm og af var látið, hvort ekki væri í rauninni allt í lagi með hana, þá fóru allir í hysteríu. Það var ekki fyrr en komið var inn i útvarpsráð, þegar tillaga um að hætta flutningi sögunnar í miðju kafi var felld, að votta tók fyrir heilhrigðri hugsun. Enda var það í tið vinstri útvarps- ráðs. Þú sagðir áðan að börn væru niðurlcegð bæði af foreldrum pg líka í skólunum. Er það álit þitt á íslensku skólakerfi? Ég hef svo rótgróna andúð á þessu skólakerfi okkar, að mér finnst að leggja ætti niður hefð- bundna kennslu í nokkur ár og nota húsnæðið til einhvers skemmtilegra og þroskavænlegra. Til dæmis mætti setja upp i skólahúsnæðinu einhvers konar hverfamiðstöðvar fyrir krakka, foreldra og kennara að hittast í og kynnast og læra að vinna saman eins og fólk. Þá fyrst, þegar búið væri að leggja niður þetta mannskemmandi kennslu- form, ættu krakkarnir erindi þang- að. Núna mega krakkarnir ekki vera í skólanum nema á vissum stöðum á vissum timum. Skólarnir eru alls ekki þeirra staður. Þeim liður fæstum vel þar. Það þarf að uppræta ákveðna ósiði I þessu blessaða þjóðfélagi okkar. Nú sem stendur er skólinn afskaplega lítils virði og oft miklu neikvæðari en hitt. Hann er ekki búinn til fyrir fólk, hvorki fyrir fullorðna né börn. Það hlýtur að vera geysilega erfitt að vera heiðar- leg manneskja og eiga að sinna kennarastarfi innan þessa kerfis. Ég hef sjálf rcynt það. Ég kcnndi einu sinni stuttan tima uppi i sveit. Ég var reyndar heppin, því að ég var nokkuð frjáls svona að vissu marki, cn ég var einmitt að velta því fyrir mér þá, að ég myndi aldrci með góðri samvisku geta stundað kennslu. Ég myndi skammast mín á hverjum degi fyrir að taka þátt í svindlinu. Ég hef enga trú á þvi sem á að vera niðurstaða skóla- starfsins I núvcrandi mynd. í skól- anum cr vcrið að drepa niður allt sem einhverju skiptir í manninum. Það er bara verið að múra fólk lifandi inni. Nú eru skóíarnir bara smcekkuð mynd af þjóðfélaginu og hugsun- arhættinum, sem þar viðgengst. Verður því ekki að breyta þjðð- félaginu fyrst og síðan skólunum? Það sem ég vil í raun og veru er bylting. Ég vil ekki bara breyt- ingu á skólakerfinu, heldur gagngera breytingu á öllu þjóðfél- aginu, byltingu! Ég veit, að það er 26 VIKAN 42. TBL. svotil útilokað að framkvæma rót- tækar breytingar á skólakerfinu, á meðan fólk heldur áfram að hugsa eins og það gerir, á meðan sömu öflin ráða hér lögum og lofum. Það eitt, að skólum sé lokað eða kirkjur brotnar niður breytir afar litlu. Það er það sem að baki liggur, hugarfarsbreytingin meðal fólksins, sem máli skiptir. En einhvers staðar verður að byrja. Flestum held ég, að sé augljós nauðsyn þess að gera gagngerar breytingar á ríkjandi þjóðfélags- skipulagi, en hitt eru menn stður en svo sammála um hvaða aðferð- um á að beita. Á að beita hinni hefðbundnu by/tingaraðferð, á að fara hina svokölluðu sósíaldemó- kratísku leið, eða á að fara þá leiðina að ala upp í landinu nýja kynslóð fólks, sem horfir gagnrýn- um augum á þjóðskipulagið og hefur ekki glatað þeirri skapandi hugsun, sem til þarf, eigi að koma fram breytingum? Þetta er nú reyndar alveg voða- lega kritísk spurning. Byltingin? Nú sitjum við uppi með þennan viðbjóðslega her og allt það herrans dót, sem honum fylgir. Við sitjum uppi með grímuklædda stjórnmála- menn, við sitjum uppi með mogga- landinu og makka við hann, liggja betlandi undir honum og láta hann sjúga úr scr hvern blóðdropa. Það eru ekkert annað en landráð. Við íslendingar erum helvítis rolur að hafa ekki notað þau tækifæri, sem gefist hafa til að losa okkur við herinn. Við höfum oft haft tæki- færi til þess, þótt þau hafi ekki öll samrýmst hinum klassísku leiðum diplómatíunnar. Ég er afskaplega mikið á móti