Vörður


Vörður - 13.03.1926, Blaðsíða 4

Vörður - 13.03.1926, Blaðsíða 4
V O R Ð U R Alþingi. Eællsklp. Landbúnaðarnefnd flytur svo- bljóðandi frv.: »1. gr. Þegar h.f. Eimskipa- Ij'lag Islands iætur byggja nýtt millilandaskip, er rikisstjórninni heimilt að veita til þess styrk úr rikissjóði, alt að 350000 kr., gegn því, að skipið bafi full- kominn kæliútbúnað, 2 milli- þilför og að efsta þilfar, efra milliþilfar, skipshliðar og þver- veggir milli lestarúma sje ein- aagrað fyrir kæliflutning. 2. gr. Ríkisstjórninni er heim- ilt að ábyrgjast fyrir hönd ríkis- sjóðs það eða þau lán, sem fje- /ugið þarf til skipsbyggingar þessarar, enda sje skipið að veði gagnvart lánveitanda eða ríkissjóði. 3. gr. Eimskipafjelaginu er óheimiit að selja skipið, nema með samþykki ríkisstjórnarinn- ;<r, og ef skipið strandar, er fjelaginu skylt, annaðhvort að láta smiða nýtt skip af sömu gerð, eða endurgreiða rikissjóði framlag hans. 4. gr. Lög þessi öðlast þegar gildi«. Frv. fylgir svohljóðandi grein- argerð. »Landbúnaðarnefndin flytur mál þelía eftir beiðni atvinnu- tnálaráðherra, og fylgdi því þessi greinargerö: Hinn 28. sept. f. á. reit at- vinnumálaráðuneytið Eimskipa- fjelagi fslands svohljóðandi brjef: »Með því að komið mun hafa til orða, að Eimskipafjelag íslands bæti við skipi, aðallega til flutn- inga, áður langt um liður, og með því að mjög hefir verið um það rætt, að útvega þurfi kæliskip með sjerstöku tilliti til útflutnings á kjöti, vill ráðu- neytið hjer með leyfa sjer að spyrjast fyrir um það hjá stjórn Eimskipafjelagsins, hvort hún fyrir sitt leyti mundi ekki geta fallist á, að skip það, er aukið væri við núverandi skipa- stól, yrði kæliskip, gegn því, að ríkissjóður legði fram til skipa- kaupanna það. íje, sem samn- ingar tækjust um, þannig að skipið yrði eign og þá að sjálf- sögðu undir stjórn fjelagsins, enda sæi það um útvegun þess og smiði að öllu leyti. Hversu mikið ríkissjóður mundi leggja fram, verður ekki sagt um, enda þarf til þess samþykki Alþingis, en ef um hentngt og vel útbúið skip væri að ræða, þykir ráðuneytinu líklegt, að Alþingi mundi taka vel í málið. Svar við þessu væri æskilegt að fá við fyrstu hentugleika. Magnús Guðmundsson. Oddur Hermannsson«. Til svars þessu brjefi hefir atvinnumálaráðaneytinu borist svobljóðandi brjef, dags. 24. febr. þ. á.: »Út af brjefi hins háa ráðu- neytis, dags. 28. sept. f. á., við- víkjandi nýju skipi með kæli- útbúnaði, skal stjórn h.f. Eim- skipafjelags íslands leyfa sjer að tjá ráðuneytinu það, sem bjer segir: Stjórnin hefir íhugað rækilega möguleikana á þvi að afla sliks skips, Ieitað tilboða í útlöndum o. s. frv. íleík stjórnin að lokn- um þeim íhugunum og rann- sóknum ákveðið að svara fyrir- spurn . ráðuneytisins á þessa leið: Fjelagið er fúst til að láta byggja nýtt kæliskip, með skips- skrokk og vjel eins og á Goða- fossi, með rúmi fyrir 20 farþega á 1. og 20 á 2. farrými, tveim milliþiltörum, og sje efsta þil- far, efra milliþilfar, skipshliðar og þverveggir milli lestarúma einangrað fyrir kæliflutning. Á- ætlað er að slíkt skip kosti um 1050 þús. danskar kr. (ca. 1260 þús. ísl. kr.). Þau skilyrði eru sett, að ríkissjóður leggi fram til skipasmíðarinnar 350 þús. kr. án kröfu til endurgjalds eða eignarhluta í skipinu og