Heima er bezt - 01.03.1952, Blaðsíða 5

Nr. 3
Heima er bezt
69
hann standa þarna á fimmtu-
daginn. Guðmundur er hinn
þverasti, svo að gamanið grán-
ar, og loks lendir þeim saman,
en Eyjólfur karlmenni að burð-
um. Hefur hann á orði — víst
í hálfkæringi — að réttast sé að
hengja Guðmund í treflinum.
Varð Guðmundur afar hræddur
og því gengið á milli og þeir
skildir. í því kemur Valdi til
pabba síns og segir: „Heppinn
varstu, pabbi, að hann Eyjólfur
drap þig ekki.“ — „Þegi þú,
strákur, aumt er að þora ekki til
helvítis,“ anzaði Guðmundur, en
hann var enginn kjarkmaður
talinn.
Og enn einu sinni varð mikill
réttarslagur á miðvikudags-
kvöld, er að Ieið nótt. Þá tók ég
við nautssin af manni, en sá
hafði tekið hana af Árna nokkr-
um Frímann. Henti ég nautssin-
inni út fyrir bæ, eins og um var
beðið. Út af þessari nautssin
varð svo slagur heima við
Stafnsbæinn. Þar var grjóthrúga
mikil, en grjótið ætlaði Margrét
í byggingu. Var barizt lengi fram
eftir, vísast með nokkrum
hvíldum. En um morguninn, er
Margrét leit út, er grjótið kom-
ið út um allt tún. Höfðu menn
að sjálfsögðu skipazt í tvær
fylkingar um nóttina og barizt
snarplega. Auk þess munu
nokkrir hafa reynt að ganga á
milli, en óhægt um vik sökum
myrkurs. Manntjón varð ekkert
í þessari orrahríð og engin telj-
andi meiðsl á mönnum, og þótti
merkilegt. Hershöfðingjarnir í
þessari orrustu voru þeir Árni
Frímann, Jón Tómasson á Syðra
Vatni og Kristófer Tómasson.
Ljótt var upplitið á Margréti
minni daginn eftir, og vandaði
hún herjunum ekki kveðjurnar,
en var fljót að jafna sig. Var nú
mjög þrotið vínið, hellti Margrét
þá því, sem hún átti eftir, í pott-
flösku og stakk í pilsvasann. Sá
oft á stútinn upp úr honum hjá
henni, blessaðri, flaskan tappa-
laus, en föst í vasa. Leituðu þá
til hennar þorstlátir réttarmenn,
komu einn og einn, krupu á kné
fyrir aftan hana og snöpsuðu sig
úr vasanum."
Talið berst að öðru og verður
fæst af því skráð hér. Ég minnist
á, hve barngóður Hjörleifur er,
og að ég hafi oft orðið var við,
að hann keypti sitthvað smálegt
handa börnum, og mér hefur
verið sagt, að hann hafi jafnan
með sér eitthvað handa yngstu
kynslóðinni, er hann er á ferða-
lagi. Roskinn bóndi sagði mér,
að Marka-Leifi hefði gefið sér
fyrstu peningana, sem hann
eignaðist. Annar kunningi minn
sagði mér, að hann hefði eitt sinn
keypt lamb á Guðlaugsstöðum í
Húnaþingi, en þar var talið gott
fjárkyn, flutti hann lambið til
Skagafjarðar og færði það litlum
dreng, syni sögumanns míns, að
gjöf. Hjörleifur hefur aldrei ver-
ið efnamaður á veraldarvísu, en
höfðingi í lund, og hefur það rið-
ið baggamuninn. Gleðimaður var
hann mikill og hneigður fyrir
söng. Það er upplit á krökkunum,
þegar Leifi er orðinn hýr og fer
að syngja Skólameistarann fyr-
ir þau! Þegar ég minnist á ör-
læti hans, eyðir hann því, en
um leið og ég minnist á Skóla-
meistarann, fer hann að syngja
hann fyrir mig.
Mér er sagt, að nú sé farið að
kenna nokkurs kvíða hjá þeim,
sem Stafnsrétt sækja. Um rétta-
leytið spyrja menn hvern ann-
an og spá: „Skyldi nú Leifi ekki
koma?“ Það er mikils um vert,
að hann láti sjá sig. Máli mínu
til sönnunar leyfi ég mér að taka
hér upp stuttan kafla úr Göng-
um og réttum II.: „. . . . verður
hér að geta eins manns, er tví-
mælalaust hefur borið höfuð og
herðar yfir alla samtíðarmenn
sína, er þangað hafa sótt (þ. e.
til Stafnsréttar), um glögg-
skyggni á mörk. Hefur sá, er
þetta ritar, engar spurnir eða
sagnir heyrt um menn, er líkleg-
ir væru til að þola samanburð við
hann í þeirri mennt. Er minni
hans á mörk svo geysifjölþætt og
öruggt, að okkur, sem teljumst
til miðlungsmanna í þeirri grein,
og þar fyrir neðan, sundlar við.
—
Heima
ER BEZT
er bezti heimiUsvinurinn
Hann heitir Hjörleifur Sigfússon
og gengur löngum undir nafninu
Marka-Leifi. Hann hefur líka
varið allri sinni löngu ævi til
þess að greiða fyrir óskilafénaði,
og má oft kyn teljast, hverju
hann hefur afkastað í því efni.
Er það víst, að minni hans hef-
ur löngum orðið til þess að aúð-
velda réttarstörf Stafnsréttar
svo mjög, að ekki verður tölum
talið. Hefur hann þó við það
tækifæri oft blótað Bakkus
meir en ýmsum velunnurum
hans hefur þótt hóf að, en hon-
um ann Leifi mjög . . . .“
Ekki vill Leifi gera mikið úr
þessu, en segir, að sér þyki vænt
um, að menn telji, að hann hafi
orðið þar að liði. — Og við snú-
um að öðru.
„Hvernig hefur heilsufar þitt
verið um dagana?“
„Afburðagott. Man ekki til, að
ég hafi nokkurn tímann orðið
veikur — utan einu sinni af
tannpínu, þegar ég var í Glæsi-
bæ, ungur maður. Var þá við
rúmið í tvo daga. Og svo var það,
jú, í vetur leið, að ég datt á
svellbunka á Þorsteinsstöðum í
Lýtingsstaðahreppi, en þar á ég
heima nú. Ég var hálfslappur í
eina sex sólarhringa. — Nú var
ég að koma með trippi vestan úr
Húnavatnssýslu, — svo þú sérð,
að ekkert amar að mér.“
„Hvað hefurðu gert til að
vernda heilsu þína svona vel?“
„Ekkert, auðvitað, — nema
hvað ég hef drukkið mikið
brennivín um dagana og brúkað
tóbak. Sumir telja slíkt óhollt,
en mér ekki orðið hótið meint
af.“
„Og hvernig finnst þér svo líf-
ið hafa farið með þig, Leifi, er
þú lítur yfir langan ævidag?“
„Ja ... engan veginn ..Hann
strýkur hendinni þreytulega yfir
ennið, eins og til að strjúka burt
leiðar hugsanir, og bætir við af
stundu: „Það er ástæðulaust að
kvarta — og engin ástæða nú.
Mér hefur liðið vel síðasta ára-
tuginn.“
„Þú hefur aldrei gifzt eða
eignast börn?“
„Nei, nei, nei, aldrei sinnt
slíku.“
„Þú ert nú tekinn fast að eld-
ast, og hvernig verður þér þá
hugsað til eilífðarinnar?“