Heima er bezt - 01.06.1952, Blaðsíða 12

172
Heima er bezt
Nr. 6
manna, sem hafa fundizt. Vera
þessi hefur að líkindum haft
ýmsa mannlega eiginleika og
verið á hærra vitsmunastigi en
dýrin.
Samkvæmt þessu ætti að vera
unnt að ákveða, að maðurinn
hafi lifað á jörðinni fyrir einni
milljón ára. Apamaðurinn á
Java gefur vísbendingu um það.
Pleistocenetímabilið varir milli
hálfrar til einnar milljónar ára.
Svo nálgumst við okkar tíma.
Við þekkjum ekki sögu mann-
kynsins öllu lengur en 5000 ár
fyrir fæðingu Krists. Mannkyn-
ið ætti þá að vera einnar milljón
ára gamalt, en hefur tileinkað
sér menningu og skapað þjóðfé-
lög fyrir hérumbil 7 þúsund ár-
um. Mannkynið hefur því þurft
óralangan tíma til að ná vissum
þroska.
í jarðlögunum hafa fundizt
leifar af þjóðflokkum, sem eru
útdauðir fyrir langa löngu. Ne-
anderthalmaðurinn, Rhodesíu-
maðurinn og Heidelbergmaður-
inn hafa lifað undir lok pleisto-
cenetímans — með öðrum orð-
um skömmu áður en Nýjaöld
hefst. En nú kemur þýðingar-
mikil spurning: Hvenær hefst
Nýjaöld?
Hér á undan voru fimm ár-
þúsundir fyrir Krists burð
nefndar í þessu sambandi — en
um þetta atriði eru vísinda-
mennirnir ósammála. En taki
maður þetta tímatakmark sem
hið nokkurnveginn rétta, þá eru
líkindi til þess að Cro-magnon
maðurinn á Frakklandi og Eng-
landi hafi lifað á sama tíma og
hin tvö konungsríki, Efra- og
Neðra-Egyptaland, sameinuðust
í eitt ríki. Á þann hátt komumst
við n««r nútímanum, eða þeim
tíma, sem við höfum betri skil-
yrði til að geta skilið.
Með öðrum orðum: Við erum
komnir frá því, sem er óskiljan-
legt, og inn í birtu mannkyns-
sögunnar — sögunnar um örlög
mannanna og framkvæmdir
þeirra.
Sá tími, sem mannkynssagan
nær yfir, virðist okkur vera óra-
langur, en þegar tekið er tillit
til þess, er vísindin telja sann-
að, að þróunarskeið mannkyns-
ins hafi varað í meira en eina
milljón ára, þá eru sjö þúsund
ár ekki mikið.
Og þótt það sé játað, þá hef-
ur mannkynið á þessum sjö þús-
und árum lifað við ýmis kjör og
orðið að þola margt af völdum
náttúrunnar. Og enda þótt okk-
ur finnist saga mannkynsins
orðin löng, þar sem styrjaldir
hafa geisað óslitið og mörg
merkileg menningarríki hrunið
í rústir, er þó saga Homo sapi-
ens ekki annað en augnablik í
samanburði v^ð sögu mannsins
frá upphafi vega.
Vísindamenn eru mjög ósam-
mála um margt, er að þessum
efnum lýtur. Erfitt hefur veizt
að ákveða lengd hinna ýmsu
tímabila frá miocentímanum og
til Nýjualdar. Þó að þar komi
fram meiningamunur, er nemur
tíu þúsund árum, verður það þó
ekki mikið, þegar um er að ræða
milljónir ára. Þá verður og skilj-
anlegra, hvílíkir smámunir sjö
þúsund ár eru í samanburði við
aldur jarðarinnar sjálfrar.
Talið er að steinöldin hefjist
um það bil fjögur þúsund árum
fyrir Krists burð og endi hérum-
bil 2500 árum f. Kr. Það tíma-
bil, sem við nefnum Nýju öld,
tekur yfir það, sem nefnt er
járn-, stein- og bronseöldin.
Pleistocene- og pliocene-
tímabilin taka yfir fyrstu, aðra
og þriðju ísöldina. Elztu leifar
mannsins, sem fundizt hafa, er
apamaðurinn eða mannapinn
frá Bechuanalandi í Afríku. Með
vissum rétti er hægt að telja
hann yfir milljón ára gamlan —
já, ef til vill tveggja milljóna
ára.
Höfuðkúpa Heidelbergmanns-
ins fannst sjötíu og níu fet í
jörð, en aldur hans er ekki unnt
að ákveða með nokkurri vissu.
Það er aðeins hægt að fullyrða,
að hann hafi lifað á pleistocene-
tímanum.
Það virðist svo sem Heidel-
bergmaðurinn hafi verið uppi
10.000 árum f. Kr. Með því að
gera ráð fyrir, að vísindin muni
ekki hafa fundið nákvæm ártöl,
mætti til hægðarauka segja, að
Rhodesíumaðurinn (Broken Hill
beinagrindin) væri frá 9000 ár-
um f. Kr. Neanderthalmaðurinn
(La Capelle beinagrindin) 8000
árum og Cro magnon maðurinn
(Combe Chapelle) 7000 árum
fyrir Krists fæðing. — Neolit-
iska tímabilið er þekkt frá Til-
bury manninum, sem talinn er
að hafa lifað 6000 árum f. Kr.
Á þessu stutta yfirliti yfir þró-
unarstigann sést hin hægfara
þróun, sem mannflokkarnir hafa
gengið í gegnum, þangað til saga
mannkyns hefst og þjóðfélög
mynduðust, eins og í Egypta-
landi, en Egyptar höfðu mynd-
að menningarþjóðfélag 5000 ár-
um fyrir Krists fæðing.
Við vitum, að um fjögur þús-
und árum fyrir Krists fæðingu
hafði fólk af mismunandi kyn-
kvíslum fengið þau einkenni,
sem enn í dag skipta kynflokk-
unum. Fyrir tíu til tólf þúsund-
um ára voru samskonar mann-
flokkar og við þekkjum í dag.
Fyrsta skrefið á þróunarbraut-
inni frá Neanderthalmanninum
finnum við í ýmsum hliðar-
greinum kynflokkanna — og
koma þá einkum Negrar og
Ástralíumenn til greina, séu þeir
teknir eftir aldri. Næst víkjum
við að Mongólum og þjóðflokk-
um þeim, sem heima áttu í
Norður- og Suður-Ameríku, og
loks eru svo Evrópumenn, en
þeir greinast í fjölda ættkvísla.
Mannflokkarnir hafa ýmis sér-
kenni, sem greina þá hverja frá
öðrum — en þrátt fyrir allt lít-
um við, sem nú lifum, ekki öðru-
vísi út en þeir menn, sem lifðu
fyrir tíu til tólf þúsundum ára.
Menn sundlar yfir þeim óra-
fjarlægðum í tíma, sem skilja
okkur frá hinum fyrstu forfeðr-
um okkar á jörðinni, og eitt
flóknasta viðfangsefni manns-
andans er einmitt — maðurinn
sjálfur.
Tilkynning til áskrifenda
HEIMA ER BEZT
Athygli skal vakih á þvf, að
gjalddagi blaðsins er 1. júlt. A-
skrifendur eru góðfúslega beðnir
að greiða árgjaldið, kr. 67,00, fyr-
ir þann tíma, svo að komizt verði
hjá póstkröfukostnaði.