láni fjelaginu 600 þús. kr., er það þarf að fá til viðbótar láni á 1. veðrjetti í skipinu, eða á- byrgist slíkt lán, ef fáanlegt er annarsstaðar. Umræddar 350 þús. kr. (tillagið) samsvarar verði sjálfs kæliútbúnaðarins og þess hlnta af skipsverðinu sjálfu, er samsvarar lestarrúmi því, er fer forgörðum vegna kæliútbúnaðarins. Við ákvörðun þessarar upphæðar gekk fjelags- stjórnin út frá því, að sjálfnr kæliútbunaðurinn kosti um 125 þiís. d. kr. Stjórnin er fús á að gefa ráðuneytinu eða þingnefnd þær frekari upplýsíngar í málinu, sem hún getur, sýna uppdrætti o. s. frv., ef óskað verður. Virðingarfylst. H. f. Eimskipafjelags íslands. Sveinn Björnsson, formaður. H. Benediktsson. Eggert Claessen. Jón Árnason. Brief þessi sýna svo glögt, hvernig málið liggur fyrir, að naumast virðist þörf að skýra það nánar. Þess má þó geta,að Goðafoss hefir reynst eitthvert besta skipið, sem hefir verið í siglingum hjer við land, og má því telja æskilegt að fá annað skip af sömu gerð. Rjett er að geta þess, að þetta skip mundi verða mjöghentugtfjárflutninga- skip. Skipasmíðastöðin mun þurfa um 8 mánuði til að smíðaslíkt skip sem þetta, og virðist rjett- ast að hefja byggingu þess sem fyrst og ekki síðar en svo, að það yrði tekið til nolkunar haustið 1927. Nánari skýringar munu koma fram i meðferð málsins á þinginu«. Verðtollur. Stjórnin flytur frv. ura verð- toll. Fer það fram á framleng- ing nugildandi laga, sem ann- ars falla úr gildi í lok þessa árs. Jafnframt er sú breyting gerð, aðtollurinn lækkarnokkuð nm- fram þá lækkun, sem gekk í gildi 1. þ. m. Tollílokkarnir verða nú tveir, greiðist 20% af verði þeirra vara, sem í fyrra flokknum eru, en 12V2o/o af síð- ara flokknum. Tekjur af verð- tolli á árinu 1927 eru áætlaðar 850 þús, kr. Flóaáveitan. Stjórnin flytur frv. um breyt- ingu á lögunum um Flóaáveit- una, og hljóðar 1. gr. þess svo: »Landsstjórninni heimilast að láta gera þau mannvirki á Flóa- áveitusvæðinu, auk skurða og garða, sem nauðsynleg verða að teljast, til þess að áveitan komi að fullum notum, og greiðist kostnaður af framkvæmdum þessum á þann hátt, sem um semst milli landstjórnarinnar og íbúa áveitusvæðisins, enda nemi tillag ríkissjóðs til vegagerða aldrei meiru en helmingi kostn- aðar, og ekki yfir ]U kostnaðar til annara framkvænida«. Frv. hefir verið afgreitt frá Nd. og liggur nú fyrir Ed. Ný bankavaxtabrjef. Stjórnin flytur frv. um heim- ild fyrir veðdeild Landsbank- ans til að gefa út ný banka- vaxtabrjef, að mestu samhljóða frumv. þessa efnis, sem banka- málanefndin hafði samið samkvæmt tilætlun siðasta þings. 1. gr. frv. hljóðar svo: »Veðdeild Landsbankans skal vera heimilt að gefa út banka- vaxtabrjef, alt að 10 miljónum króna. Vaxtabrjefunum má skifta í flokka, og nefnist sá þeirra, er fyrst kemur til framkvæmda, 5. flokkur veðdeildarinnar og hinir í áframhaldandi töluröð þar á eftir. Fjármálaráðherra ákveður hvenær hverjum flokki skuli vera lokið.erstjórnLands- bankans hefir gert tillögur um það. Fyrstu fjögur árin, eftir að 5. flokkur er settur á stofn, veitist tillag til þessara veðdeiid- arflokka úr ríkissjóði, 8000 kr. á ári«, Utsvör. Stjórnin flytur allmikinnlaga- bálk um útsvör. Höfuðbreyting frv. frá núgildandi lögum er sú, að útsvör verða lögð á menn eingöngu