Vikan


Vikan - 28.01.1988, Blaðsíða 19

Vikan - 28.01.1988, Blaðsíða 19
ppátæki andskotans um enga almenna grunnkaups- hækkun heldur hækkun lægstu launa. Engu að síður byrjuðu ýmsir helstu atvinnurekendur sem eru máttarstólpar Vinnu- veitendasambandsins að stór yflrborga allskonar tæknimenn, sérstaklega ílínka skrifstofu- menn og síðar hefur þetta orðið í byggingariðnaði og nú heitir þetta ekki lengur yfirborganir. Nú heitir þetta á fínu máli launa- skrið. En þetta launaskrið nær minnst til þeirra sem lægst hafa launin. Ef að þessi verðbólga er að ógna þjóðfélaginu þá hefur aldrei verið betri afkoma at- vinnulega og fjárhagslega hvað atvinnulífið snertir. Það hefur aldrei verið meiri afli né hærra verð. Engu að síður þó að laun hins almenna verkafólks hafi staðið í stað þá hefur þessi verð- bólga vaðið áfram. Þeir ættu að fara sér gætilega í siðferðis- predikunum þessir kappar. Ef litið er hér til forstjóra stærstu fyrirtækjanna þá hafa þeir yfir 300 þúsund á mánuði. Launabil- ið í landinu á þessu góðæri hef- ur aldrei verið meira. Það er það sem gerir að kaupmáttur er nokkuð mikill og það er langur vinnutími og það sem hefur ver- ið að ske á svona 20 árum að þá hafa konurnar verið að fara út á vinnumarkaðinn, því að það er alveg vonlaust fyrir einn mann að framfleyta fjölskyldu á al- mennum launum. Konurnar verða að vinna úti líka. Ég man eftir því þegar ég var á barneignaaldri þá vann konan mín alltaf úti. Þá var verið að spyrja hvort við værum að skilja því hún ynni alltaf úti. Nú er þetta þannig að ef konan vinnur ekki út þá er veik. Þannig er að það eru tveir í framfærslu fyrir hvert heimili. Nú hinu er ekki að leyna að allt hefur gjörbreyst þannig að bílaeign er almenn og húsakostnaður er miklu betri og fólk hefur bundið sér ákaflega þunga fjárhagslega bagga. Ég get ekki verið neinn siðferði- spredikari þar um. Fólk leggur í íbúðakaup og fer í sólarlanda- ferð. Mikil ósköp vinnur þetta fólk. Og fólk kaupir sér húsgöng og heimilistæki og lifir almennt á öllu útopnuðu. Það má ekkert bregðast og fólk óttast að fara út í verkföll. En það er annar alvarlegur hlutur að ske í þjóðfélaginu og þar á messa Hermanns heldur betur við. Það eru þessar sérmenntuðu og sérhæfðu stéttir, þær eru sterkar hreyfingar. Maður kallar þetta stundum kaupkröfu- klúbba. Þeir bara hækka sínar gjaldskrár hvort sem það eru tannlæknar, arkitektar eða lög- fræðingar. Þetta er alveg eftir- litslaust. En hins vegar þá skyldi verkafólk líta í eigin barm, það skyldi mæta betur á félagsfund- um þegar verið er að taka stórar ákvarðanir. Hvort skyldu mæta betur á fundum flugstjórar eða fiskvinnslukonur? Launamis- munur er þarna gífurlegur. Því miður er það að gerast í dag að þessir sérfræðingaklúbbar eru orðnir helmingi illvígari og harðsnúnari heldur en þetta al- menna verkafólk og þeir eru alltaf að nefna þjóðarhag. Og þegar það er 80—90% mæting hjá flugmönnum mætir varla nema 10% hjá fiskvinnslufólki. Ég nefni þetta bara sem dæmi. Ég held að með þetta almenna verkafólk og það gildir líka um forystumennina að þegar blásið er til sóknar og áhrifa í þjóðfé- laginu, þá er þessi stéttaskipt- ing sem er sögð minni hér en erlendis, meira og minna lygi. En samskiptin eru meiri og skyldleikinn er meiri og menn talast við. En launa- mismunurinn er að aukast og þetta fólk, þetta almenna verka- fólk, ef það fer ekki að sækja