Bjarmi

Árgangur

Bjarmi - 14.06.1928, Blaðsíða 5

Bjarmi - 14.06.1928, Blaðsíða 5
ÐJARMI 141 Kirkjan og guðfræðin, Útdráttur úr fyrirlestri eftir prófessor dr. 0. Hallesby. nKirkjan heíir aldrei verið án guð- fræði. 1 Nýjatestamentinu er frœðslu-gáían þegar talin ásamt öðrum náðargáfum safnaðarins (Róm. 12: 7; I Kor. 12: 28). Fræðslustarfið var þegar frá önd- verðu samstæður hluti hinnar marg- háttuðu starfsemi kristna safnaðarins. En vísindaleg verður þessi fræðsla að sama skapi, sem hún er bygð á nákvæmri þekkingu á viðfangsefnun- um, og ihugun og niðurröðun þessa þekkingarforða gerð eftir einka- lögmáli hugsunarfræðinnar. Hvorttveggja útheimtir mikla æf- ingu, jafnvel á sviði hinna veraldlegu visinda. En þó margfalt meiri á and- lega sviðinu, hinu viðkvæmasta sviði mannlegs lifs, þar sem erfitt er að afmarka staðreyndirnar greinilega, og þar sem mannleg hugsun rekur sig svo oft á hið óskynjanlega, þau lifs- fyrirbrigöi, sem eru flóknari en svo, að þeim verði raðað í fyrirbÚDa dálka hins mannlega hyggjuvits. Af þessari ástæðu var ekki við þvi að búast, að visindalegt starf kirkj- unnar næði nokkru verulegu sjálf- stæði, fyrr en vísindin í heild sinni höfðu tekið þeim hinum miklu fram- förum, er urðu á 15. öld. Síðan hafa og orðið stórfeldar framfarir i vis- indalegum starfsaðferðum, einkum á 18. og 19. öldinni. En iyrir guðfræðina hafa þessar framfarir haft auðnurýrar afleiðiogar. Meðan guðfræðin var drotning vis- indanna, ákvað hún sjálf aðferðir sinar, já, og reyndar lika aðferðir hinna annara visindagreina. En með endurreisn visindanna og fornmentadýrkuninni rak gamlaheiðn- in aftur upp höfuðið hjer í Norður- álfu. Og upp frá því heldur hin vísindalega rannsókn jafnt og þjett áfram að afkristnast. Þaö er skoðun hins náttúrlega manns, sem lögð er til grundvallar allri rann- sókn. Þess vegna er heimspekin nú orðin drotning visindanna. Hún setur sem sje að öllu samantöldu mestan visindasvip á skoðun hius náttúrlega manns og álit hans á alheiminum. Eftir þvi sem náltúruvísindin þrosk- ast, kreppir meira og meira að þess- ari visindalegu frumskoðun hins nátt- úrlega manns. I'að verða nú nátlúru- vísindin, sem mestu ráða um aðferð- irnar. Og einkum skera þau úr um það, hvað megi viðurkenna sem raun- verulegt, frá sjónarmiði vísindanna. Pannig er kenningunni um náttúr- lega framþróun, sem bygð er á náttúru- rannsóknum, beitt við hin andlegu vísindi og þar knjesett sem algild meginregla um rannsókn alls andlegs lífs, einnig að því er trúarlifið snertir. Sömuleiðis hafa andlegu visindin orðið að samsinna grundvallarsetn- ingunni um ævaranlegleik afls og efnis. Og þessi bundna starfsaðferð sviftir þá rjetti til að gera ráð fyrir öðrum verðmætum á sviði hins andlega lií's, en hinum náttúrlegu eða ósköpuðu eiginleikum. Þar með er hið yfir- náltúrleya numið burtu, einnig á sviði trúarlifsins. Þannig er þá, i og með þessari bundnu visindalegu starfsaðferð, þvi slegið föstu, að sjerhver sú rannsókn, sem gerir ráð fyrir hinu yfirnátlúr- lega og fer þann veg i bága við nátlúrlega framþróun, slimpli sjálfa sig þar með sem óvisindalega. Fyrir guðfræðina hlaut þessi nýja tilhögun að hafa örlagaþrungnar af- leiðingar. Áður hafði guðfræðin verið visindaleg, já, mestu ráðandi á sviði vísindanna. En nú var um það að

x

Bjarmi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Bjarmi
https://timarit.is/publication/379

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.