Vörður


Vörður - 12.07.1926, Blaðsíða 4

Vörður - 12.07.1926, Blaðsíða 4
V Ö R Ð U R sig andvíga lillegu jafnaðar- manna voru Hindenburg forseti og Marx rikiskanslari. Stjórnin hefur síðan reynt að koma fram miðlunar tillögu um skaðabætur til þjóðhöfðingjanna, en ekki tekist. Hægrimenn draga taum þeirra, jafnaðarmenn vilja að þeim sje goldið sem minst og sameinaðir hafa báðir nóg at- kvæðamagn til þess að fella miðlunartillögur. Samkvæmt ósk Hindenburgs situr stjórnin áfram að völdum og vinnur að lausn málsins. — England. Kolanámudeilurnar eru enn ó- utkljáðar, en neðri deild Parla- mentsins hefur nú samþykt frv. stjórnarinnar um að vinnutími í námunum skuli vera 8 klst. í stað 7, og er gert ráð fyrir að kaup- gjald geti haldist óbreytt með því móti. Virðist ósamkomulag, meðal námamanna um hvort þeir eigi að sætta sig við þessi mála- lok. Stjórnin hefur beðið þingið um 3 miljónir sterlingspunda til kolakaupa erlendis. Baðmulíariðnaðurinn í Eng- landi hefur minkað um helming vegna kolaleysis í landinu. Prakkland. Lítið frjettist um áform Caillaux, hvað hann ætli að gera til þess að rjetta við fjárhag- inn og stöðva verðgildi frank- ans. Briand og hann halda til skiftis ræður um að stjórnin verði að fá meira vald, að þing- ið verði að gerast afskiftaminna um aðgerðir hennar í fjármál- um. 5. þ. m. er símað, að nefnd sjerfræðinga í fjármálum hafi lagt til að lögleiddir verði nýir óbeinir skattar, er nemi 5 mill- jörðum franka á ári. Ennfrem- ur að fækkað verði starfsmönn- um ríkisins og loks að tekið verði veðfestingarlán. Caillaux tjáir sig í aðalatriðum sammála nefndinni. — Járnbrautarslys hafa verið tíð í Frakkalandi á síðari árum. Fyrir nokkrum dögum hljóp hraðlestin sem fer milli Havre og París af teinunum. 17 biðu bana en 50 særðust. Spánn. 27. júní er simað að komist hafi upp um alvarlegt samsæri um að afnema konungsvaldið í landinu. Samsærismenn voru af öllum stjettum og meðal þeirra er handteknir voru, eru fyrver- andi ráðherrar og nokkrir hers- höfðingjar. Ástandið í landinu er talið mjög alvarlegt og fullyrt að meirihluti hersins og menta- stjettanna sé andvigur alræðis- valdi de Iiivera. Fregnir berast um að setuliðið í ýmsum borg- um hafi neitað að hlýða stjórn- inni. Um mánaðarmótin kom Al- fons Spánarkonungur til París. Rjett áður en hann kom til borg- arinnar tók lögregla þar fasta tvo Spánverja, sem játuðu að hafa ætlað að gera tilraun til þess að myrða konunginn með- an hann dveldi í Frakklandi. ítalía. Símað er frá Rómaborg 3. þ. m. að Mussolini hafi gert víð- tækar ráðstafanir til þess að auka framleiðsluna og takmarka eyðslu í þjóðarbúskapnum. Vinnutiminn hefir verið lengdur um eina klukkustund á dag. Þá hefir verið ákveðið, að frjetta- Möð megi aldrei vera meira en sex síður. Loks hefir verið bann- að, að reisa fleiri skrauthýsi og að fjölga skemtistöðum í land- inu. Jarðskjálftar hafa orðið víðsvegar um heim síðasta hálfan mánuð. 