Vörður


Vörður - 11.12.1926, Blaðsíða 1

Vörður - 11.12.1926, Blaðsíða 1
Afgreiðslu- og inn- heimtumaður Ásgeir Magnússotl kennarí. ILJtgef andi : 3HÖ®tj6rn £iial«isflolálisiii8. IV. kv. ReykfavÍK II. «U»s. 1926. ðO. blað. í haust birtu heimsblöðin á- varp frá fjölmörgunl merkustu fjármálamönnum Evrópu og Ameríku, þar sem þeir skoruðu á þjóðirnar að hverl'a frá vernd- artolíuin, þ. e. innflutningstoll- vm á þeim vörum, sem hægt er aö framleiða ódýrar i öðrum löndum, en í því Iandi, þar sem tollurinn er á lagður. Kváðu íjármálamennirnir að afnám verndartolla myndi ge'ra fram- leiðslu og viðskifti örari og heil- brigðari og minka atvinnuleysi Tollmúrar Evrópu og dýrtið. Ekki verður enn sjeð hver áhrif þetta ávarp kann að hafa. Enskur hagfræðingur hefir nýlega látið móta uppdrátt þann af Evrópu ,er fylgir þessum lín- um, og er hann nú lil sýnis í „Bank of England" í London. Er hvert land lukt tollmúrum, misháum í hlutfalli við þá inn- flutningstolla, sem þar eru í lög- um. Lægstir múrar lykja um England, Holland og Danmörku, miðlungi háir um Svíþjóð, Noreg, Frákklarid og írland, allháir um Þýskaland og ítalíu og enn hærri um Spáii, Jugóslavíu, Rúmeníu, Tjekkó-Slóvakíu, Pólland, Ung- verjaiand og Grikkland. En lang- hæstir eru tollmúrarnir um sam- eignar-lýðveldið rússneska. Til þess að lýsa útilokunarstefnu þess gagnvart erlendum vörum sem glegst, hefir hagfræðingúr- inn enski látið setja gaddavírs- girðingar ofan á rússnesku toll- murana. Vilhjálmur II. Alimikið er rætt um það í út- Jendum blöðum, að Vilhjálmi fyrverandi keisara muni leika feugur á að hverfa heim til Þýskalands og setjast að í hölí sinni í hinum fræga baðstað Homburg von der Höhe. Höll þessi er meðal þeirra eigna, er verða áfram í eigu hans eftir samningum hans við þýska lýð- veldið. Er talið að hann dreymi enn um afskifti af málum þjóð- ar sinnar og muni þá höllin í Homburg verða miðstöð nýrrar breyfingar, er raskað geti friði í Frakkar og ftalir. Símað er 7. þ. m., að Frakk- ar safni liði á frakknesk-ítölsku landamærunum, til þess að vera til taks, ef Fáscistar gera árás. Þjóðverjar og Bandamenn. Shnað er fra Genf, að um leið og ráðsfundur Þjóðbándalags er Þýskal. og spilt fýrir því út á við. Hollenska stjórnin telur sig engan rjett eiga á því að hindra för keisarans úr landi. Sam- kvæmt lögum um verndun þýska lýðveldisins, er það lagt á vald stjórnarinnar, að leyfa eða banna keisaranum aðsetur í Þýskalandi, og hefir núverandi stjórn lýst yfir því við Frakka, að hun muni ekki veita honum heimfaraleyfi. En þessi lög falla úr gildi í júli næsta ár, og er tal- ið mjög óvist að meiri hluti fáist í þýska þinginu með þeirri til- lögu jafnaðarmanna, að keisar- anum verði bönnum dvöl í Þýskalandi. Er því engu hægt að haldinn, en hann hófst í gær, muni þeir Briand, Chamberlain og Stresemann ræða um eftirlit með þýskum hermálum, heim- sendingu setuliðsins úr Rinar- bygðunum o. fl. Lœkkun herkostnaðar. Símað er frá London, að spá um hver ákvæði verða lög- leidd að ári, er að því lúta að verja lýðveklið fyrir áhrifum keisarans. Annars hefir hann verið veik- ur i haust og ér yfirleitt talinn heilsuveill nú orðið. Myndirnar yfir þessum línum eru af höllinni í Homburg og frá þeim tíma, er keisarinn hafðist þar við. Á vinstri myndinni sjest fólk bíða þess í smáhópum, að fá að sjá keisaranum bregða fyrir, en hægri myndin er tekin að morgni dags, þegar keisar- inn er að leggja af stað út að ríða, svo sem hann var vanur á degi hverjum. Churchill hafi áformað að gera tilraun til þess að koma á sam- vinnu á milli Englands og Frakk- lands og ítalíu um lækkun út- gjalda til hermála. Ef þetta tekst, minkar það stórum skattabyrð- irnar í þessum löndum Landkjörið. Eins og getið var um i síð- asta tölubl. voru hinn 3. þ. m. talin atkvæði, sem greidd höfðu verið við landskosningu þá, sem fór fram 1. vetrardag, og urðu úrslitin þau, að íhaldsflokkur- inn íjekk 8514 atkv.. á sinn lista, en Framsóknarmenn og Jafnað- armenn 6940 atkv. á hinn sam- eiginlega lista sinn. Til kosningar þessarar var stofnað vegna fráfalls Jöns Magnússonar forsætisráðherra, og var vikið að þvi mjög greini- lega í Verði fyrir kosningarnar, að tilgangslaust og ranglátt væri að láta nokkra kosningu fara fram, því að íhaldsflokkurinn átti eftir stærð sinni kröfu