Heima er bezt - 01.06.1952, Blaðsíða 11

Nr. 6
Heima er bezt
171
Aldur mannkynsins
Hann kom aldrei aftur. En
nokkrum dögum seinna fannst
höfuðlaust lík rekið upp á taakka
Dónár. Þóttust menn þar hafa
fundið lík munksins. Höfuðið
hafði verið höggið af því í einu
höggi. En höfuðið fannst aldrei.
Líkið var jarðsett í kirkjugarð-
inum. Presturinn gat vísað á
gröfina.
Dr. Reichard varð strax sann-
færður um, að höfuðkúpan væri
af bróður Franciscusi. Næsta
verkefni hans var að rannsaka
gömul ættarskjöl hallarinnar á-
samt grafletrum í kirkjunni. Það
kom þá í Ijós, að árið 1740 hafði
verið örlagaríkt fyrir Schön-
friesen-ættina. Eigandi hallar-
innar þá var Alfons Schönfries-
en barón. Hann dó af voðaskoti
á veiðiferð í aprílmánuði 1740.
Hann hafði tekið þátt í mörgum
styrjöldum og sloppið úr þeim
hættum óskaddaður, en þessi
kúla hitti hann beint í hjartað.
Nokkrum vikum síðar tók hin
unga kona hans, Eleonóra, eitur
og beið bana af því. „Það var
guðs vilji, að hún missti mögu-
leikann til að neyta skynsemi
sinnar“, var hinn venjulegi for-
máli, sem kirkjan notaði, til þess
að hægt væri að útvega leyti til
að greftra sjálfsmorðingja í
vígðri jörð.
Dr. Reichard var nú orðinn al-
gerlega sannfærður um, að hin
dularfulla sýn barónsins hlaut
að vera nátengd þessum atburð-
um, sem gerst höfðu 200 árum
áður. Hann ráðlagði vini sínum
að jarða hauskúpuna í gröf höf-
uðlausa munksins. Það var gert
og nú birtist andlitið ekki fram-
ar.
Eftir þetta fór baróninn að
sökkva sér niður í sögu forfeðra
sinna og einkum atburði hins
örlagaríka árs 1740. Alfons bar-
ón og hin óhamingjusama kona
hans voru forfeður hans í beina
línu. Eftir dagbókarbrotum og
bréfum tókst þeim félögum að
skrásetja sögu þessara atburða.
Það var átakanlegur harmleikur.
Allt benti til þess, að Eleonóra
barónsfrú og bróðir Franciscus
hefðu fellt hugi saman meðan
Alfons var í hernaði. Það er
heldur ekki ólíklegt, að þau hafi
þekkzt áður, því að hann var af
kunnri aðalsætt. í bréfum Alfons
Spurningunni um aldur mann-
kynsins hefur enginn getað
svarað svo að öruggt sé, þó að
menn viti, að til voru þjóðfélög
meira en 5000 árum fyrir Krists
fæðingu.
Engar sannanir eru fyrir því,
að „herra sköpunarverksins“
hafi fyrir þann tíma átt það,
sem í dag er kallað menning.
Hvort um hefur verið að ræða
eins konar þróunartímabil — frá
frummanninum — sem hægt
væri að kenna við stofnun þjóð-
félags, vita menn ekki, en eigi
að síður getur verið fróðlegt að
athuga þær kenningar, sem
fram hafa komið um aldur
mannkynsins.
Vísindin skipta aldri jarðar-
innar niður í jarðsögutímabil
svonefnd, og byrja þá á miocen-
tímanum, sem hefst fyrir um
það bil þremur milljónum ára.
Vísindamenn vita lítið um þær
lífverur, sem þá voru á jörðinni,
en þær munu hafa verið ein-
kennilegar. Þó er möguleiki til
þess, að þá hafi lifað einhver
tegund lífvera, sem gæti verið
forfaðir mannanna.
baróns til eins frænda hans er
greint frá því, að eitt sinn er
hann kom heim úr leiðangri hafi
hann hitt konu sína, sem var
„áður léttlynd og elskaði söng,
þögula náföla og utan við sig, en
hvorki læknir hennar eða aðrir
gátu fundið neina skynsamlega
ástæðu fyrir því.“ Skömmu síðar
hefur Alfons barón þó uppgötv-
að hina réttu ástæðu fyrir þess-
ari breytingu á konu sinni. Ef til
vill var það hinn 21. marz, en þá
kom hann að þeim í leynigöng-
unum. Það varð bani munksins
Franciscusar. Alfons barón hef-
ur sennilega molað höfuð hans
með sverðskeftinu og höggið það
svo af. í myrkrinu um nóttina
hefur hann kastað líkinu í Dóná.
Ekki er þess getið hverja refs-
ingu barónsfrúin hlaut af hans
hendi, en allt bendir á að frú
Eleonóra hafi hefnt sín grimmi-
lega, því að það mun hafa verið
Miocentíminn tekur nefnilega
yfir þrjár milljónir ára, og menn
hafa enga hugmynd um ástand
það, sem þá hefur verið. Eftir
þetta tímabil tekur pliocentím-
inn við og varir um það bil í
hálfa aðra milljón ára.
Vísindamenn hafa hugsað sér,
að sú apategund, sem var uppi
á þessum tíma — á einni milljón
ára — hafi þróast í þrjá ætt-
stofna, og einn þeirra sé forfaðir
mannkynsins. Ættstofnar þessir
hafi verið: 1) Órangutan(mann-
api), 2) Maðurinn (apamaður-
inn) og 3) Gorillan og Chim-
pansinn.
Eftir þessu hafa þrír aðskild-
ir kynflokkar af lífverum, er
líktust öpum, verið til allt plio-
centímabilið. Við lok þessa tíma-
bils, eða í upphafi hins svo-
nefnda pleistocenetíma, vita
menn að til hafa verið verur, er
minntu mjög á mennina. Það er
að segj a, að fyrir því hefur feng-
izt sönnun — höfuðkúpa, sem
talið er víst að sé frá þessum
tíma. Það er Pithecanthropus
eða apamaðurinn frá Jövu. Það
eru einhverjar elztu leifar
hún sj álf sem hleypti af hinu
örlagaríka skoti, er varð honum
að bana. í dagbók frá þeim tíma,
sem Dietrichstein greifynja rit-
aði, er drepið á dauða barónsins
og þvínæst er skrifað orðrétt:
„Eleonóra barónsfrú neitar á-
kveðið að tala við nokkra mann-
eskju, heldur ekki móður sína.
Það er sagt að hún ætli í klaust-
ur, enda þótt allir viti, að hún er
allt annað en guðhrædd, eins og
það er á margra vitorði að hún
kærði sig lítið um mann sinn.“
Dauði barónsfrúarinnar með
svo sviplegum hætti, varð til þess
að allar slíkar kviksögur þögn-
uðu skyndilega. Hún tók líf sitt
til að losna við syndabyrðina. En
200 árum síðar varð afkomandi
hennar til þess á undursamlegan
hátt að grafa fram úr gleymsku
aldanna þessa harmsögu for-
móður sinnar.