þar sem þeir eru heim- ilisfastir, en hafi gjaldþegn haft atvinnu eða rekiö atvinnu ann- arsstaðar, þá skal útsvarinu síð- an skift milli hlutaðeigandi sveita eða bæja. Yeitingasala og gistihúshald. Stjórnin flytur frv. um veit- ingasölu og gistihúshald. Höfuð- nýmæii frv. er það, að leyfi lög- reglustjóra þarf til þess að mega gera sjer gistihúshald eða veit- ingar að atvinnu. Fyrir leyfi til gistihúshalds greiðist í rikissjóð 200 kr., fyrir leyfi til veitinga alment 150 kr. og fyrir leyfi til tækifærisveitinga skal greiða i sveitarsjóð eða bæjar frá kr. 5—50 eftir ákvörðún. Happdrætti. Áður hefir verið frá því skýrt að þeir Jörundur Brynjólfsson og Pjetur Ollesen flytji frv. um að ráðuneytinn veitist heimild til að veita bræðrunum Sturlu Jónssyni og Friðriki Jónssyni einkaleyfi til stofnunar íslensks happdrættis, með ýmsum skil- yrðum sem greind eru í frv. Fylgir frv. svohljóðandi greinar- gerð: »Á Alþingi 1924 var borið fram frv. í Nd. um stofnun ís- lensks happdrættis, að miklu leyti samhljóða þessu frv. Málið kom mjög seint fram á þinginu og varð því ekki útrætt. Þetta frv. er þó frábrugðið hinu fyrra frv. að því leyti, að tekjuvon landsins samkvæmt þessu frv. er mun meiri, eða sem nemur 200 þús. kr. á ári. Ef vel gengur með sölu happ- drættismiðanna, ætfu beinar tekjur landsins af happdrættinu að geta numið um 800 þús. kr. á ári. Auk þess hefði landið miklar tekjur af slarfsemi happ- drættisins, fyrir frímerkjasölu, símanot o. fl. Myndi mikið fje koma landinu til tekna á þann hátt. Á það má og benda, að er- lend »lotterí« selja nú hjer á landi afarmikið af seðlnm sín- um, og þeir fjármunir, er fara úr landi á þennan hátt, skifta lugum eða jafnvel hundrnðum þúsunda kr. árlega, og af því fje hlotnast landinu engar tekj- ur, en tvimælalaust myndi stofnun slíks happdrættis, sem hjer um ræðir, reynast örugg- asta leiðin til að koma í veg fyrir sölu erlendra »lotterí«- seðla bjer á Iandi. Tekjum þeim, sem landinu áskotnast fyrir starfsemi þessa happdrættis, álítum við best og hagkvæmast varið á þann hátt að láta þær renna til ræktunar- sjóðsins og landhelgissjoðsins. En hlutverk þessara sjóða er að stuðla að eflingu og þró- un höðuðatvinnuvega landsins, hvers á sínu sviði. Og því fær- ari verða þeir til að inna af hendi þetta mikilsverða hlut- verk, sem þeim er veittur meiri fjárhagslegur stuðningur«. Byggingar- og landnáros- sjóðnr. • Jónas /rá Hriflu flytur frumv. um gródaskatt og annað frumv. um byggingar- og landnámssjóð. 1. gr. frv. um gróðaskatt hljóð- ar svo : »AUir gjaldþegnar á ís- landi, sem skyldir eru sam- kvæmt Jögum að greiða til landssjóðs tekju- og eignaskalt, skulu þar að auki greiða sjer- stakan gróðaskatt, ef skattskyld- ar tekjur eru 15 þus. kr. eða meira eitthvert ár, eða skatt- skyldar eignir 50 þus. ki. eða meira. Gróðaskalturinn miðast við alla upphæðina«. í 3. gr. frv. er ákveðið hvern- ig gróðaskatturinn sknli reikn- aður út. Af tekjum frá 15—20 þús. kr. greiðist 25 kr. afhverju þúsundi, af tekjum frá 20—30 þús. 50 kr. af þús., af tekjum frá 30—40 þúsund 75 kr. af þúsundi, af tekjum frá 40—50 þús. 100 kr. af þús. o. s. frv. — skatturinn af þúsundi hækk- ar því meiri sem tekjurnar verða og er ákveðinn 200 kr. af þús. af 80 þús. kr. tekjum eða meiru. Af skuldlausri eign, sem er 50 þús. kr. virði eða roeira, greiðist í gróðaskatt 15 kr. af þús. í 4. gr. fi v. er svo fyrir mælt: »Jafnóðum oggróðaskattur greið- ist lil innheirotumanna ríkis- sjóðs, skulu þeir endurgreiða skattinn til Landsbanka íslands. Stjórn Búnaðarfjelags íslands ráðstafar gróðaskaltinum árlega eftir þvi, sem fyrir er mælt í Iögum um byggiugar- og land- námssjóð og reglugerð hans«. Þá er frv. um byggingar- og landaámssjóð. 