því, að ekki sé hægt að gera nokkurn skapaðan hlut nema eftir þessum áður notuðu og viður- klíkuna, þctta heilsuspillandi pakk, sem sáir arfa, hvar sem það kemst að mcð krumluna, við sitjum uppi með örfáar hræður, idjóta, sem öllu ráða í skjóli peningavaldsins. Þeir klifa gjarnan á þvi, að Island sé sjálfstætt land, sem er auðvitað alger firra. Meðan við erum í sam- vinnu við erlendan her erum við sannarlega bundin á klafa. I dag er islenska þjóðin einna líkust hóru, sem selur sig fyrir slikk alfons- inum NATO. Það þyrmir stundum yfir mig, hversu ægilegri kreppu við erum í. Ég lít á það sem versta glæp, sem hægt er að gera nokkurri þjóð, að fá erlendan her til setu í kenndu leiðum. Reynslan sýnir, hvaða ráð cru úr leik. Gagnslaus. Fólk má ekki veigra sér við því að koma hreint fram og heiðarlega., þótt ihaldið og þessi rótgrónu öfl helli úr sér svivirðingunum og haldi því fram, að kommarnir kunni sko ckki að skammast sin. Hræðslan má aldrei skjóta rótum hjá fólki, sem vill breyta. Það má með miklum sanni segja, að ihaldsöflunum í þjóðfélaginu stafi engin ógn af fyrirbærum eins og Alþýðubanda- laginu, eða Hræðslubandalaginu eins og maður freistast til að kalla það. Það beitir einungis þessum hefðbundnu diplómatísku leiðum og eltir þarmcð skottið á aftur- haldinu. Og vinnur gegn alþýð- unni. Það fer aldrei vel. Þeir sem fylgja þessum hefðbundnu leiðum og ætla að fara að spila eftir sömu reglum og gilt hafa meðal borgara- stéttarinnar um aldaraðir, þeir verða aldrei annað en kratar. Ég bind hins vegar ákveðnar vonir við Kommúnistaflokkinn nýstofnaða, þótt það sé of snemmt að gera sér i hugarlund, hvernig úr rætist fyrir honum. Þetta cr nú eiginlega fremur persónulegt hjá mér, ég þekki töluvert af þessu fólki, cem starfar í Kommúnistaflokknum, og veit, að þessu fólki er treystandi til að berjast heiðarlegri baráttu. Þetta er duglegt fólk og vel að sér og vill leggja ýmislegt í sölurnar. Þar er stcttasamvinnan heldur ekki hugljúf vögguvisa eins og hjá finu herrunum í Alþýðubandalag- inu. Segjum sem svo, að Kommún- istaflokkurinn taki þá stefnu að bjóða fram á þing og þeim takist að koma manni eða mönnum í þingsali, heldur þú, að það beri einhvern árangur? Er ekki út í bláinn að gerast samábyrgur kerf- inu, sem fyrir er, í þeim tilgangi að knýjafram einhverjar umbætur á því? Það er spurningin, hvaða leið á að fara, ef maður er búinn að gefa skít í kerfið, sem fyrir er, og vill hvergi nálægt því koma. Ég hef enga trú á Alþingi, hvorki mcð eða án fulltrúa frá Kommúnista- flokknum, þar er allt of mikið af fíflum fyrir. En það verður að berjast á öllum vígstöðum, bæði utan frá og innan, eins og Lenin sagði, að notfæra sér þær ,,stofn- anir" sem fyrir eru í þjóðfélaginu, til þess að koma á byltingarhæfu ástandi. Mér dettur ekki í hug að halda, að hægt sé að bylta neinu hér eins og ástandið er I dag. Til þess að hægt sé að bylta verður meiri- hluti þjóðarinnar að standa að baki byltingunni, vera búinn að gefa frá sér alla von um endurbætur á kapítalíska kerfinu og vilja byrja upp á nýtt í sósíalisma. En til þess að svo megi verða neyðumst við til að notfæra okkur þau tæki, sem fyrirfinnast innan kerfisins. Ein- hvern veginn verðum við að ná til manna. Við vitum, að islenska þjóðin er ekki beinlinis byltingar- sinnuð í augnablikinu. Eitt vitum við þó, en það er að mikill meirihluti manna er hund- óánægur með ýmislegt, svo sem dýrtíð, dómsmál og hvað eina. Gallinn er bara sá, að menn þora ekki að afsala sér því öryggi, sem kúgarinn veitir. Það er miklu erfið- ara að vera frjáls heldur en bund- inn. Fleiri vandamál að takast á við, og maður verður að horfast í augu

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.