Heima er bezt - 01.06.1952, Blaðsíða 8

168
Heima er bezt
Nr. 6
Neyðaróp kveður við í nætur-
kyrrðinni og brothljóð kveður
við, samtímis skerandi soghljóð
og umbrot, eins og rammefld
átök eigi sér stað upp á líf og
dauða. Svo er allt hljótt eins og
áður. Og nóttin líður eins og
aðrar nætur, og aftur kemur
dagur. Fólkið í Grænumýrar-
tungu gengur eins og venjulega
að sínum daglegu morgunverk-
um, en einum manni er færra á
heimilinu, húsbóndan.um. Hús-
móðirin og sonurinn fara að
verða óróleg, óttinn, þessi lam-
andi ótti, læsir sig um hug fólks-
ins, grípur það svo, að sonurinn,
tvítugur maður, Þorleifur að
nafni, stenzt það ekki lengur, en
hleypur af stað í leit að hinum
horfna föður. Hann kemur að
Melum, sem er næsti bær, og
spyr eftir föður sínum, en ekk-
ert fréttir hann þar. Hann fer
á annan bæ, Fögrubrekku, og
honúm er sagt, að hann hafi
farið þaðan kveldið áður hress
og heilbrigður. Þá er gátan
ráðin, hin sorglega gáta, að
maðurinn muni vart vera í lif-
andi manna tölu. Hafin er leit
af mönnum af báðum bæjum og
finna þeir, eftir allmikla leit,
manninn og hestinn, báða
drukknaða í kaldavermslusíki
utan og neðan til við túnfótinn
á Melum. En af því föl var á
jörðu, sáust ekki deili síkisins og
eyrarinnar, er lá að því renni-
slétt.
ísinn hafði brostið og hestur
og maður steypzt á höfuðið í
síkið, maðurinn undir, flæktur í
beizlistaumunum.
„Heims var auði hrifinn frá,
heljar nauðin sveif að þá,
hreppti dauða í síki sá
sínum rauða jónum hjá“
segir Guðmundur í endi kvæð-
isins.
Líkið er fært heim að Mel-
um, en Hallgrímur bóndi í Lax-
árdal, bróðir Guðrúnar^er feng-
inn til að smíða hinzta legurúm
húsbóndans.
Ekki gátu mæðginin tvö unað
lengur á heimilinu; þau flytja
að Gilhaga, sem er næsti bær
fyrir innan, því þar býr Guðrún
dóttir þeirra hjóna með manni
sínum, Tómasi Tómassyni, búi
sínu, og hjá þeim dveljast þau
sem eftir er vetrar og ekkjan
meðan hún lifði, sem var á fjórða
tug ára og flyzt með þeim að
Lambastöðum í Laxárdal, þar
sem þau búa fram á elliár, vel
virt af sveitungum sínum.
Um veturinn gengur Þorleifur
til gegninga við fé og hross að
Grænumýrartungu, eftir þetta
sorglega slys. Hann flytur
nokkru síðar úr byggðarlaginu
til Reykjavíkur og á þar heim-
ili upp frá því. Hann leit út fyrir
að verða fræknleikamaður og á-
ræðinn. Hann er þriðji maður-
inn sem ég veit-um, sem stokk-
ið hefur yfir Miklagil á svoköll-
uðu Gunnarshlaupi, en til þess
þarf mikinn léttleika og sér-
stakt áræði, hinir voru Gunnar
vinnumaður á Melum, sem
hlaupið er kennt við, og Helgi
Þórðarson, tengdafaðir Gunn-
ars Grímssonar á Skagaströnd.
Um vorið flytur roskinn
bóndi að Grænumýrartungu,
Þórður Sigurðsson, þá frá
Valdasteinsstöðum, sem svo
átti eftir að gera garðinn fræg-
an, ásamt Gunnari syni sínum.
III.
Ég sit hér, gamall maður, og
læt hugann reika til hinna liðnu
tíma, þeirra tíma og þeirra
endurminninga, sem mér eru
hugþekkastar og kærastar —
bernskuáranna. — Ég er stadd-
ur nokkuð frá heimili mínu
milli Óspaksstaða og Óspaks-
staðasels. Það er nótt, friðsæl
vornótt, eins og hún getur bezt
verið um sólstöður. Ég er að
huga að kindunum, sem fóstri
minn á, en finn þær ekki; spói
flýtur upp og sveiflar sér í fall-
egum boga í loftinu og sezt nið-
ur á þúfu skammt frá mér og
þegir; það er eins og hann vilji
ekki rjúfa hina friðsælu kyrrð
vornæturinnar. Smalahundur
minn hleypur fram. Spóinn
flýgur hátt í loft upp. Mér er lit-
ið yfir í hlíðina á móti; ég festi
augun á bænum sem þar er,
Grænumýrartungu.
Utan melana kemur maður
ríðandi; hann er dökkklæddur,
hesturinn rauður, ljósrauður,
hann ber höfuðið hátt og fim-
lega fæturna á skeiðinu, hægir
siðan ferðina og beygir götuna
heim að bænum og — hverfur.
Svona er mannlífið. Menn ber
fyrir eins og svipmyndir og
hverfa bak við tjaldið mikla.
Eflaust hefur dökkklæddi mað-
urinn á ljósrauða gæðingnum
notið kosta hans þessa friðsælu
vornótt, hestsins, sem honum
þótti vænst um af sínum skepn-
um. Hann mun eigi síður hafa
notið þeirra á hinni stjörnu-
björtu og köldu vetrarnótt á
grundinni fyrir utan síkið,
„Árnasíkið", þegar hesturinn
hans fallegi tók síðasta skeiðið.
Holtavörðuheiði í ágúst 1951.
J. Marteinsson.
UEIMA
ER BEZT
er bezti heimilisvinurinn