Heima er bezt - 01.03.1952, Blaðsíða 27

Nr. 3
Heima er bezt
91
Hrísey og Látraströnd
Við Arskógsströnd breikkar Eyjafjörður allmjög, svo að norðurhluti strandarinnar
veit gegn norðri að Italla má. Þar undan liggur Hrísey. Hrisey er ein hin stærsla eyja
við Island. Ris luín upp, breið og bunguvaxin, á miðjum firði, og er að henni hin
mesta prýði séð innan af fjöllum innfjarðar. — Um Hrísey má lesa margvislegan fróð-
leik i Lýsing Eyjafjarðar eftir Steindór Steindórsson menntaskólakennara frá Hlöðum.
„Kannske þú sýnir mér hann,
rýjan mín.“
Og Rúna litla brosti, og hún
bar höfuðið hátt, þegar hún
trítlaði yfir að rúminu sínu til
að ná í molann, sem hún hafði
ætlað að geyma sér, þangað til
hún væri háttuð . . . Til vonar
og vara ætlaði hún að biðja fyr-
ir gamla manninum með hvita
hárið, þegar hún væri komin í
rúmið, — já, og fyrir frúnni hans
líka.
— Bréf frá fornöldinni
Frh. af hls. 87.
min og frelsi mig ... úr klóm He-
brea, svo að þeir eyðileggi oss
ekki“. Þrátt fyrir þá staðreynd,
að vald Faraós verður að síðustu
að engu, halda menn þó hinum
gömlu kurteisisreglum og tala til
hans eins og auðmjúkir þrælar.
Ágætt dæmi um þennan stíl er
bréf konungsins af Týrus til
Faraos: „Til konungsins, herra
mins, guðs míns, sólar minnar,
frá þræli þínum, Abimilki. Sjö
sinnum sjö sinnum kasta ég mér
til fóta konungi mínum; ég er
rykið undir skósólum konungs
míns. Herra minn er sólin, sem
daglega kemur upp yfir löndun-
um, samkvæmt ákvörðun föður
hans, hins náðuga sólguðs. Orð
hans veita mér líf og hamingju
og vald hans veitir öllum lönd-
um ró og frið. Hann þrumar frá
himnum, eins og guðinn Ranu-
man, og jörðin bil'ast undir
styrkleik raddar hans. Þegar
herra minn segir við mig: Vertu
til aðstoðar stórmennum mínum,
þá svarar þræll þinn: Ég er
reiðubúinn. Ég rita orð míns
herra, konungsins, á hrygg minn
og brjóst mitt“.
Þetta er inngangur bréfs, þar
sem hann segir Faraó ýmislegt
óþægilegt, jafnvel illkvittnislegt.
Inngangurinn er því hreint
formsatriði og er, eins og venja
var í Austurlöndum, geysimikið
safn af slagorðum. Hvernig
raunverulega var ástatt um
valdaaðstöðu Egypta, sýna hin-
ar mörgu kröfur um gull frá ná-
grannakonungunum, ljóslega. —
Þannig skrifar konungur Mitan-
landsins, Amenophis III. Farao:
„Þóknist bróður mínum að senda
gull, svo að ekki verði í tölum
talið, þóknist honum að senda
meira guli en faðir minn, því í
landi bróður ipíns er gullið eins
algengt og moldin, mættu guð-
irnir haga því þannig, að gull
hans tífaldaðist á við það sem
nú er! Þessi krafa mín um gull
má ekki hryggja hjarta bróður
míns — hjarta mitt vill ekki
særa bróður minn. En ég bið um
að bróður mínum þóknist að
senda geysimikið af gulli ■—
meira en tölum verður talið! Og
skyldi bróðir minn óska einhvers
fyrir heimili sitt, þá bið ég, að
hann skrifi, svo að ég viti hvað
það er og geti sent það, því að
ég vil veita bróður mínum allt,
sem hann girnist, þar sem þetta
land er land bróður míns og
þetta hús hans hús“.
Vér verðum vitni að skemmti-
legu atviki, er átti sér stað í sam-
skiptum Amenophesar III. og
Babýlonarkonungsins Kadasch-
man Harhe. Konungsættin í
Egyptalandi leit á sig sem guði,
og konurnar í ættinni máttu
ekki giftast útlendum furstum,
vegna þess að gyðjur máttu ekki
giftast mönnum. Aðrar hirðir
víðsvegar í Asíu og Afríku hafa
án el'a brugðið egypsku konungs-
ættinni um það á miður vin-
gjarnlegan hátt. Kadaschman
Harhe hafði biðlað til egypskrar
konungsdóttur, og Amenophis
IV. hafði svarað því til, að trú-
arbrögðin bönnuðu að gifta
egypska prinsessu erlendum
höfðingja. í tilefni af þessu
skrifar Kadaschman Harhe: —
„Því þá það? Þú ert þó konung-
ur og getur gert allt sem þig
lystir! Ef þú gefur hana öðrum
— hver dirfist þá að hafa nokk-
uð við það að athuga? Ég skrif-
aði annars á þessa leið: „Sendu
mér að minnsta kosti fallega
stúlku“. Hver getur fullyrt að
hún sé ekki konungsdóttir? En
gerir þú ekki þetta, þá ertu ekki
verðugur vináttu eða bróðurkær-
leika“.
Bréf þessi, sem hér hefur ver-
ið lýst, veita manni glögga yfir-
sýn yfir þjóðfélagsástandið á
þessum tímum og mynda bak-
grunn að hinum frægu skáldrit-
um þeirra tíma. Vér höfum
kynnst þeim aðstæðum, sem
listaverkin uxu upp úr, og við
það hefur þekking vor á forn-
öldinni ekki aðeins aukist, held-
ur og þekking vor á manneðlinu
yfirleitt. Lausl. þýtt.