28. júní er símað um mikla jarðskjálfta austan og sunnan Miðjarðar- hafs. Á Egyptalandi hrundu hús svo þúsundum skifti, en fólk þorði ekki að hafast við í þeim er eftir stóðu. — 30. júní er sím- að um mikla jarðskjálfta í Súð- ur-Þýskalandi og Sviss. — 2. júlí er simað um jarðskjálfta á Sum- atra, og sagt að bærinn Padang sje hruninn og 117 hafi drepist. 7. þ. m. er aftur símað um jarð- skjálfta á Sumatra og höfðu þá 400 manns beðið bana. Vatnavextir í Mið-Evrópu. Símað er 5. þ. m., að vatna- vextir hafi komið á ný víðsveg- ár um Mið-Evrópu og valdið miljónatjóni. Símað er frá Riesengebirge, að þar á slóðum hafi margir menn druknað og búfjenaður farist. I Dónárlöndum hefir fólk drukn- að í hundraðatali. Slys af eldingum. Símað er að 5. þ. m. hafi kom- ið eldingar og hellirigningar í Berlín og valdið miklu tjóni í nánd við borgina. I gistihúsi einu biðu 18 bana en 50 særðust. Verkaskifting stjórnarinnar. Konungur hefir falið Jóni Þorlákssgni að gegna störfum forsætisráðherra og Magnúsi Guðmundssgni að gegna störf- um dóms- og kirkjumálaráð- herra uns Alþingi geri breyt- ingu á því. Undir forsætisráðherraem- bættið heyra eftirgreind mál: Stjórnarskráin, Alþingi, nema að því leyti, sem öðruvísi er á- kveðið. Almenn ákvæði um framkvæmdarstjórn ríkisins. Skipun ráðherra og lausn. For- sæti ráðuneytisins. Skifting starfa ráðherranna. Mál, sem snerta stjórnarráðið í heild. Enn fremur utanríkismál. Þá er forsætisráðherra og forseti bankaráðs íslands. Ragnar Ólafsson biður þess getið, að það sje mishermi hjá Verði, að hann ætli að leggja fram fje til vænt- anlegs kvikmyndahúss Lárusar Jóhannessonar. Hann hafi eng- in loforð gefið um þáttöku í stofnun þess. Vörður bygði frásögn sína um fjárframlag R. Ól. á heim- ild, sem hann taldi óyggjandi og honum er engin launung á að segja hver er, ef krafist verður. Hinsvegar er það auka atriði, sem vjer teljum litlu varða, hvaða menn leggja fram fje það sem til þarf að kvikmyndahús- ið verði stofnað. Andsvör jafnaðarmanna. Framhald frá 1. siðu. „Með því að rætt hefur verið um að bærinn taki kvikmynda- sýningar r sínar hendur að ein- hverju leyti, en ekki þykir tíma- bært að taka ákvörðun til þess máls meðal annars vegna vænt- anlegrar þjóðleikhúsbyggingar, vill bæjarstjórn ekki að svo stöddu veita hin umbeðnu leyfi". Með þessari samþykt tók bæj- arstjórnin í heild sinni þá stefnu í kvikmyndamálunum, að veita engin ný leyfi fyr en rannsak- að hefði verið, hvernig þau kæmu heim við hagsmuni vænt- anlegs þjóðleikhiiss og ennfrem- ur, hvort tiltækilegt þætti, að bærinn tæki kvikmyndahúsin í sínar hendur. Þessa stefnu aðhgltust jafnqð- armenn með atkvæðum sínum — en þessari stefnu hafa þeir nú horfið frá, og verður ekki sjeð að annað hafi valdið þvi, en hagur sá, sem flokkurinn mgndi hafa af legfinu til L. Jóh. Því bæjarrekstur er enn jafnórann- sakað mál sem í fyrra, en hins vegar hefur bæjarstjórn borist áskorun um það frá stjórn þjóðleikhússjóðsins, að veita ekki ný Iteyfi til kvikmynda- sýninga, fyr en sjeð verði hvort leikhúsið muni þurfa á slíku leyfi að halda. Það er fleira sem tekur af allan vafa um, að hagsmuna- vonir Alþýðuflokksins ráða því, að flokkurinn hefur nú horfið frá þeirri stefnu, sem