verulega kröftuglega fram þá fáum við aukna stéttaskiptingu og alveg gífurlega aukið launa- bil. Og það er í fullu gildi hjá Hermanni að fólk þarf að sam- einast betur og verkalýðsforyst- an þarf að líta í eigin barm og skoða hvort það þarf ekki að herða eigin baráttu. Fólk þarf að bæta sína fundarsókn og sam- eina kraftana. Það er rétt að það er að slakna á þunga verkalýðs- félaganna. Fólk þarf að gefa sér tíma til að mæta á fundum. Þeir eru auglýstir með góðum fyrir- vara. Ljót f ramtíðarsýn Framtíðarsýnin er ákaflega ljót. Hún er sú að það er verið að traðka hinn almenna verka- mann og verkakonu undir í þjóðfélaginu. Þegar til dæmis síðast var samið um hækkun á allra lægstu laun, og þar í liggur ákveðinn hlutur, þá eru aðrir ofar sem ekki sætta sig við þetta. Prósentan skal gilda og það er það sem þeir hafa náð á siðasta ári. Lifandi ósköp hefur Vinnu- veitendasambandið og ríkis- stjórnin verið slöpp í þessu. Þeir hafa vaðið í þessu, fjárfest í flug- stöð upp á yfir 3 milljarða og byggt verslunarhúsnæði fyrir aðra 3 milljarða og allt í einu kom hér upp stærsta hótel landsins og það eru að skapast viss hverfi. Það skuggalegasta er að þetta unga verkafólk er ákaflega illa sett. Það er nú svo að fólk vill ekki láta börnin sín skerast úr í skólanum. En þarna er mikill munur hjá fólki til dæmis þeim sem eiga skuldlausa íbúð og þeim sem eru með drápsklyfjar á bakinu. Þetta er alveg hræðilegt og þarna þurfa að verða einhverjar félagslegar lausnir. Ég spái því að ef ekki verður gripið kröftug- lega í taumana þá bíður okkar ennþá meiri stéttaskipting. Þetta verða bara veikar vættir sem eru að tala um lægstu laun. þeir sem mest tala um lægstu launin á hátíðisdögum þeir eru heilastir. Það er alveg ljóst. Óli er áhlaupamaður — í Þjóðviljanum fyrir nokkru fenguð þið tilboð frá Óla Kr. Sig- urðssyni forstjóra og eiganda Olís um liðsstyrk. Ég held hann hafi bara viljað taka að sér verkalýðshreyfinguna? — Þetta er nú svona með for- stjóra Olís og eiganda. Þetta er nú svona nýríkur maður og fyrir eitthvert sundurlyndi og slæm- an rekstur þá riðar þetta olíufé- lag. Þá kaupir Óli þetta fyrirtæki. Það ganga tröllasögur um hvernig hann hafi keypt það. Sumir segja að hann hafi gefið út ávísun um helgi og hafi svo látið fjármálastjórann leggja inn á reikninginn á mánudagsmorgni. En þetta er ólík týpa. Maðurinn er frískur og hress og hann hef- ur góða og skemmtilega um- gengni við sitt verkafólk. Hann segist ætla að reka fyrirtækið eins og Héðinn Valdimarsson gerði. Eg gerði honum einhvern tíma boð og sagðist vonast til að hann tæki sig ekki sem Héðinn Valdimarsson endurborinn. Nú þetta eru kannski gamanmál en hann kann að ýmsu leyti illa við sig inn í lokaðri skrifstofu og vill vasast í öllu. En hann er í voða- lega harðri baráttu bæði við hin olíufélögin sem sameinast á móti honum og einnig við bank- ana. Þetta er eins og að brjótast upp að altarinu. Ég tek nú þetta tilboð ekki alltof hátíðlega. að vísu segist hann vilja ganga í fé- lagið. Hann hefur sést í bensin- afgreiðslu og við að keyra olíu- bíl. Mér finnst þetta hressilegar tilbreytingar í önn hversdagsins. En við getum ekki tekið hann inn, hann á yfir 95% í stóru at- vinnufyrirtæki en ég er ekki frá því að það gæti verið liðsauki að honum. Þetta er áhlaupamaður. Jón Kr. Gunnarsson. VIKAN 19
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.