á, eft- ir reglum hlutfallskosninga,. að eiga á þingi 3 af hinum 6 lands- kjörnu þingmönnum. En forráðamenn Framsóknar- innar dauf'heyrðust yið öllum þessum rökum og voru lengi sumars í launmakki við Jafnað- armenn um að bera fram sam- ciginlega landskjörslista. Og svo fór að lokum, að samkomulag náðist, en erfið var sú fæðing og margir væru nefndir til, þar sem erfitt reyndist að finna þann mann, er væri þeim sjónhverf- ingahæfileikum gæddur að sýn- ast bóndi i sveitum en verkamað- ur i kaupstöðum. Úrslit kosninganna sýna, að sjónhverfingaleikur" þessi hefir ekki tekist sem best og var þó ekkert til sparað. Sá maður, sem Valihn var til þess að leysa af hendi hið erfiða hlutverk, þandi sig á ferðum uhi allmikinn hluta landsins og hjelt annan daginn fundi með bændum í sveitum og hinn með verkamönhum í kaup- stöðum. í fylgd með honum var oftast Jónas frá Hriflu og mun það litið hafa bætt fyrir í sveit- um, en ekki fara sögur af, að þeim fjelögum hafi orðið skota- skuld* úr að lofa hverjum því, sem best hentaði. Varla er efi 4 því, að nú sjá þeir Timamenn, að betra hefði þeim verið að fylgja ráðum 1- haldsflokksins og stofna ekki til þessara kosninga, þvi að ekkert mun vera þeim ókærkomnara en hin ótvíræða traustyfirlýsing til íhaldsflokksins og stjórnar hans, sem felst í úrslitum þessara kosninga. íhaldsflokkinn fyllir nú helmingur þingmanna, en þessar kosningar sýna, að hann ætti að hafa meira og það er eins og kjósendurnir hafi við þessa nýafstöðnu kosningar ver- ið að benda hinum hluta þing- mannanna sem greinilegast á það, að Ihaldsfl. sje sá sem stuðnings megi vænta í framtíð- inni, ef svo verður haldið áfram af flokksins hálfu sem hingað til. Þetta mun íhaldsfl. finria vel og gæta þess að halda áfram á sama ferli umbóta og fram- kvæmda, seni hann hefir fetað síðan hann tók við stjórnartaum- unum 1924. Flokkurinn og flokksstjórnin finnur auðvitað hið mikla traust sem liggur bak við úrslit þessara kosninga og þakkar fyrir þá hvöt til starfs og dáða, sem í þessu felst. Enginn stjórnmálaflokkur á Norðurlönd- um á því láni að fagna nú sem stendur að hafa meiri hluta kjósenda bak við sig, nema I- haldsflokkurinn íslenski. Alstað- ar annarstaðar þarf sam- bræðslur flokka til stjórnar- myndunar. Og utan Bretlands hins mikla mun það vera mjög fátítt í Norðurálfu, þar sem þing- ræði er, að stærsti stjórnmála- flokkurinn sje hlutfallslega eins sterkur og íhaldsflokkurinn is- lenski. Hinar nýafstöðnu kosningar eru góð bending um þær vonir, sem íhaldsfl. má gera sjer um kosningarnar næsta haust. Að sama skapi sem kosningar þess- ar eru örvandi fyrir fylgismenn Ihaldsflokksins, eru þær leiðar fyrir Timamenn og þó einkum forsprakkana, sjerstaklega þá 2, sem vikulega með stórum orðum og miklum hávaða reyna að telja alþjóð manna trú um, að nú sje ver stjórnað landinu en nokkru sinni fyr. Varla líður svo vika, að þessi 2 menn, sem báðir eru kappaldir af fje bænda Idndsins, berji ekki bumbuna í Tímanum, og reyni að sverta og svívirða í- haldsmenn, sjerstaklega þá, sem þar standa framarlega í fylk- ingu. Altaf telja þeir nýtt og nýtt og altaf er verst hið síðasta. Fyr- ir þessa menn getur það ekki ver- ið skemtilegt að fá dóm eins og þann, sem liggur í síðustu kosn- ingu. Sá dómur hlýtur að hafa svipuð áhrif og köld vatnsgusa á reiða hana. En allra verstur fyr- ir þá, er þó dómur bændanna, sem í kosningunum liggur, því að hann er í fám orðum sá, að meiri hluti bænda landsins trúir ekki neinu af því sem þeir segja. Blað þeirra og þeir sjálfir eru með öðrum orðum á því stígi, að því og þeim er ekki alment trú- að. Þeim er ekki trúað til að segja satt. Kjósendur eru ekki þeir skynskiftingar að hægt sje ár eftir ár að villa þá með blekk- ingum um að altaf fari stjórn- arfarið versnandi og hvert stór- hneykslið reki annað, en engar afleiðingar komi af öllu þessu. Kjósendur sjá, að ef rjett væri frásögn Tímans væri alt í kalda koli, fjárhagur landsins ákaflega bágborinn, enginn næði rjetti sínum og öllu væri stjórnað með hag fámennrar klíku fyrir aug- um. En mikill meiri hluti kjós- enda hafa.nú sýnt, að þeir trúa ekki neinu af þessu, af því að

x

Vörður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vörður
https://timarit.is/publication/375

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.