tekin var i fyrra og leggur nú kapp á, að leyfið til L. Jóh. verði samþykt. Kjartan Sveinsson sækir nú aft- ur um leyfi til kvikmyndasýn- inga — en þeir H. V. og St. J. St. neita að taka afstöðu til um- sóknar hans að svo komnu. Þeir bera því við, að K. Sv. hafi ekki „sýnt nein skilríki" fyrir því að hann hafi „nauðsynleg skilyrði til að koma upp góðu kvik- myndahúsi". K. Sv. hafði látið fylgja umsókn sinni vottorð frá mikilsmetnum lögfræðingi hjer í bæ. Þórði Eujálfsatjiu bæinr fógetafulltrúa, um að hann hefði nægilegt fjármagn til þess að stofnsetja gott kvikmyndahús. En L. Jóh. hefur engin slík skil- ríki sent bæjarlaganefnd. Þau skilriki, sem hann kann að hafa hefur hann sýnt H. V. og St. J. St. — en þeir hafa hins vegar ekki farið fram á það með einu orði við Kj. Sv. (að því er hann sjálfur segir mjer), að hann færði frekari sönnur á aðstöðu sína til þess að stofna gott kvikmyndahús. Ástæður þeirra fyrir því, að L. Jóh. beri að veita leyfi á und- an Kj. Sv., eru því fyrirsláttur einn og að engu hafandi. Þeir vita sem er, að þriðja leyfið til kvikmyndasýninga í Rvík er mikilla peninga virði. En fjórða leyfið er fyrst um sinn alveg einskisvirði, því enginn lætur sjer til hugar koma að 4 kvik- myndahús verði rekin með á- góða hjer í bænum fyr en hann hefur stækkað að miklum mun frá því sem nú er. Eg verð því að telja fyllilega sannað: 1. Að Alþýðuflokknum sje mikill fjárhagslegur fengur að því, að L. Jóh. fái leyfi til kvik- myndasýninga. 2. Að flokktirinn hafi i hags- munaskyni horfið frá þeirri stefnu í kvikmyndamálunum, sem hann studdi með atkvæðum sínum í fyrra. 3. Að flokkurinn sýni nú ó- verjandi hlutdrægni og sjer- drægni, þar sem hann vill veita L. Jóh. leyfi til kvikmyndasýn- inga hið bráðasta, en neitar að taka afstöðu til umsóknar Kj. Sv. Þeir H. V. og St. J. St. enda grein sína með þvi að lýsa mig ósannindamann að þeim um- mælum mínum, að stuðningur Alþýðuflokksins við leyfisum- sókn L. Jóh. eigi rót sína að rekja til þeirra hagsmuna- vona, sem bundnar eru við hið væntanlega lán til húsbyggingar. Jeg veitekki hvort jeg hirði um að draga þessa herra fyrir Iög og dóm og fá þá dæmda í fjesektir fyrir ósvífni þeiri'a. Jeg skýt því óhræddur fyrir þjóðardóm, hvort jeg hafi hreyft þessu máli til þess að fara með fleipur og róg og hvort jeg hafi nokkuð ofma>lt um afstöðu Alþýðuflokksins til leyfisum- sóknar Lárusar Jóhannessonar. Málið hefur nú verið rætt til nokkurrar hlítar. Almenningi ætti að vera vor- kunnarlaust að átta sig á því án hjálpar dómstólanna, hvort þeir Hjeðinn Valdimarsson og Stefán Jóh. Stefánsson eru menn að merkari, þótt þeir hafi borið á mig lygar og rógburð fyrir þær sakir einar, að jeg hafi sagt satt. K. A. NÁMSSKEIÐ I MATREIÐSLU, framreiðslu og ýmsum öðrum heimilisstörfum, hefst 1. október n. k. Nánari úpplýsingar gefur Theódóra Sveinsdóttir, Kirkjutorgi 4 Sími 1293; Reykjavík. (Júlí og ágústmán. sími: Þingvellir). Stauning forsætisráðherra Dana og frú hans komu hingað til lands með e. s. íslandi í gær, og fara aft- ur með sama skipi 21. þ. m. Búa hjónin hjá