1. gr. hljóðarsvo: »Stofna skal sjóð, er heitir bygg- ingar- og landnámssjóður. Verk- svið hans er að gera efnalitl- um bændum og grasbýlamönn- um við kanptún fært að endur- byggja öæí sína eða reisa ný- býli, með skiftingu jarða við erfð eða öðruvísi, þar sem hent- ug ræktunarskilyrði eru. Stjórn Arsfundur í Berklararnarfjelagi íslauds verður haldinn i kaupþingssaln- um í húsi Eimskipafjelags ís- lands í Reykjavík laugardagínn 15. maí næstkomandi Dagskrá samkvæmt 14. gr_ fjelagslaganna en auk þess mun verða lögð fyrir fundinn tillaga um að slíta fjelaginu og um. ráðstöfun vegna þess. Reykjavík 4. mars 1926. Stjórnin. Starf nautpeninggræktarráðanants Bnnaðarfjelags íslands er laust til umsóknar. Byijunar- laun 3000 kr. á ári, ank dýr- tíðaruppbótar, sem er sú sama og annara staifsmanna ríkisins. Launin hækka á þriggja ára fresti um 300, 300 og 400 kr„ upp í 4000 kr. Umsóknarfrestur til 1. júní n. k. Búnaðarf/elag íslands. Síðastliðið haust var mjer dregið hvítt hrútlamb, með mínu marki, sem er: sneiðrifað framan h.,gagn- bitað vínstrs. Lamb petta á jegekki. Rjettur eigandi getur vitjað and- virðis fyrir Iamb petta hjá undir- rituðum. Hróarsholti 31. jan. 1926. Helgi S. Thorarensen. Búnaðarfjelags fslands annast bókhald og gjaldkerastörf fyrir hann, þar til öðruvísi er ákveð- ið«. I 2. gr. frv. er ákveðið að starfi sjóðsins skuli vera þann- ig háttað, »að hann ábyrgist aö greiða alla eða nokkurn hluta af vöxtum tiltekinna lána. er varið hefir verið eftir fyrirmæl- um þessara laga lil endurbygg- inga á sveitabæjum eða til land- náms«. Lánin má taka hvar sem er, en þan verða að vera veitt til 25 ára að minsta kosti og enn fleiri skilyrði eru sett fyrir því, að sjóðuriun megi veita þessi hlunnindi í vaxta- greiðslum. Allar tekjur af gtóðaskalti renna í byggingar- og land- námssjóð. Páll IsólfssonogTelmanyhjeldu kirkjuhljómleika í Holmens- kirkju í Khöfn fyrir nokkrum dögum. Símað er að blöðin tali mjög lofsamlega um báða lista- mennina. Dánarfregnir. Skoska skáldkon- an Disney Leith ljest 19. f. ra. á eynni Wight. Hún var víð- kunn hjer á íslandi, hafði ferð- ast hjer í fjölmörg sumur og bar hlýjan hug til lands og þjóð- ar. — Poroaldur Arason bóndi og póslafgreiðslumaður á Víði- mýri í Skagafirði er nýlátinn, 75 ára að aldri. Vjelbátur ferst. Talið er víst að vjelbáturinn »Eir« frá fsa- firði, eign Jóhanns Þorsteinsson- ar, hafi farist um siðustu helgi. Hefir ekki til hans spurst síðan á laugardag, en á sunnudag gerði stórviðri og er talið að hann hafi í því farist. Hefur »Þór« leitað bátsins árangurs- laust. 12 menn voru á honum, flestir þeirra kvæntir. Prentsmiðjan Gutenberg.

x

Vörður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vörður
https://timarit.is/publication/375

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.