Heima er bezt - 01.03.1952, Blaðsíða 23

Nr. 3
Heima er bezt
87
settu það út, sé það telpa. Þú
hefur beðið Afrodisias að segja
svolátandi: Gleymdu mér ekki!
Hvernig ætti ég að geta gleymt
þér! Ég bið þig um að vera ekki
áhyggjufull mín vegna“. Lesand-
inn verður gripinn af óþægilegri
tilfinningu við kæruleysi þessa
manns gangvart hj álparlausri
konu sinni, og enn meira við að
lesa þessi væmnu orð hans:
„Hvernig ætti ég að geta gleymt
þér!“
Bréf það, er hér fer á eftir, er
skemmtilegra. Hermaður í sjó-
hernum, Apion, sendir föður sín-
um bréf og mynd af sér frá
Ítalíu. Bréfið er óvenjulega
elskulegt og hressilegt um leið:
„Apion sendir föður sínum og
herra, Epimachusi, hjartanlegar
kveðjur sínar. Framar öllu óska
ég þér góðrar heilsu, og að þú
sért hamingjusamur og ánægð-
ur hjá systur minni og dóttur
hennar, ásamt bróður mínum.
Ég þakka herranum,
Serapis, fyrir björg-
un mína úr lífsháska
á hafinu. Þegar ég
kom til Misenum,
fékk ég 3 gullstykki í
mála frá keisaranum,
og mér gengur ágæt-
lega. Ég bið þig nú,
minn faðir og herra,
að þú skrifir mér,
fyrst og fremst til
þess að ég viti hvern-
ig þér líður, og í öðru
lagi um líðan systkina
minna, og í þriðja
lagi, svo að ég geti
kysst rithönd þína í
þakklætisskyni fyrir
hið góða uppeldi, sem
þú hefur veitt mér, og
ég vona, að ég geti
sýnt mikla framför,
með hjálp guðanna.
Berðu Kapito kveðju
mína, einnig bræðrum
mínum og Serenillu
og öllum vinum mín-
um. Ég sendi hér-
með mynd af mér,
sem Enktemon hefur
gert.“ Það er eins og
þessi frjálsi unglingur
brosi hlýtt til vor
milli línanna í þessu
bréfi.
Að lokum eru nokk-
ur sýnishorn af stílnum í
boðsbréfum til miðdegisverð-
ar frá 2. öld e. Kr.: „Dyo-
nisios biður þig að borða
miðdegisverð í tilefni af brúð-
kaupi sonar hans í húsi Ischi-
rions á morgun, þ. 30. á 9. tíma
(kl. 3)“. Hátíðlegra boð var sent
löngu áður í tilefni annarrar
veizlu: „Til herra Makario frá
Gemadios. Beðinn að heiðra af-
mælisdag sonar míns. Gemadios-
ar, þ. 16. á 7. stundu“.
Eins og sézt af þessum sýnis-
hornum, skrifa menn blátt á-
fram og án langra kurteisisfor-
mála. Bréfin eru mótuð af grísk-
um siðvenjum, en Grikkir forð-
uðust al'ar málalengingar.
Vér ferðumst nú aftur í tím-
ann, 1400 ár fyrir ritunartíma
papýrusbréfanna, til ritunar-
tíma bréfanna frá Tell-el-
Amarna, eða til ársins 1375 f. Kr.
Vantrúar-konungurinn Amen-
ophis IV hefur nýverið gert til-
Höll i Mesapótamiu.
raun til að afnema fleirgyðis-
trúna í Egyptalandi, og er búinn
að innleiða trúna á einn guð,
sólina. Til mikillar hneykslunar
þegnum sínum, hefur hann flutt
sig úr hinni eldgömlu konunga-
borg, Þebu, til Tell-el-Amarna,
sem hann nefnir Ankhetaton
(Sólarstaðinn), og flytur allt
skjalasafnið með sér. Hið mikla
ríki, sem afi hans Thutmoses III.
konungur (1503—1449), hafði
skapað, riðaði á grunni sín-
um vegna hæfileikaleysis Amen-
ophis á hernaðarsviðinu, en
hann var friðsamur. Ríkið var
geysistórt. Það náði yfir Egypta-
land og Núbíu, Spán og nokkurn
hluta Litluasíu. En fleiri og
fleiri þjóðir gera uppreisn gegn
stjórn hans, einkum Hebrear,
ísraelsmenn, sem verða her-
deildum konungsins skeinuhætt-
ir í Palestínu. Hvað eftir annað
biðja egypskir furstar í Palestínu
um hjálp, Bajawa fursti skrifar:
„Til konungsins, herra
míns, sólar minnar,
guða minna, skrifar
Bajawa eftirfarandi:
Ég fell sjö sinnum til
fóta konungi minum.
. . . Sannarlega, ef
Janchawa (embætt-
ismaður Faraós) kem-
ur ekki á þessu ári,
munu Hebrearnir
taka landið af okk-
ur, þess vegna segi ég:
Gefið þessum löndum
líf.“ Dagantala fursti
skrifar: „. . . . Bjarg-
ið mér frá hinum
voldugu fjandmönn-
um, úr höndum He-
brea, höndum ræn-
ingjanna . . . Bjarg-
ið mér, og ég mun
standa vörð fyrir hinn
mikla konung, minn
herra!“ Furstinn Ja-
pachi frá Gezer, um
það bil 4 mílur fyrir
norðan Jerúsalem,
skrifar: „. . . Konung-
urinn herra minn, sól-
in frá himninum, sjái
fyrir landi sínu, því
hinir voldugu Hebre-
ar ógna oss, og kon-
ungurinn, herra minn.
rétti sína hönd út til
Frh. á bls. 91.