sendiherra Dana, hr. de Fontenay, meðan þau dvelja hjer. Knud Berlin kom hingað til lands með e. s. ísland í gær. Hann er kunnur maður hjer á landi fyrir skrif sín í dönsk blöð gegn sjálfstæðiskröf- um íslendinga. Var hann and- vígur þvi að Danir gengju að því að halda áfram nokkru sam- bandi við ísland sem fullvalda ríki. En hins vegar mun hann altaf hafa talað með virðingu um íslensku þjóðina og oft lok- ið lofi á hana. Ritstjóri Varðar minnist þess, að hafa heyrt Ber- lin segja á fjölmennum fundi í Khöfn veturinn 1917—18: „Jeg beundrer Islændingene for de- res Fædrelandskærlighed og Tro paa sig selv og jeg vilde önske at vi Danske besad blot en Brök- del deraf". Þessi orð mælti K. B. á fundi, sem yfirleitt var fjandsamlegur í garð sjálfstæð- ismáls Islendinga. K. B. hefir oft verið talinn ó- vinur íslensks sjálfstæðis o. s. frv., en þess er vert að minn- ast nú við komu hans hingað, að hann er í tölu þeirra Dana, sem loflegast hafa skrifað og talað um Islendinga á síðustu áratugum. Arngrímur Valagils söngmaður hefur dvalið hjer um stundar sakir. Hjelt hann söngskemtun i Khöfn í vor og hlaut loflega dóma hjá flestum dönsku blöð- unum. Socialdemokraten skrif- ar: „Valagils hefur auðsjáanlega hlotið góðan skóla; söng hann með mikilli tilfinningu og bar meðferðin vott um talsverða dramatíska hæfileika.....Er á- gætt efni í þessum söngmanni,. sem nær sjerstaklega góðum tök- um á þýðum lögum eins og t. d. nokkrum indælum söngvum eft- ir Rob. Franz og íslensku lögun- um. Bar meðferð þessara laga vott um músikalskan fínleik. — Honum var vel fagnað af áheyr- endum og varð hann að endur- taka sum lögin." Frú H. Quiding skrifar í ZL T.: „Arngr. Valagils hefur mikla rödd sem er tamin eftir reglum sönglistarinnar. Söng hann nokkur lög eftir Rob. Franz mjög laglega en best tókust þó íslensku Iögin eftir Á. Thor- steinsson og Sigf. Einarsson. Báru tónsmíðir þessar vott um ótvíræða hæfileika." Landkjör í haust? Óvist er enn hvort landkjör eins fulltrúa í stað Jóns Magn- ússonar fer fram í haust. Vara- maður hans Sigurður Sigurðs- son búfræðingur er látinn. En hinsvegar þykir orka tvímælis um, hvort ákvæði laganna heim- ila að nú sje gefið varamanns- kjörbrjef þriðja manni þess lista, er J. M. var kosinn á, Sveini Benediktssyni á Búðum í Fáskrúðsfirði. Úr þessu verð- ur væntanlega bráðlega skorið. LjóöskeYti. Á nýaístöðnu móti 25 ára stúdenta barst þeim þessi sím- kveðja frá fjarstöddum fjelaga:: Ht er isbirni einum á barði frera þurbrjósta þreyja, meðan bræður hans, hinir bragðnæmu, drekka dýran mjöð. Þakkar þýðlega þegn á barði Jöngu liðna daga sveit, er sama bekk sat og hann fyrir fjórðung aldar. Sje jeg svipbrigði, sje jeg lífsteiti glampa í guma augum; heyri hlæja dátt hrausta drengi. Við erum enn þá ungir! Gangið greiðlega götu fram enn til gæfu og gengis! Farið heilir heim, hittumst á ný eftir aldarfjórðung! Björn. PrentsmiSjan Gutenberg.

x

Vörður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vörður
https://timarit.is/publication/375

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.